Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies.
Jestem lekarzem Jestem pacjentem

Czy szczepionki DTPa zawierają tiomersal?

20.01.2016
dr n. med. Jacek Mrukowicz
Redaktor Naczelny „Medycyny Praktycznej – Szczepienia” i „Medycyny Praktycznej – Pediatrii”, Dyrektor Polskiego Instytutu Evidence-Based Medicine, Kraków

Czy w szczepionkach Infanrix-DTPa, Tripacel, Infanrix-IPV-Hib, Pentaxim, Hexacima i Infanrix Hexa znajduje się choćby śladowa ilość tiomersalu związana z produkcją tych preparatów (ilość rzędu <0,1 µg rtęci na dawkę szczepionki, a nie jako środek konserwujący). Na stronie CDC można przeczytać, że w każdej szczepionce może się znajdować śladowa ilość tiomersalu pozostałego po procesie produkcyjnym.

Nie, w wymienionych w pytaniu preparatach DTPa dostępnych na terenie Unii Europejskiej (UE), w tym w Polsce, nie ma tiomersalu nawet jako pozostałości po procesie produkcyjnym.

Nie jest prawdą twierdzenie, że „śladowa ilość tiomersalu może występować praktycznie w każdej szczepionce” i nie zdołałem odszukać tej informacji na aktualnych stronach internetowych CDC.

Zawartość tiomersalu zależy od:

  1. producenta szczepionki
  2. sposobu konfekcjonowania preparatu – opakowania jednodawkowe są zazwyczaj wolne od tiomersalu, podczas gdy zawierają go niektóre opakowania wielodawkowe
  3. technologii produkcji, którą producent stosuje w konkretnym zakładzie produkcyjnym, a ta może się różnić (np. w UE i Ameryce Północnej), co powoduje, że podobne preparaty tego samego producenta niekoniecznie mają identyczny skład (np. szczepionka Tripedia [DTPa] w Stanach Zjednoczonych różni się szczegółowym składem od szczepionki Tripacel [DTPa] dostępnej w UE).

Każdy producent ma aktualnie obowiązek wymienienia w ChPL nie tylko konserwantów, ale również wszystkich substancji używanych w procesie produkcyjnym, które nawet w śladowej ilości są obecne w końcowym produkcie (informacja o śladowej pozostałości tiomersalu niekiedy znajduje się w punkcie poświęconym specjalnym środkom ostrożności [przeciwwskazaniom] lub działaniom niepożądanym, bo u uczulonych osób tiomersal może spowodować miejscową reakcję skórną o charakterze nadwrażliwości typu późnego).

W szczepionkach stosowanych w ramach programu szczepień w Stanach Zjednoczonych tiomersal aktualnie jest obecny jako konserwant lub pozostałość poprodukcyjna praktycznie wyłącznie w niektórych preparatach przeciwko grypie (niedostępnych w Polsce). W Polsce tiomersal w śladowej ilości jako pozostałość po procesie produkcji znajduje się natomiast w szczepionkach Clodivac (Td) i Tetana (TT) firmy Biomed Kraków, które są przeznaczone dla młodzieży i dorosłych, głównie do szczepień przypominających przeciwko tężcowi i/lub błonicy.

Spośród preparatów dostępnych i aktualnie stosowanych w Polsce tiomersal jako środek konserwujący – w dopuszczalnej dawce dodawanej w celu zagwarantowania bezpieczeństwa mikrobiologicznego preparatu – wchodzi w skład następujących szczepionek produkowanych przez firmę Biomed:

  1. DTP – szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana (DTPw – całokomórkowa)
  2. DT – szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana, Td – szczepionka tężcowo-błonicza adsorbowana (ta druga została wycofana, aktualnie zastąpił ją Clodivac [p. wyżej])
  3. D – szczepionka błonicza adsorbowana, d – szczepionka błonicza adsorbowana
  4. T – szczepionka tężcowa adsorbowana, TT – szczepionka tężcowa adsorbowana (ta druga została wycofana, aktualnie zastąpiła ją Tetana [p. wyżej]).

Piśmiennictwo:

1. Charakterystyka Produktów Leczniczych: Infanrix-DTPa, Tripacel, Infanrix-IPV-Hib, Pentaxim, Hexacima, Infanrix Hexa, Clodivac, Tetana
2. Centers for Diseases Control and Prevention (CDC): Thimerosal www.cdc.gov/vaccinesafety/Concerns/thimerosal/index.html (cyt. 31.09.2015)
3. Centers for Diseases Control and Prevention (CDC): Frequently asked questions aboutthimerosal (ethylmercury). www.cdc.gov/vaccinesafety/Concerns/Thimerosal/thimerosal_faqs.html (cyt. 31.09.2015)
4. Food and Drug Administration: Thimerosal in vaccines. www.fda.gov/BiologicsBloodVaccines (cyt. 31.09.2015)

Zadaj pytanie ekspertowi

Masz wątpliwości w zakresie szczepień? Nie wiesz jak postąpić? Wyślij pytanie, dostaniesz indywidualną odpowiedź eksperta!

Przegląd badań