Czy polski PSO można modyfikować, wprowadzając na przykład szczepionki skojarzone?

19.01.2016
dr med. Hanna Czajka1, prof. dr hab. med. Jacek Wysocki2
1 Wojewódzka Poradnia Chorób Zakaźnych Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego im. św. Ludwika w Krakowie
2 Katedra i Zakład Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, Samodzielny Zespół Opieki Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem w Poznaniu

Czy polski Program Szczepień Ochronnych można modyfikować, wprowadzając na przykład szczepionki wysoce skojarzone? Czy takie postępowanie może stanowić podstawę dla stacji sanitarno-epidemiologicznych do ukarania lekarza za nieprzestrzeganie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego?

Zgodnie z obowiązującym w Polsce Programem Szczepień Ochronnych (PSO), do szczepień obowiązkowych (bezpłatnych) w 1. roku życia należą między innymi: szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby (WZW) typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis oraz przeciwko Haemophilus influenzae typu b (Hib).

Wymienione szczepionki wchodzą w skład 5- i 6-składnikowych szczepionek wysoce skojarzonych. Ich stosowanie ułatwia realizację obowiązkowego PSO (zmniejszając liczbę wstrzyknięć i „zwalniając” miejsce dla innych szczepionek zalecanych) oraz zwiększa akceptację rodziców dla szczepień (w wyniku ograniczenia liczby wstrzyknięć i dyskomfortu dziecka). Chociaż nie są refundowane, można je podawać zgodnie z zarejestrowanymi w Polsce wskazaniami (p. Charakterystyka Produktu Leczniczego [ChPL]). Szczepionki wysoce skojarzone należą do kategorii zalecanych w PSO. Należy podkreślić, że to dokument rejestracyjny szczepionki (ChPL) rozstrzyga, czy konkretny produkt może być stosowany w naszym kraju i w jaki sposób należy to robić. PSO precyzuje przeciwko jakim chorobom zakaźnym trzeba szczepić w Polsce i do jakiego wieku dziecko powinno być optymalnie uodpornione, ale jest tylko ogólną sugestią, jak sprawnie i optymalnie realizować te szczepienia w naszej sytuacji epidemiologicznej i organizacyjnej służby zdrowia. Można go więc modyfikować, indywidualizując program szczepień w zależności od sytuacji klinicznej konkretnego dziecka, możliwości i oczekiwań jego rodziców oraz rodzaju wybranych preparatów. Niezbędne informacje lekarz znajdzie w ulotce dołączonej do szczepionki oraz w pełnej ChPL.

W odniesieniu do szczepionek wysoce skojarzonych zawierających także inaktywowane wirusy poliomyelitis (IPV) warto podkreślić, że zgodnie z opinią Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) oraz zarejestrowaną ChPL można je stosować już u 6-tygodniowego niemowlęcia. Wcześniejsze podanie pierwszej dawki IPV niż sugeruje aktualny PSO nie ma żadnych negatywnych następstw zarówno w zakresie bezpieczeństwa szczepienia, jak i jego skuteczności. Podobnie jest z podaniem dodatkowych dawek antygenu HBs podczas realizacji PSO szczepionkami 6-składnikowymi (typu „6 w 1”) u niemowląt, które po urodzeniu otrzymały nieskojarzoną szczepionkę przeciwko WZW typu B.

Piśmiennictwo:

1. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 30.10.2014 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2015. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia z 31.10.2014 r., poz. 72 (p. www.mp.pl/szczepienia – przyp. red.)
2. Charakterystyka produktów leczniczych: Infanrix-IPV+Hib, Infanrix hexa, Pentaxim, Hexacima
3. Red Book: 2012 Report of the Committee on Infectious Diseases. Wyd. 29, Elk Grove Village, IL, American Academy of Pediatrics, 2012
4. Kroger A.T., Sumaya C.V., Pickering L.K., Atkinson W.L., Centers for Disease Control and Prevention: General recommendations on immunization. Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR, 2011; 60: 1–60

Przegląd badań

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies