Jak rozpoznać ból neuropatyczny

16.04.2021
dr n. med. Magdalena Kocot-Kępska
Prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu
Członek Executive Board, European Pain Federation EFIC
Zakład Badania i Leczenia Bólu UJ CM, Kraków

Jak rozpoznać ból neuropatyczny?

W praktyce klinicznej nadal „złotym standardem” rozpoznania bólu neuropatycznego jest dokładnie zebrany wywiad oraz badanie przedmiotowe1,2.

Przeprowadzając wywiad z pacjentem należy poszukiwać możliwych przyczyn uszkodzenia UN lub jego chorób – np. cukrzyca, przebyty zabieg operacyjny, chemioterapia. Należy zwrócić uwagę na charakterystyczne określenia, jakich używa pacjent, opisując swoje dolegliwości bólowe: parzący, piekący, jak porażenie prądem, mrowiący, kłujący, swędzący, zdrętwiały. Ból neuropatyczny może mieć różny charakter czasowy: napadowy, stały, wzbudzany lub samoistny. W następnym etapie należy odpowiedzieć na pytanie, czy ból ma odrębną neuroanatomiczną lokalizację oraz czy w obszarze bólu występują zaburzenia czucia charakterystyczne dla bólu neuropatycznego.

Bólowi mogą towarzyszyć objawy czuciowe ujemne (niedoczulica, obniżenie czucia temperatury i bólu) i/lub dodatnie (allodynia, hiperalgezja, parestezje, dysestezje). Objawy czuciowe mogą występować także bez typowego bólu i bywają bardziej dokuczliwe niż ból, na przykład w przypadku przeczulicy na dotyk czy temperaturę3,4. Ocena zaburzeń czucia dokonywana w praktyce klinicznej z użyciem prostych przyłóżkowych narzędzi – wacik, gazik nasączony spirytusem, pędzelek, igła, stroik. W przypadkach wątpliwych można przeprowadzić dokładniejsze badania elektrofizjologiczne (np. ocena przewodnictwa nerwowego, biopsja skóry), co ostatecznie potwierdza rozpoznanie bólu neuropatycznego.

Dokładny algorytm rozpoznawania obwodowego bólu neuropatycznego przedstawiono na rycinie 1.

Ryc. 1. Algorytm przydatny w ocenie chorych z obwodowym zlokalizowanym bólu neuropatycznym [według 2]

W diagnostyce chorych z bólem neuropatycznym przydatne mogą być także kwestionariusze przesiewowe, jak np. DN4, LANSSI, painDETECT i szereg innych, z których najłatwiejszy do przeprowadzenia jest DN4 przedstawiony w tabeli 1.2

Piśmiennictwo:

1. Przeklasa-Muszyńska A, Dobrogowski J, Kocot-Kępska M. Kliniczna ocena chorego z bólem. W: Ból. Wiedza w kieszeni. Red. J Dobrogowski, J Wordliczek, M. Kocot-Kępska. Termedia Wydawnictwa Medyczne Poznań 2020. 2. Bouhassira D i wsp. Comparison of pain syndromes associated with nervous or somatic lesions and development of a new neuropathic pain diagnostic questionnaire (DN4). Pain. 2005 Mar;114(1–2):29–36. 1. Torrance N, Ferguson JA, Afolabi E. et al.: Neuropathic pain in the community: More under-treated than refractory? Pain 2013; 154: 690–699. 2. Colloca L. et al. Neuropathic pain. Nat Rev Dis Primers. 2017 Feb 16;3:17002.

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Patronat

Partnerem serwisu jest