Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Wpływ paroksetyny lub terapii poznawczej na wymiary osobowości u osób leczonych z powodu dużej depresji

28.04.2011
Omówienie artykułu: Personality change during depression treatment: a placebo – controlled trial
T.Z. Tang, R.J. DeRubeis, S.D. Hollon, J. Amsterdam, R. Shelton, B. Schalet
Archives of General Psychiatry, 2009; 66: 1322–1330


Opracował lek. Rafał Jaeschke
Konsultował dr med. Sławomir Murawiec, III Klinika Psychiatryczna Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Skróty: BD (bipolar disorder) – zaburzenie afektywne dwubiegunowe, CT (cognitive therapy) – terapia poznawcza, DSM-IV – Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, IV Edition, ES (effect size) – wielkość efektu, HDRS (Hamilton Depression Rating Scale) – skala depresji Hamiltona, ITT (intention to treat) – analiza w grupach wyodrębnionych zgodnie z zaplanowanym leczeniem, MDD (major depressive disorder) – duża depresja, NEO-FFI (NEO Five-Factor Inventory) – pięcioczynnikowy inwentarz osobowości NEO, SD (standard deviation) – odchylenie standardowe, SSRI (selective serotonin reuptake inhibitors) – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny

Wprowadzenie

Neurotyczność i ekstrawersja są 2 spośród 5 głównych wymiarów osobowości uwzględnionych w 5-czynnikowym modelu osobowości. Przez neurotyczność należy rozumieć skłonność do doświadczania negatywnych emocji i niestabilności emocjonalnej. Ekstrawersja cechuje się dążeniem do nawiązywania kontaktów z innymi ludźmi ("ekstrawersja społeczna"), tendencją do dominacji i doświadczania pozytywnych emocji. Wyniki badań kohortowych wskazują, że zwiększone wskaźniki neurotyczności są czynnikiem predykcyjnym wystąpienia MDD oraz przewlekłego przebiegu tego zaburzenia. Ponadto rezultaty badań przeprowadzanych wśród bliźniąt sugerują, że genetyczna zmienność wymiaru neurotyczności jest głównym czynnikiem determinującym genetyczną zmienność podatności na rozwój MDD. Z kolei istnienie odwrotnie proporcjonalnej zależności między wysokimi wskaźnikami ekstrawersji a zmniejszonym ryzykiem wystąpienia MDD – sugerowane przez wyniki niektórych badań – nie zostało jednoznacznie wykazane.
Mimo istnienia przesłanek wskazujących na występowanie zmian w zakresie 2 omawianych wymiarów osobowości w trakcie leczenia przeciwdepresyjnego (polegającego na stosowaniu SSRI lub CT), nadal nie jest jasne, czy efekt ten należy uznać za błąd systematyczny z diagnozowania (wynikający z faktu, że zmniejszanie się natężenia objawów depresyjnych wpływa na sposób samooceny zmian osobowości przez chorego), czy też taki rodzaj terapii ma niezależny wpływ na nasilenie cech neurotyczności i ekstrawersji. Autorzy omawianego badania podjęli próbę rozstrzygnięcia tej kwestii.