Opóźnienie w szczepieniu DTP

04.03.2019
dr n. med. Agnieszka Matkowska-Kocjan
Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, zastępca Redaktora Naczelnego „Medycyny Praktycznej – Szczepienia”

Skróty: ChPL – Charakterystyka Produktu Leczniczego, dTpa – szczepionka przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi ze zmniejszoną dawką toksoidu błoniczego i antygenów pałeczki krztuśca, PSO – Program Szczepień Ochronnych

Czy w przypadku opóźnienia w podaniu dawki przypominającej przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi zaplanowanej w polskim PSO na 6. rok życia dziecku, które ukończyło 7 lat, można podać szczepionkę Tetraxim? ChPL pozwala na stosowanie tego preparatu do ukończenia 12. roku życia, jednak ogólne zasady obowiązujące w Polsce mówią, że dzieciom po ukończeniu 7 lat należy podawać preparaty ze zmniejszoną dawką antygenu błoniczego i krztuścowego (czyli np. dTpa). Czym należy się kierować w takiej sytuacji?

Tak, oczywiście, w takiej sytuacji można podać Tetraxim, który pozwala na uzupełnienie zaległej dawki szczepionki – tak jak pisze autor pytania – do ukończenia 12. roku życia. Jest to lepsza opcja niż podanie szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi ze zmniejszoną dawką toksoidu błoniczego i antygenów pałeczki krztuśca (dTpa). Szczepionki typu dTpa są mniej immunogenne w zakresie odporności przeciwkrztuścowej od szczepionek z tzw. dużą komponentą przeciwkrztuścową, do których należy Tetraxim. Ogólne zasady obowiązujące w Polsce, na które powołuje się autor pytania, wynikały z tego, że inne dostępne wcześniej szczepionki z „dużą” dawką bezkomórkowych antygenów pałeczki krztuśca (tj. Tripacel i Infanrix DTPa) zarejestrowane są do ukończenia 7. roku życia. Ponieważ od 2016 roku w Polsce dostępny jest Tetraxim, który ma szerszą rejestrację wiekową, ta zasada nie jest do końca aktualna. Należy zauważyć, że w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) istnieje zapis: „U dzieci, które ukończyły 6. rok życia, a które nie otrzymały dawki przypominającej szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTaP) można stosować szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi ze zmniejszoną zawartością toksoidu błoniczego i komponentu krztuścowego (dTap) w zależności od wskazań producenta szczepionki.” Zapis ten był obecny już w latach, gdy w Polsce nie było jeszcze preparatu Tetraxim. Jednak nawet teraz nie wyklucza on zastosowania Tetraximu – użyto sformułowania: „można stosować dTap”, a nie: „należy stosować”, powołano się również na Charakterystykę Produktu Leczniczego (ChPL), która w przypadku Tetraximu jest jednoznaczna. Ze względu na potencjalnie większe korzyści, w przypadku opóźnienia szczepienia przypominającego preferuje się podanie szczepionki Tetraxim.

Piśmiennictwo:

1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tetraxim
2. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 października 2017 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2018. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, poz. 108; www.mp.pl/szczepienia/programszczepien.html
Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    XXV Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
  • Wiosenne Spotkania Pediatryczne 2026
    Obejrzyj wykłady
    • pediatryczne wyzwania w praktyce
    • algorytmy postępowania
    • zrób to sam – sesja warsztatowa
    • omdlenie – od objawu do rozpoznania
    • ostry dyżur – stany nagłe w pediatrii
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.