Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Szczepienie przeciwko żółtej gorączce a niedobór IgA

02.05.2016
dr n. med. Agnieszka Wroczyńska
Klinika Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego

25-letnia kobieta planuje tygodniowe safari w Kenii w strefie występowania żółtej gorączki. W dzieciństwie otrzymała wszystkie szczepiona przewidziane w PSO, bez powikłań. Kilka lat temu u pacjentki rozpoznano łagodny niedobór IgA. Czy jest to przeciwwskazanie do szczepienia przeciwko żółtej gorączce?

Szczepienie przeciwko żółtej gorączce przed wyjazdem do Kenii jest zalecane w razie podróży do regionów kraju, w których stwierdza się stałą lub okresową transmisję wirusa żółtej gorączki. Dotyczy to większej części Kenii, z wyjątkiem terenów nadmorskich. Niezależnie od wskazań do uodpornienia wynikających z narażenia na zachorowanie, szczepienie to wymagane jest od osób >1. roku życia przybywających do Kenii bezpośrednio z państw zagrożonych żółtą gorączką na podstawie Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych World Health Organization (WHO). Nie wiadomo, czy obowiązek szczepienia dotyczy opisywanej pacjentki, zależy to bowiem od dokładnej trasy jej podróży i przelotu do Afryki.

Szczepionka przeciwko żółtej gorączce zawiera żywe, atenuowane wirusy. Zagadnienie szczepień przeciwko żółtej gorączce u podróżnych z niedoborem IgA jest przedmiotem kontrowersji. Zgodnie z zaleceniami Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) z 2010 roku, pierwotne niedobory odporności stanowią przeciwwskazanie do szczepienia przeciwko żółtej gorączce, przy czym dokument ten nie zawiera informacji dotyczących bezpośrednio osób z izolowanym niedoborem IgA. W Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) dostępnej w Polsce szczepionki wśród przeciwwskazań do szczepienia wymieniono niedobory odporności, ale również nie poruszono szerzej kwestii bezpieczeństwa szczepienia u osób z niedoborem IgA. Z kolei według wytycznych Infectious Diseases Society of America (IDSA) z 2013 roku, osoby z izolowanym niedoborem IgA mogą być szczepione wszystkimi szczepionkami zalecanymi w programie powszechnych szczepień obowiązującym w Stanach Zjednoczonych, pod warunkiem że pozostałe składowe układu odpornościowego funkcjonują prawidłowo. To zalecenie nie dotyczy jednak szczegółowo szczepienia przeciwko żółtej gorączce. Wśród przeciwwskazań do tego szczepienia WHO wymienia zaburzenia dotyczące przeciwciał IgG oraz odpowiedzi zależnej od limfocytów T, bazując na założeniach teoretycznych, wynikających ze znanych procesów immunopatologicznych. U niewielkiej grupy osób z niedoborem IgA rozpoznaje się współistniejące deficyty odpowiedzi immunologicznej o takim właśnie charakterze, opisano także możliwość progresji izolowanego niedoboru IgA do pospolitego zmiennego niedoboru odporności (CVID). Wśród czynników ryzyka takiego przebiegu klinicznego wymienia się występowanie nieprawidłowości w zakresie podklas przeciwciał IgG oraz procesów autoimmunizacyjnych u pacjentów z niedoborem IgA. Na podstawie informacji podanych w pytaniu takiej sytuacji nie można wykluczyć u opisanej pacjentki.

W publikacji CDC z 2015 roku pt. „Epidemiology and prevention of vaccine-preventable diseases” szczepionki przeciwko żółtej gorączce, OPV oraz BCG uznano za przeciwwskazane u osób z pierwotnymi niedoborami odporności o łagodniejszym charakterze. W tej grupie wymieniono zwłaszcza osoby z izolowanym niedoborem IgA. Z kolei zgodnie z rekomendacjami kanadyjskimi (Public Health Agency of Canada), szczepienie przeciwko żółtej gorączce jest dopuszczalne u podróżnych z niedoborem IgA, jeżeli występują wskazania do uodpornienia. Nie przeprowadzono badań u ludzi, które pozwoliłyby ustalić jednoznaczne zalecenia dotyczące postępowania w takich przypadkach.

W związku z tym wydaje się, że szczepienie przeciwko żółtej gorączce u osoby z niedoborem IgA można rozważyć wyłącznie w szczególnych sytuacjach, na podstawie indywidualnej oceny ryzyka ekspozycji na zakażenie w podróży, zależnego od jej trasy i charakteru oraz po konsultacji immunologicznej i wykluczeniu potencjalnie współistniejących niedoborów odporności, które stanowią przeciwwskazanie do szczepienia. Pacjenta należy poinformować o powyższych kontrowersjach w zakresie wskazań do szczepień przeciwko żółtej gorączce u osób z niedoborem IgA w celu umożliwienia podjęcia racjonalnej decyzji odnośnie do planów podróży. Modyfikacja trasy wyjazdu i unikanie pobytu w regionach zagrożonych żółtą gorączką jest najbezpieczniejszym rozwiązaniem. W każdym przypadku wskazane jest także stosowanie niefarmakologicznych środków ochrony przed ukłuciami komarów w trakcie podróży do kraju zagrożonego żółtą gorączką i innymi chorobami przenoszonymi przez komary.

Piśmiennictwo:

1. World Health Organization: International Travel and Health 2012, WHO Press, Geneva, 2012 (Aktualizacje: www.who.int/ith)
2. Staples J., Gershman M., Fischer M. i wsp.: Yellow fever vaccine. Recommendations of the Advisory Commitee on Immunization Practices (ACIP). MMWR, 2010; 59: 1–27
3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril
4. Rubin L.G., Levin M.J., Ljungman P. i wsp.: 2013 IDSA Clinical Practice Guideline for vaccination of the immunocompromised host. Clin. Infect. Dis., 2014; 58: e44–e100 (p. www.mp.pl/szczepienia/artykuly/wytyczne/show.html?id=97 467)
5. WHO SAGE Working Group: Background paper on yellow fever vaccine. 19 March 2013 (www.who.int/immunization/sage/meetings/2013/april/1_Background_Paper_Yellow_ Fever_Vaccines.pdf)
6. Aghamohammadi A., Mohammadi J,, Parvaneh N, i wsp.: Progression of selective IgA deficiency to common variable immunodeficiency. Int. Arch. Allergy Immunol., 2008; 147: 87–92
7. Centers for Disease Control and Prevention. Hamborsky J., Kroger A., Wolfe S. (eds): Epidemiology and prevention of vaccine-preventable diseases.13th ed. Washington D. C. Public Health Foundation, 2015 (www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/index. html – Appendix A)
8. Public Health Agency of Canada: Canadian Immunization Guide 2015 (www.phac-aspc. gc.ca/publicat/cig-gci/p03-07-eng.php)

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań