Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy szczepienia powodują autyzm lub inne zaburzenia ze spektrum autyzmu?

Data utworzenia: 22.12.2014
Data aktualizacji: 04.10.2018
dr n. med. Jacek Mrukowicz
Redaktor naczelny „Medycyny Praktycznej – Pediatrii” i „Medycyny Praktycznej – Szczepienia”, Polski Instytut EvidenceBased Medicine w Krakowie

mgr Małgorzata Ściubisz
„Medycyna Praktyczna – Szczepienia”

Skróty: MMR – szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce

W sumie w kilkudziesięciu badaniach klinicznych z prawidłowo dobraną grupą kontrolną, poprawnie przeprowadzonych w różnych krajach przez różne grupy badaczy nie udało się potwierdzić żadnej z hipotez o przyczynowym związku różnych aspektów szczepień z zachorowaniem na autyzm lub inne zaburzenia ze spektrum autyzmu.

Dane sugerujące związek szczepionki MMR ze szczególną odmianą autyzmu przebiegającą z regresem rozwoju oraz nieswoistym zapaleniem jelita grubego (opis serii przypadków) zostały uznane za fałszerstwo naukowe. Zanim to jednak nastąpiło, w licznych badaniach obserwacyjnych ani nie udało się wykazać, żeby MMR zwiększała ryzyko zachorowania na nieswoiste zapalenie jelita, ani żeby wiązała się z większym ryzykiem zachorowania na autyzm czy inne zaburzenia ze spektrum autyzmu. Nic dziwnego, skoro właściwie nigdy nie istniała nawet wiarygodna i poprawnie udokumentowana hipoteza, w jaki sposób MMR miałaby powodować autyzm.

W opublikowanym niedawno amerykańskim badaniu obserwacyjnym z grupą kontrolną (kohortowym), obejmującym populację ponad 95 000 dzieci do 4. roku życia, zaobserwowano, że szczepienie MMR nie wiązało się ze zwiększeniem ryzyka wystąpienia autyzmu ani zaburzeń ze spektrum autyzmu w porównaniu z dziećmi nieszczepionymi MMR (odpowiednio: 0,5% vs 0,54%; ryzyko względne [RR]: 1; 95% CI: 0,8–1,3), nawet w podgrupie posiadającej starsze rodzeństwo chore na autyzm lub inne zaburzenia ze spektrum autyzmu (odpowiednio: 4,3% vs 6,5%; RR: 0,9; 95% CI: 0,6–1,3). Czynnikiem, który silnie wiązał się z zachorowaniem na autyzm było natomiast, podobnie jak w przypadku cukrzycy typu 1 (p. wyżej), posiadanie rodzeństwa chorego na autyzm (czynnik genetyczny).

Synteza wyników wiarygodnych pod względem metodyki badań klinicznych z grupą kontrolną dotyczących szczepionek zawierających tiomersal (p. pyt. Czy szczepionki zawierają toksyczne składniki?), także przemawia za odrzuceniem hipotezy o związku przyczynowym z zachorowaniem na autyzm. Badania spełniające powyższe kryteria: (1) nie wykazały, że ryzyko zachorowania na autyzm u dzieci szczepionych preparatami zawierającymi tiomersal jest większe niż u dzieci, które ich nie otrzymały; (2) nie wykazały, że dzieci chore na autyzm były częściej eksponowane na szczepionki zawierające tiomersal niż dzieci bez autyzmu; (3) nie wykazały także, że ryzyko zachorowania na autyzm zwiększa się wraz z sumaryczną dawką tiomersalu w podanych szczepionkach; (4) wykazały natomiast, że wycofanie szczepionek dla dzieci zawierających tiomersal z użytku nie wpłynęło na trendy zapadalności na autyzm lub wskaźnik chorobowości z tego powodu, a gdyby tiomersal w szczepionkach rzeczywiście był przyczyną autyzmu, to należałoby się spodziewać zmniejszenia zapadalności (zarówno w Danii, jak i w Stanach Zjednoczonych [Kalifornia] częstość autyzmu nadal się zwiększała pomimo wycofania szczepionek z tiomersalem).

Badania nie potwierdziły również sugestii, że zbyt duża liczba szczepień „przeciąża” układ immunologiczny (p. pyt. 3.) i „wyzwala odpowiedź ze strony ośrodkowego układu nerwowego”, która prowadzi do autyzmu. Aktualnie dostępne dane naukowe przemawiają za odrzuceniem hipotez o związku MMR lub tiomersalu zawartego w szczepionkach z zachorowaniem na autyzm lub zaburzenia ze spektrum autyzmu.

Piśmiennictwo:

1. Godlee F., Smith J., Marcovitch H.: Artykuł Wakefielda wiążący szczepionkę MMR z autyzmem był oszustwem. Med. Prakt. Pediatr. 2/2011, s. 810
2. Institute of Medicine of the National Academy of Sciences, Immunization Safety Review Committee: Vaccines and Autism. 2004 (http://www.nap.edu/catalog/10 997.html)
3. Schechter R., Grether J.K.: Continuing increases in autism reported to California’s developmental service system. Arch. Gen. Psychiatry, 2008; 65: 19–24
4. Healey C.M., Pickering L.: How to communicate with vaccinehesitant parents. Pediatrics, 2011; 127 (supl. 1): S127–133
5. Taylor L.E., Swerdfeger A.L., Eslick G.D. i wsp.: Vaccines are not associated with autism: an evidence-based meta-analysis of case-control and cohort studies. Vaccine, 2014; 32: 3623–3629
6. Jain A., Marshall J., Buikema A. i wsp.: Autism occurrence by MMR vaccine status among US children with older siblings with and without autism. JAMA, 2015; 313: 1534–1540
7. Uno Y. Uchiyama T., Kurosawa M. i wsp.: Early exposure to the combined measles– mumps–rubella vaccine and thimerosal-containing vaccines and risk of autism spectrum disorder. Vaccine, 2015; 33: 2511–2516
8. Institute of Medicine of the National Academy of Sciences: Adverse effects of vaccines. Evidence and causality. 2011 (http://www.iom.edu/vaccineadverseeffects)
9. Destefano F., Offit P., Fisher A.: Vaccine safety. (W:) Plotkin A.S., Orenstein A.W., Offit A.P. (red.): Vaccines. Wyd. 7, Elsevier, 2018: 1584–1600

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Konferencje i szkolenia

Poznań – 24–26 października 2019 r.: VIII Krajowa Konferencja Naukowo-Szkoleniowa PTW: „Szczepienia nadal potrzebne”, szczegółowe informacje »

Przegląd badań