Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy szczepionki są koszerne?

12.10.2020
Małgorzata Ściubisz, mgr zdrowia publicznego
Redaktor „Medycyny Praktycznej – Szczepienia”

Koszerność to pojęcie odnoszące się do reguł obowiązujących w prawie żydowskim, określających rodzaje produktów dozwolonych do spożywania oraz sposób ich produkcji, przygotowania, podawania i spożywania. W skład szczepionek wchodzą antygeny oraz substancje pomocnicze i dodatkowe. Wszystkie one znajdują się w szczepionkach w dopuszczalnej dawce, bezpiecznej dla zdrowia dzieci i dorosłych (więcej pisaliśmy o tym w serwisie „Szczepienia”: Czy szczepionki zawierają toksyczne składniki?). Zgodnie z zasadami judaizmu niektóre z tych substancji, na przykład żelatynę wieprzową (znajdującą się w skojarzonej szczepionce przeciwko odrze, śwince i różyczce [preparat MMRVAxPro]) i albuminę ludzką (znajdującą się w szczepionce przeciwko ospie wietrznej [preparat Varilrix]), można uznać za niekoszerne, a ich spożycie za zabronione. Czy to znaczy, że nie można ich jednak podawać w szczepionkach lub lekach?

W judaizmie nie ma zakazu używania substancji uznawanych za niekoszerne, o ile nie są one spożywane (tzn. przyjmowane doustnie jako pokarm). W wykładni Tory (halacha), zaproponowanej przez rabina Chaima Ozera Grodzenskiego, dotyczącej stosowania różnych metod terapii i leków czytamy, że jeżeli pacjent karmiony jest przez zgłębnik dożołądkowy lub dojelitowy, to w takiej sytuacji dozwolone jest podawanie mu substancji uznawanych za niekoszerne. Podobnie osoba chora na cukrzycę może przyjmować insulinę ludzką lub wieprzową, ponieważ jest podawana we wstrzyknięciach, a nie doustnie. Zasada ta dotyczy także leków podawanych doodbytniczo. Większość dostępnych w Polsce preparatów szczepionkowych podaje się domięśniowo (rzadziej podskórnie lub śródskórnie). Wydaje się zatem, że jedyne wątpliwości mogą dotyczyć szczepionek podawanych doustnie, czyli w polskich warunkach szczepionek przeciwko rotawirusom (Rotarix, RotaTeq) oraz szczepionki przeciwko durowi brzusznemu w postaci kapsułek dojelitowych (Vivotif).

Leki do podawania doustnego zawierające składniki, których zgodnie z zasadami judaizmu nie wolno spożywać, najlepiej zastępować lekami zawierającymi dozwolone składniki, o ile takie odpowiedniki są dostępne i są równie skuteczne. Reguła ta nie dotyczy jednak leków ratujących życie.

Przyjmowanie niekoszernych leków przez pacjentów, którzy nie są w stanie zagrożenia życia, jest dodatkowo dozwolone w kilku przypadkach. Doustnie mogą oni przyjmować leki, które nie mają wartości odżywczej lub mają nieprzyjemny smak (np. gorzki, nawet gdy zawierają inne substancje, które mają poprawić jego smak [np. szczepionki przeciwko rotawirusom są słodkie w smaku, ale nadal nie dostarczają wartości odżywczej) albo są przyjmowane w postaci kapsułek.

Nie ma natomiast pełnej zgodności autorytetów zajmujących się wykładnią Tory, co do doustnego przyjmowania leków w postaci kapsułek zawierających żelatynę wieprzową (substancja ta stanowi główny składnik kapsułki szczepionki Vivotif). Na uwagę zasługuje jednak interpretacja zaproponowana przez Rambama, żydowskiego filozofa i lekarza, który wskazuje, że „kości i skóry zwierząt uważa się za niejadalne i przez to koszerne, nawet jeśli pochodzą od zwierząt niekoszernych lub nie poddanych koszernemu ubojowi”. Podobną interpretację proponuje rabin Novoseller, według którego żelatyna nie jest pożywieniem, dlatego nie może być niekoszerna.

W nieco innym kontekście na temat szczepionek wypowiedział się rabin Yehuda Shurpin. Zwraca on uwagę, że „ochrona własnego zdrowia to micwa”, czyli jedno z przykazań, których wypełnienie (również wobec swoich dzieci) obowiązuje każdego wyznawcę judaizmu. Ochrona własnego zdrowia obejmuje nie tylko leczenie chorób, ale także metody ich zapobiegania (m.in. takie jak szczepienia).

Podsumowując, z dostępnych informacji wynika, że szczepienia ochronne nie stoją w sprzeczności z regułami dotyczącymi koszerności. Pewne wątpliwości mogą dotyczyć jedynie szczepionki przeciwko durowi brzusznemu przyjmowanej doustnie w postaci kapsułek, których głównym składnikiem jest żelatyna wieprzowa. Jednak i w tym wypadku kilka autorytetów dopuszcza taką możliwość.

Piśmiennictwo:

1. Koszerność. https://warszawa.jewish.org.pl/pl/religia/koszernosc/
2. Mrukowicz J., Ściubisz M.: Czy szczepionki zawierają toksyczne składniki? www.mp.pl/ szczepienia/ekspert/109630 (dostęp: 13.07.2020)
3. Charakterystyka Produktu leczniczego MMRVAxPro
4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Varilrix
5. Samson D.: Are vaccinations kosher? www.yeshiva.co/ask/10 (dostęp: 13.07.2020)
6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rotarix
7. Charakterystyka Produktu Leczniczego RotaTeq
8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif
9. What is kosher gelatin revisited. https://oukosher.org/blog/consumer-kosher/gelatin-revisited/ (dostęp: 13.07.2020)
10. Gelatin: sometimes kosher but still not typically vegetarian. www.vrg.org/journal/ vj2008issue4/2008_issue4_koshergelatin.php (dostęp: 13.07.2020)
11. Shurpin Y.: What does jewish law say about vaccination? www.chabad.org/library/ article_cdo/aid/2870103/jewish/What-Does-Jewish-Law-Say-About-Vaccination.htm (dostęp: 13.07.2020)

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań