Opracowała mgr Małgorzata Ściubisz
Skróty: aHR (adjusted hazard ratio) – skorygowany hazard względny
W wieloośrodkowym badaniu kohortowym oceniono, czy szczepienie MMR zmniejsza częstość przepisywania antybiotyków u dzieci w wieku <2 lat (nieswoisty efekt ochronny szczepienia preparatem „żywym”). Dane do badania uzyskano z oficjalnych krajowych rejestrów.
Wyjściową populację stanowiły wszystkie dzieci urodzone: w Danii i Norwegii latach 2008–2015, w Finlandii w latach 2010–2015 i w Szwecji w latach 2013–2015. Do badania zakwalifikowano dzieci, które otrzymały wszystkich należne dla wieku dawki szczepionki wysoce skojarzonej typu „6 w 1” (dalej jako DTPa-IPV-Hib-HBV) w 3., 5., i 12. miesiącu życia. Częstość antybiotykoterapii (na podstawie zrealizowanych recept na antybiotyki podawane ogólnoustrojowo) porównano w grupie dzieci: (1) którym dawkę MMR podano w zalecanym wieku po otrzymaniu wszystkich należnych dla wieku dawek DTPa-IPV-Hib-HBV oraz (2) które w ostatniej kolejności otrzymały trzecią dawkę DTPa-IPV-Hib-HBV (grupa kontrolna).
Ostatecznie w badaniu uwzględniono 292 806 dzieci z Danii, 45 518 dzieci z Finlandii, 289 984 dzieci z Norwegii oraz 172 189 dzieci ze Szwecji. Wykazano, że w populacji dzieci w wieku <2 lat zaszczepionych MMR w zalecanym wieku, w porównaniu z dziećmi, które w ostatniej kolejności otrzymały trzecią dawkę szczepionki DTPa-IPV-Hib-HBV, częstość antybiotykoterapii była o 11% mniejsza (aHR: 0,89 [95% CI: 0,85–0,93]). Korzystny efekt szczepienia MMR obserwowano w każdym z analizowanych krajów – aHR wyniosło: 0,84 (95% CI: 0,82–0,85) dla Norwegii, 0,87 (95% CI: 0,85–0,90) dla Szwecji, 0,92 (95% CI: 0,91–0,93) dla Danii oraz 0,92 (95% CI: 0,90–0,94) dla Finlandii. W dodatkowej analizie wykazano jednak, że antybiotyki rzadziej stosowano również w grupie dzieci, które jako ostatnie szczepienie otrzymały trzecią dawkę DTPa-IPV-Hib-HBV, w porównaniu z dziećmi, które jako ostatnie szczepienie otrzymały drugą dawkę tej szczepionki (aHR: 0,79 [95% CI: 0,72–0,85]).
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że szczepienie MMR wiązało się z rzadszym zlecaniem antybiotykoterapii w populacji dzieci w wieku <2 lat. Wyniki dodatkowej analizy sugerują jednak, że obserwowany nieswoisty efekt szczepienia może wynikać z błędu systematycznego, a nawet jeśli rzeczywiście istnieje, to jest niewielki i dotyczy łagodniejszych zakażeń leczonych w ramach opieki pozaszpitalnej. Aby ocenić rzeczywisty nieswoisty efekt ochronny MMR w krajach o wysokich dochodach, należy przeprowadzić dobrze zaplanowane badanie z randomizacją.
