Opracowała: mgr Małgorzata Ściubisz
W badaniu kohortowym z prospektywnym zbieraniem danych przeprowadzonym w USA oceniono związek między szczepieniem przeciwko półpaścowi preparatem rekombinowanym a ryzykiem półpaśca ocznego, hospitalizacji z powodu zawału serca lub udaru mózgu u dorosłych w wieku ≥50 lat.
Wyjściową populację badania stanowili dorośli korzystający ze świadczeń zdrowotnych w placówkach zarządzanych przez Kaiser Permanente Souther California (KPSC) na terenie Południowej Kalifornii w USA. Dane do badania uzyskano z elektronicznej dokumentacji medycznej indywidualnych pacjentów. Za zaszczepionych uznawano pacjentów, którzy otrzymali 2 dawki rekombinowanej szczepionki przeciwko półpaścowi w dostępie od 4 tygodni do 6 miesięcy. Hospitalizacje z powodu zawału serca lub udaru mózgu (krwotocznego lub niedokrwiennego) zidentyfikowano na podstawie odpowiednich kodów w klasyfikacji ICD-10 w elektronicznej dokumentacji medycznej. Przypadki półpaśca ocznego zidentyfikowano wśród osób, u których wyjściowo wystąpił półpasiec (uwzględniono zachorowania, które wystąpiły 7–30 dni po wyjściowym rozpoznaniu półpaśca). Z analizy wyłączono osoby, które drugą dawkę szczepionki otrzymały <4 tygodnie po pierwszej, osoby, u których epizod półpaśca wystąpił od 6 miesięcy przed szczepieniem lub do 30 dni po szczepieniu (czas potrzebny na wytworzenie odporności poszczepiennej), oraz osoby, u których epizod zawału serca lub udaru mózgu wystąpił w ciągu 6 miesięcy poprzedzających szczepienie. Okres obserwacji w badaniu wynosił średnio 2,5 roku (analiza wstępna obejmująca dane do 31 grudnia 2022 r.; zakończenie badania zaplanowano na grudzień 2030 r., z okresem obserwacji wynoszącym 10 lat).
Do badania zakwalifikowano 102 766 osób w wieku ≥50 lat, które otrzymały 2 dawki rekombinowanej szczepionki przeciwko półpaścowi w odstępie od 4 tygodni do 6 miesięcy oraz 411 064 osób nieszczepionych przeciwko półpaścowi odpowiednio dobranych z populacji wyjściowej (grupa kontrolna). Mediana wieku uczestników wynosiła 68 lat (zakres: 50–108 lat), 57% stanowiły kobiety. W analizowanym okresie w grupie szczepionej przeciwko półpaścowi rozpoznano 121 przypadków półpaśca (zapadalność: 0,4/1000/osobolat [95% CI: 0,3–0,5]), a w grupie nieszczepionej 1334 przypadki (zapadalność: 1,4/1000 osobolat [95% CI: 1,3–1,5]). Skuteczność 2 dawek rekombinowanej szczepionki przeciwko półpaścowi, w porównaniu z brakiem szczepienia, w zapobieganiu półpaścowi ocznemu wyniosła 72,9% (skorygowany hazard względny [aHR]: 0,271 [95% CI: 0,222–0,330]). W grupie szczepionej przeciwko półpaścowi zidentyfikowano również 153 przypadki hospitalizacji z powodu zawału serca (zapadalność: 0,5/1000/osobolat [95% CI: 0,4–0,6]), a w grupie nieszczepionej 619 (zapadalność: 0,6/1000/osobolat [95% CI: 0,6–0,7]). Na tej podstawie oszacowano, że skuteczność 2 dawek rekombinowanej szczepionki przeciwko półpaścowi, w porównaniu z brakiem szczepienia, w zapobieganiu zawałowi serca wyniosła 28% (aHR: 0,720 [95% CI: 0,588–0,881]), natomiast w zapobieganiu udarowi mózgu wyniosła 42,5% (aHR: 0,575 [95% CI: 0,533–0,619]). W analizie post-hoc, w której uwzględniono wcześniejsze szczepienie przeciwko półpaścowi preparatem „żywym”, otrzymano podobne wyniki.
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że 2 dawki rekombinowanej szczepionki przeciwko półpaścowi, w porównaniu z brakiem szczepienia, znacznie zmniejszyły ryzyko półpaśca ocznego u osób w wieku ≥50 lat. Szczepionka ta może także oferować dodatkową ochronę w postaci istotnego zmniejszenia ryzyka zawału serca i udaru mózgu.
