Opracowały: lek. Iwona Rywczak, mgr Małgorzata Ściubisz
W badaniu populacyjnym z retrospektywnym zbieraniem danych oceniono wpływ programu szczepień przeciwko pneumokokom na wskaźniki hospitalizacji dzieci z powodu zapalenia płuc i zapalenia zatok.* Dane z lat 2003–2012 pozyskano z 4 placówek regionu sztokholmskiego, w którym w 2007 roku wprowadzono program szczepień niemowląt skoniugowaną szczepionką 7-walentną (PCV-7). Nie prowadzono szczepień wychwytujących. W 2010 roku PCV-7 zastąpiono szczepionką 13-walentną. Odsetki zaszczepionych dzieci sięgały 98%.
W analizowanym okresie leczenia szpitalnego z powodu zapalenia zatok wymagały 602 osoby <18. rż., w tym 234 (39%) dzieci w wieku ≤2. rż. i 159 (26%) w wieku 2–5 lat.
Wprowadzenie programu szczepień przeciwko pneumokokom wiązało się ze znamiennym zmniejszeniem wskaźników hospitalizacji z powodu zapalenia zatok u dzieci ≤2. rż. z 70 do 24/100 000 osobolat (RR wyrażone jako iloraz wskaźników [rate ratio]: 0,34 [95% CI: 0,25–0,47]). Wartości te zmniejszyły się również u dzieci w wieku 2–5 lat z 25 na 18/100 000 osobolat, jednak wynik ten nie osiągnął istotności statystycznej (RR: 0,72 [95% CI: 0,51–1,02]). U starszych dzieci wskaźniki hospitalizacji pozostały na stabilnym poziomie (RR: 1,16 [95% CI: 0,87–1,56]).
W latach 2003–2012 zarejestrowano również 5018 hospitalizacji dzieci z powodu bakteryjnego lub nieokreślonego zapalenia płuc (zgodnie z kodem ICD-10), z których 2034 (41%) dotyczyło dzieci w wieku ≤2. rż., a 1555 (31%) – dzieci w wieku 2–5 lat. Po 4 latach realizacji programu szczepień wskaźniki hospitalizacji dzieci ≤2. rż. zmniejszyły się znamienne z 450 na 366/100 000 osobolat (RR: 0,81 [95% CI: 0,74–0,89]), podobnie jak wskaźniki hospitalizacji dzieci w wieku 2–5 lat z 250 na 212/100 000 osobolat (RR: 0,85 [95% CI: 0,76–0,94]). W starszych grupach wiekowych nie stwierdzono istotnych zmian w trendach hospitalizacji.
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że po 4 latach realizacji programu szczepień niemowląt przeciwko pneumokokom ryzyko hospitalizacji dzieci ≤2. rż. z powodu zapalenia zatok zmniejszyło się o 66%, a z powodu zapalenia płuc – o 19%.
* Wskazaniem do hospitalizacji jest zwykle współistnienie zapalenia tkanki łącznej oczodołu/okolic oczodołu, konieczność wykonania drenażu zatok lub innej interwencji chirurgicznej.
