Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies.
Jestem lekarzem Jestem pacjentem

Czy szczepienia powodują encefalopatię?

03.12.2014
dr n. med. Jacek Mrukowicz
Redaktor naczelny „Medycyny Praktycznej – Pediatrii” i „Medycyny Praktycznej – Szczepienia”,
dyrektor Polskiego Instytutu Evidence-Based Medicine w Krakowie

Podejrzenie pierwotnie dotyczyło szczepionki DTPw. Wstępne badanie przeprowadzone pod koniec lat 70. XX wieku w Wielkiej Brytanii wykazało związek czasowy pomiędzy DTPw a encefalopiatą (w ciągu 7 dni), ale późniejsze analizy i kolejne badania zweryfikowały początkowe oszacowania i nie przemawiały za związkiem przyczynowym (m.in. z powodu nieuwzględnienia innych wykrytych przyczyn, takich jak neuroinfekcja enterowirusowa, zespół Reya, zespół Westa). Kolejne badania obserwacyjne nie wykazywały już związku DTPw z encefalopatią. Kilka lat temu australijscy neurolodzy odkryli aż u 11 z 14 pacjentów z rzekomą encefalopiatią po DTPw mutację kanału sodowego SCN1A – molekularną przyczynę ciężkiej padaczki mioklonicznej niemowląt (zespół Dravet). W przebiegu tego zespołu napady drgawek są prowokowane m.in. przez gorączkę (np. po szczepieniu). Wydaje się jednak, że szczepienia nie wpływają negatywnie na przebieg naturalny tego zespołu o postępującym charakterze.

Badania z grupą kontrolną nie wykazały także, aby szczepienie MMR było związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia encefalopatii. Amerykański IOM uznał, że dostępne dane naukowe przemawiają za przyczynowym związkiem jedynie w przypadku zapalenia mózgu u osób z ciężkim niedoborem odporności (efekt składnika „odrowego” MMR).

Piśmiennictwo:

1. Miller D.L., Ross E.M., Alderslade R. i wsp.: Pertussis immunization and serious acute neurological illness in children. BMJ, 1981; 282: 1595–1599
2. Ray P., Hayward J., Michelson D. i wsp.: Encephalopathy after whole-cell pertussis or measles vaccination: lack of evidence for a causal association in a retrospective case-control study. Pediatr. Infect. Dis. J., 2006; 25: 768–73
3. Gale J.L., Thapa P.B., Wassilak S.G. i wsp.: Risk of serious acute neurological illness after immunization with diphtheria-tetanus-pertussis vaccine. A population-based case-control study. JAMA, 1994; 271: 37–41
4. Berkovic S.F., Harkin L., McMahon J.M. i wsp.: De-novo mutations of the sodium channel gene SCN1A in alleged vaccine encephalopathy: a retrospective study. Lancet Neurol., 2006; 5: 488–492
5. Institute of Medicine of the National Academy of Sciences: Adverse effects of vaccines. Evidence and causality. 2011 (www.iom.edu/vaccineadverseeffects)

Zadaj pytanie ekspertowi

Masz wątpliwości w zakresie szczepień? Nie wiesz jak postąpić? Wyślij pytanie, dostaniesz indywidualną odpowiedź eksperta!

Konferencje i szkolenia

Warszawa – 20–21 października 2017 r.: Warszawska Jesień Pediatryczna 2017 - Krajowa Konferencja Szkoleniowa, szczegółowe informacje »

Przegląd badań