Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Leczenie osób z zaburzeniami afektywnymi towarzyszącymi uzależnieniom od substancji psychoaktywnych

Omówienie wskazówek postępowania klinicznego Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) dotyczących leczenia osób z zaburzeniami afektywnymi towarzyszącymi uzależnieniom od substancji psychoaktywnych, w tym alkoholu

18.07.2014
Omówienie artykułu: The Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) task force recommendations for the management of patients with mood disorders and comorbid substance use disorders
S. Beaulieu, S. Saury, J. Sareen, J. Temblay, C.G. Schütz, R.S. McIntyre, A. Schaffer; The Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) task force
Annals of Clinical Psychiatry, 2012; 24 (1): 38–55

Opracował dr n. med. Rafał Jaeschke

Skróty: ACT – zespoły intensywnej opieki ambulatoryjnej, której pracownicy aktywnie szukają kontaktu z pacjentem, BD – zaburzenie afektywne dwubiegunowe, BMT – buprenorfinowa terapia podtrzymująca, BSD – zaburzenia należące do spektrum dwubiegunowego, CANMAT – Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments, CBT – terapia behawioralno-poznawcza, CM – contingency management, DALY – lata życia z poprawką na niesprawność, GBD – Global Burden of Diseases, LPD – leki przeciwdepresyjne, MDD – duża depresja, MI – interwencje motywacyjne, MMT – metadonowa terapia podtrzymująca, NCS – National Comorbidity Survey, NCS-R – National Comorbidity Survey Replication, RCT – badanie z randomizacją, SUD – zaburzenia związane z używaniem substancji psychoaktywnych, YLD – liczba lat przeżytych w niesprawności, YLL – liczba lat życia utraconych z powodu choroby

Wprowadzenie

W ostatniej dekadzie XX wieku – wraz z ukazaniem się pracy Murraya i Lopeza1 – sformułowano nowy paradygmat zdrowia publicznego. Uznano, że o powadze choroby stanowi całokształt powodowanych przez nią szkód, a nie tylko ryzyko przedwczesnego zgonu. Dokonano tym samym „przesunięcia akcentów” z problemu umieralności w kierunku (pozornie) mniej drastycznych następstw choroby: gorszej jakości życia i upośledzenia czynnościowego. Miarą brzemienia choroby są lata życia z poprawką na niesprawność [disability adjusted life years – DALY]), wyrażające się sumą lat życia utraconych z powodu choroby (years of life lost – YLL) oraz lat przeżytych w niesprawności (years of life with disability – YLD). Przełomowy charakter tej koncepcji wynikał z faktu, że pozwoliła ona nadać konkretny wymiar „abstrakcyjnemu” pojęciu brzemienia choroby. To z kolei otwarło klinicystom drogę do lepszego zrozumienia skali szkód powodowanych przez choroby przewlekłe (w tym przez liczne zaburzenia psychiczne).2 Odwołanie się do języka epidemiologii pozwala łatwiej zrozumieć doniosłość problemu współwystępowania zaburzeń afektywnych i zaburzeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych (substance use disorders – SUD).
Autorzy badania Global Burden of Diseases 2010 (GBD 2010)3 stwierdzili, że zaburzenia psychiczne (w tym uzależnienia) odpowiadają za 7,4% ogólnego brzemienia niesprawności w populacji światowej (7,4% DALY), a zaburzenia nastroju i nadużywanie substancji psychoaktywnych są źródłem około 70% „psychiatrycznych” szkód zdrowotnych (ramka). Wielowymiarowość zależności patogenetycznych między SUD a zaburzeniami afektywnymi sprawia, że problem ten staje się jeszcze poważniejszy. Obecnie wiadomo, że – z jednej strony – omawiane zaburzenia często występują wspólnie, z drugiej zaś SUD i zaburzenia nastroju pełnią rolę „wzajemnych czynników ryzyka”.4 Autorzy klasycznych badań epidemiologicznych (National Comorbidity Survey [NCS] oraz National Comorbidity Survey Replication [NCS-R]) stwierdzili, że osoby z dużą depresją (major depressive disorder – MDD) są około dwukrotnie bardziej narażone na rozwinięcie się SUD niż przedstawiciele populacji ogólnej,5 a chorzy z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym (bipolar disorder – BD) typu I około dziewięciokrotnie bardziej.6