Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Odczyn po szczepieniu przeciwko gruźlicy

13.11.2017
dr n. med. Joanna Stryczyńska-Kazubska
Katedra i Zakład Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

U 6-miesięcznego chłopca stwierdzono duży odczyn poszczepienny w miejscu podania szczepionki BCG (p. ryc. 1. i 2.). Dziecko rozwija sie prawidłowo, jest karmione mlekiem matki, przybiera na wadze, nie stwierdza się zaburzeń rozwoju psychoruchowego. W badaniu przedmiotowym osłuchowo serce i płuca są prawidłowe, węzły chłonne, wątroba i śledziona niewyczuwalne. Wartości morfologii krwi są prawidłowe, stężenie białka C-reaktywnego małe. Czy taki odczyn wymaga dalszej diagnostyki i leczenia?


Ryc. 1. Odczyn poszczepienny w miejscu podania BCG (opublikowano dzięki uprzejmości dr. Leszka Ratuszniaka)


Ryc. 2. Ta sama zmiana 16 dni później (opublikowano dzięki uprzejmości dr. Leszka Ratuszniaka)



Zmiana widoczna na rycinach jest jedną z bardzo rzadkich postaci miejscowego odczynu po szczepieniu BCG. Należy do nich m.in. lupus vulgaris i prawdopodobnie takie rozpoznanie zostanie ustalone u omawianego dziecka. W ramach diagnostyki należy zlecić hodowlę materiału pobranego ze zmiany w kierunku prątków kwasoodpornych. Z dostępnego piśmiennictwa wynika jednak, że w takich przypadkach częściej za pomocą metody polimerazowej reakcji łańcuchowej (PCR) rozpoznaje się zakażenie Mycobacterium bovis. Wykonuje się również badanie histologiczne. Taka diagnostyka jest wskazana, ponieważ zmiana miejscowa określana jako lupus vulgaris często wymaga leczenia przeciwprątkowego. Należy również wykonać typowe badanie mikrobiologiczne w kierunku bakterii, które dodatkowo mogą zakazić powstałą zmianę.

Dziecko z taką zmianą miejscową po BCG należy skierować do placówki zajmującej się diagnostyką i leczeniem gruźlicy. Może wymagać również współpracy z dermatologiem w celu pobrania materiału do badania histologicznego.

Według piśmiennictwa takie rzadkie zmiany po szczepieniu BCG występują z częstością 5/1000 000 do 1/100 000 podanych dawek i zwykle nie mają związku z zaburzeniami odporności u dziecka.

Piśmiennictwo:

1. Najem N.M., Zadeh V.B., Al-Abdulrazzaq A.H i wsp:. Bacillus Calmette-Guérin vaccine– induced lupus vulgaris in a child. Acta Dermatovenerol. Alp Pannonica Adriat., 2009; 18: 195–197
2. Attia E.: BCG vaccine-induced lupus vulgaris. Eur. J. Dermatol., 2007; 17: 547–548

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Konferencje i szkolenia

Warszawa – 12–13 października 2018 r.: Warszawska Jesień Pediatryczna 2018 – Krajowa Konferencja Szkoleniowa, szczegółowe informacje »

Przegląd badań