Opracowała lek. Iwona Rywczak
W amerykańskim wieloośrodkowym badaniu przekrojowym oceniono tolerancję szczepionek przeciwko COVID-19 u osób, które przebyły wielonakładowy zespół zapalny dzieci (MIS-C). MIS-C jest rzadkim, ciężkim powikłaniem zakażenia SARS-CoV-2, rozwijającym się kilka tygodni po zakażeniu. Nieliczne dane sugerują, że szczepienie przeciwko COVID-19 może zmniejszać ryzyko wystąpienia MIS-C. Niewiele wiadomo o bezpieczeństwie szczepienia przeciwko COVID-19 u dzieci i młodzieży, które przebyły w przeszłości MIS-C. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami Centers for Disease Control and Prevention (CDC), szczepienie przeciwko COVID-19 można wykonać u takich osób, jeśli uzyskano ustąpienie objawów klinicznych MIS-C, wraz z powrotem funkcji serca do wartości wyjściowych i upłynęło ≥90 dni od rozpoznania MIS-C. Szczepienie można również rozważyć u osób, które nie spełniają tych kryteriów, po dokładnej ocenie przeprowadzonej przez zespół kliniczny sprawujący opiekę nad pacjentem.
W badaniu uczestniczyły osoby w wieku 5–20 lat, które przebyły MIS-C, zakwalifikowane do trwającego obecnie badania kohortowego Long-Term Outcomes After the Multisystem Inflammatory Syndrome in Children (MUSIC) finansowanego przez National Institutes of Health. Spośród 1207 osób z badania MUSIC 895 osób było uprawnionych do szczepień przeciwko COVID-19 w momencie gromadzenia danych (od 13 grudnia 2021 r. do 18 lutego 2022 r.). Dane na temat statusu szczepienia przeciwko COVID-19 i zdarzeń niepożądanych pozyskano od 385 osób w oparciu o kwestionariusz zawierający szczegółowe pytania o przebyte szczepienia, możliwe niepożądane odczyny poszczepienne (NOP), stosowane leki, wykonywane w związku z NOP badania pomocnicze.
Kwestionariusz wypełniono w okresie od 1 do 304 dni po szczepieniu. Szczepienie przeciwko COVID-19 otrzymało 185 osób: 31 – 1 dawkę szczepionki, 142 – 2 dawki, a 12 osób 3 dawki szczepionki. Niemal wszystkim podano preparat BNT162b2 firmy Pfizer (98,9%). Mediana wieku szczepionych wyniosła 12,2 lat, a mediana czasu od rozpoznania MISC-C do podania pierwszej dawki szczepionki wyniosła 9 miesięcy. Pomiędzy zaszczepionymi i nieszczepionymi pacjentami nie odnotowano istotnych różnic w zakresie czasu hospitalizacji z powodu MIS-C lub ciężkości przebiegu MIS-C (dysfunkcja lewej komory, stosowanie wentylacji mechanicznej i leków wazoaktywnych).
90 (48,6%) zaszczepionych zgłosiło ≥1 zdarzenie niepożądane, najczęściej ból w miejscu wkłucia (62 [33,5%]) i/lub osłabienie (32 [17,3%]). Gorączka wystąpiła u 21 osób (11,4%), miała ona miejsce w pierwszej dobie po szczepieniu i utrzymywała się 1–5 dni (mediana 1 dzień). Leki stosowano u 32 (17,3%) osób, zwykle paracetamol (21 osób) lub ibuprofen (11 osób). Nie odnotowano istotnych różnic w zdarzeniach niepożądanych po pierwszej i drugiej dawce szczepionki, niezależnie od wieku lub ciężkości przebiegu MIS-C. 4 pacjentów wymagało porady lekarskiej po szczepieniu pierwszą lub drugą dawką szczepionki – 2 osoby w ramach teleporady, 1 osoba zgłosiła się do lekarza rodzinnego, a 1 osoba na oddział pomocy doraźnej. Przyczyną poszukiwania pomocy medycznej były takie objawy jak ból brzucha, zapalenie spojówek, gorączka, dreszcze, osłabienie, objawy miejscowe (ból w miejscu wkłucia, zaczerwienie, obrzęk) oraz osutka skórna. Jedyne leki, jakie zastosowano u tych 4 pacjentów, to paracetamol i ibuprofen. Żaden z pacjentów nie wymagał hospitalizacji ani wykonywania badań pomocniczych. Żadna z osób zaszczepionych trzecią dawką nie wymagała porady lekarskiej.
Odnotowano tylko 1 epizod bólu w klatce piersiowej – u dziewczynki z grupy wiekowej 5–11 lat. Wystąpił on 1 dzień po podaniu drugiej dawki i ustąpił po 1 dniu. Nie stosowano żadnych leków, dziewczynka nie wymagała pomocy medycznej. U 2 mężczyzn (grupa wiekowa 12–20 lat) wystąpiło kołatanie serca 1 dzień po podaniu pierwszej lub drugiej dawki szczepionki, objawy ten utrzymywał się <48 godzin. Osoby te również nie wymagały pomocy medycznej.
10 osób otrzymało ≥1 dawkę szczepionki w okresie krótszym niż 90 dni od rozpoznania MIS-C (zakres 48–88 dni). U osób tych nie odnotowano żadnych ciężkich zdarzeń niepożądanych, nie wymagały one porady lekarskiej, 1 osoba zastosowała ibuprofen w celu złagodzenia objawów.
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że osoby, które przebyły MIS-C, dobrze tolerowały szczepienie przeciwko COVID-19. Zdarzenia niepożądane po szczepieniu przeciwko COVID-19 wykonanym ≥90 dni od rozpoznania MISC-C nie różniły się od zdarzeń obserwowanych w ogólnej populacji. Nie odnotowano żadnego ciężkiego zdarzenia niepożądanego, w tym zapalenia mięśnia sercowego.
