Zespół męczliwości związany z chorobą nowotworową. Przegląd neurobiologiczny przeznaczony dla psychiatrów

Zespół męczliwości związany z chorobą nowotworową. Przegląd neurobiologiczny przeznaczony dla psychiatrów
Cancer fatigue: a neurobiological review for psychiatrists
Mitchell R. Levy
Psychosomatics, 2008; 49: 283–291


Tłumaczyła lek. Anna Poleszczyk
Konsultowała prof. dr hab. med. Krystyna de Walden-Gałuszko, Konsultant Wojewódzkiego Centrum Onkologii w Gdańsku

Skróty: BBB – bariera krew-mózg, CRF – męczliwość uwarunkowana chorobą nowotworową, CRH – hormon uwalniający kortykoliberynę, fMRI – czynnościowa tomografia rezonansu magnetycznego, HPA – oś podwzgórzowo-przysadkowa, ICD-10 – International Classification of Diseases, 10th Revision, IFN-α. – interferon-α1B, IL – interleukina, LPD – leki przeciwdepresyjne, NCCN – National Comprehensive Cancer Network, OUN – ośrodkowy układ nerwowy, TNF-α – czynnik martwicy nowotworu

PSYCHOSOMATICS. ONLINE: PSYCHOSOMATICS by Mitchell R. Levy. Copyright 2008 by AMERICAN PSYCHIATRIC PRESS INC. Reproduced with permission of AMERICAN PSYCHIATRIC PRESS INC. in the format Journal via Copyright Clearance Center.

Definicja i epidemiologia

Zespół męczliwości związany z chorobą nowotworową definiuje się jako "subiektywną niezdolność do podejmowania wysiłku, zdecydowanie różniącą się pod względem jakości i nasilenia w porównaniu z typowym zmęczeniem, która niekorzystnie wpływa na funkcjonowanie i nie ulega złagodzeniu pod wpływem wypoczynku lub snu".[1] Wraz z powiększającym się armamentarium dostępnych metod leczenia chorych na nowotwory (i wynikającym z tego zwiększaniem się współczynników przeżycia) coraz częściej oczekuje się od psychiatrów pomocy w postępowaniu w stanach związanych z leczeniem onkologicznym. Jakkolwiek większość lekarzy psychiatrów może mieć doświadczenie w rozpoznawaniu depresji i zaburzeń lękowych związanych z leczeniem onkologicznym, to mogą oni być mniej zaznajomieni z problemem męczliwości, która jest ważnym czynnikiem składającym się na inwalidztwo chorego zarówno podczas leczenia, jak i po jego zakończeniu. W niedawno przeprowadzonym badaniu Passik i wsp. podali, że 43% chorych na nowotwór miało niewielką świadomość tego, że istnieją interwencje pozwalające na ocenę i leczenie męczliwości.[2] Autor niniejszego przeglądu omówił zagadnienia związane z tą dolegliwością występującą podczas terapii onkologicznej i po jej zakończeniu, dokonał ponadto analizy sugerowanych szlaków neuropsychoimmunologicznych zaangażowanych w rozwój patologicznej męczliwości uwarunkowanej chorobą nowotworową i przedstawił propozycje postępowania.

Zadaj pytanie ekspertowi

Masz wątpliwości związane z leczeniem swoich pacjentów? Nie wiesz jak postąpić? Wyślij pytanie, dostaniesz indywidualną odpowiedź eksperta!