Jakie są aktualnie możliwości bezpłatnego szczepienia przeciwko HPV? Do jakiego wieku dziecko może rozpocząć szczepienie przeciwko HPV w ramach programu powszechnego? Czy są inne opcje skorzystania z bezpłatnego szczepienia?
Aktualnie w Polsce dzieci i młodzież mogą skorzystać z bezpłatnego szczepienia przeciwko ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV):
- w ramach programu powszechnych szczepień będącego częścią Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030 (szczepienie objęte finansowaniem przez ministra właściwego ds. zdrowia), lub
- na podstawie recepty z kodem uprawnienia dodatkowego DZ (refundacja apteczna przez NFZ).
Szczepienie przeciwko HPV jest nieobowiązkowe, niezależnie od sposobu jego finansowania.
W programie powszechnych szczepień przeciwko HPV dostępny jest preparat 2-walentny i 9-walentny. Kryteria realizacji szczepienia w ramach programu powszechnego są węższe niż te wynikające z zaleceń producenta i ogólnych zasad przeprowadzania szczepień.
Szczepienie realizowane jest w schemacie 2-dawkowym. Zalecany odstęp między dawkami to 6 miesięcy, zgodnie z kryteriami programu odstęp ten nie może przekraczać 12 miesięcy. Szczepienie można rozpocząć po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia (czyli do dnia poprzedzającego 14. urodziny). Dziecku, które rozpoczęło szczepienie we wskazanym wieku, drugą dawkę szczepionki można podać po ukończeniu 14. roku życia, ale pod warunkiem zachowania odstępu 6–12 mies. między dawkami (p. przykład I i II). Dodatkowe informacje dotyczące programu – p. Jak realizować szczepienie przeciwko HPV w ramach programu powszechnego? Aktualne (wrzesień 2024) zalecenia Ministra Zdrowia .
Przykład I: Dziecku w wieku 14 lat i 5 miesięcy, które rozpoczęło szczepienie w wieku 13 lat i 8 miesięcy, drugą dawkę można podać w ramach programu, ale nie później niż 12 miesięcy po pierwszej dawce (do wieku 14 lat i 8 mies.).
Przykład II: Dziecku w wieku 14 lat i 5 miesięcy, które rozpoczęło szczepienie w wieku 13 lat, drugiej dawki nie można już podać w ramach programu, ponieważ od podania pierwszej dawki minęło 15 miesięcy.
Refundacją apteczną objęta jest szczepionka 2-walentna. Dla dzieci po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 18. roku życia preparat ten jest dostępny bezpłatnie na podstawie recepty z kodem uprawnienia dodatkowego DZ (szczegóły – p. Które szczepionki są objęte refundacją apteczną od 1 stycznia 2026 roku?). Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego u dzieci w wieku do 14 lat (do dnia poprzedzającego 15. urodziny) zaleca się 2-dawkowy schemat szczepienia, natomiast w wieku ≥15 lat – 3 dawkowy. Zatem dzieci, którym nie udało się rozpocząć szczepienia przeciwko HPV w ramach programu powszechnego we wskazanym wieku (p. wyżej), mogą skorzystać z bezpłatnego szczepienia dzięki refundacji aptecznej.
Piśmiennictwo:
1. Zalecenia Ministra Zdrowia dotyczące realizacji szczepień przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) w ramach powszechnego programu szczepień. www.gov.pl/attachment/b8867de4-d8f9-4833-a711-0ba68c49750e (dostęp: 10.03.2026)2. Obwieszczenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia. DZ. URZ. Min. Zdr. 2025.30.
3. Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Dz.U. Min. Zdr. 2025.100.
4. Charakterystyka produktu leczniczego Cervarix. www.ema.europa.eu/pl/documents/product-information/cervarix-epar-product-information_pl.pdf (dostęp: 10.03.2026)
5. Charakterystyka produktu leczniczego Gardasil 9. www.ema.europa.eu/pl/documents/product-information/gardasil-9-epar-product-information_pl.pdf (dostęp: 10.03.2026)
