Czy można szczepić przeciwko ospie wietrznej dziecko leczone przewlekle kwasem acetylosalicylowym (ASA) po zabiegu kardiochirurgicznym z powodu wrodzonej wady serca? Czy jest to zalecane szczepienie?
W ChPL preparatu Varilrix, w akapicie dotyczącym interakcji lekowych znajduje się zapis: „Przez 6 tygodni po szczepieniu przeciwko ospie wietrznej należy unikać podawania pochodnych kwasu salicylowego, ponieważ istnieją doniesienia o występowaniu zespołu Reye’a po zastosowaniu pochodnych kwasu salicylowego podczas naturalnego zakażenia wirusem ospy wietrznej”.
Na zespół Reye’a składają się potencjalnie śmiertelna encefalopatia i ostre uszkodzenie wątroby, które mogą wystąpić w związku ze spożyciem salicylanów z powodu zakażenia wirusowego (np. grypy lub ospy wietrznej). Przypadki tego rzadkiego zespołu notowano przede wszystkim do początku lat 80. XX wieku, kiedy to amerykańskie Centers for Disease Control and Prevention wydało ostrzeżenia dotyczące stosowania ASA u dzieci. Opisane w piśmiennictwie zachorowania dotyczą wyłącznie stosowania ASA w dawce przeciwzapalnej, jak dotąd nie odnotowano natomiast przypadków zespołu Rey’a po podaniu dawki przeciwpłytkowej ze wskazań kardiologicznych. Wciąż obserwuje się pojedyncze zachorowania w związku z zakażeniem dzikim VZV, natomiast w piśmiennictwie nie opisano żadnego przypadku zespołu Reye’a po szczepieniu.
W związku z powyższym, jeśli u dziecka po szczepieniu przeciwko ospie wietrznej można bezpiecznie odroczyć zastosowanie salicylanów lub zastąpić je innym lekiem, warto wziąć pod uwagę wspomniany zapis ChPL. Natomiast w przypadku dzieci po zabiegach kardiochirurgicznych, przewlekle leczonych ASA, ryzyko zespołu Reye’a po ewentualnym zakażeniu dzikim wirusem ospy wietrznej jest nieporównywalnie większe od ryzyka takiego zdarzenia po szczepieniu. U tych dzieci szczepienie przeciwko ospie wietrznej należy wykonać jak najszybciej, kontynuując stosowanie ASA.
Równocześnie warto zwrócić uwagę, że producent nie wymienia w ChPL przewlekłego przyjmowania ASA wśród przeciwwskazań do szczepienia, a ostrzeżenie dotyczące koadministracji ma wyłącznie charakter profilaktyczny. Należy jednak zachować ostrożność szczepiąc dzieci otrzymujące salicylany. Te, które wymagają przewlekłego stosowania tych leków, powinny być ściśle monitorowane po szczepieniu.
Piśmiennictwo:
1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Varilrix2. Belay ED, Bresee JS, Holman RC, et al. .Reye’s syndrome in the United States from 1981 through 1997. N Engl J Med. 1999 May 6;340(18):1377-1382. doi: 10.1056/NEJM199905063401801
3. Immunize.org. Ask the Experts: Varicella (Chickenpox): Contraindications & Precautions. www.immunize.org/ask-experts/topic/varicella/contraindications-precautions-varicella/
4. Marin M, Guris D, Chaves SS, et al. Advisory Committee on Immunization Practices, Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Prevention of varicella: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Recomm Rep. 2007 Jun 22;56(RR-4):1-40
5. McCrindle BW, Rowley AH, Newburger JW., et al. American Heart Association Rheumatic Fever, Endocarditis, and Kawasaki Disease Committee of the Council on Cardiovascular Disease in the Young; Council on Cardiovascular and Stroke Nursing; Council on Cardiovascular Surgery and Anesthesia; and Council on Epidemiology and Prevention. Diagnosis, Treatment, and Long-Term Management of Kawasaki Disease: A Scientific Statement for Health Professionals From the American Heart Association. Circulation, 2017 Apr 25;135(17):e927-e999. doi: 10.1161/CIR.0000000000000484
6. American Academy of Family Physicians. Birth Through Age 18 Immunization Schedule. www.aafp.org/family-physician/patient-care/prevention-wellness/immunizations-vaccines/immunization-schedules/birth-through-age-18-immunization-schedule.html
