Jak ustalić, ile szczepionek można podać domięśniowo na jednej wizycie niemowlęciu urodzonemu przedwcześnie?

Jakie czynniki należy uwzględnić, ustalając, ile szczepionek we wstrzyknięciu domięśniowym podać na jednej wizycie niemowlęciu urodzonemu przedwcześnie? Wcześniaki zwykle są bardzo drobne. Czy liczbę wkłuć należy uzależnić na przykład od masy ciała/masy mięśniowej?

Wszystkie szczepienia obowiązkowe w wieku 2 miesięcy, które wymieniono w PSO, można podać wcześniakom lub noworodkom z małą urodzeniową masą ciała na jednej wizycie (tego samego dnia). Liczbę wstrzyknięć można zminimalizować, stosując szczepionki wysoce skojarzone typu „5 w 1” lub „6 w 1”. Jeśli warunki anatomiczne (mała masa mięśniowa) uniemożliwiają wykonanie 2 wstrzyknięć w odstępie 2,5 cm w przednioboczną część uda, należy pamiętać, że większość szczepionek (i wszystkie przypadające na 2. mż.) można podać w dowolnym odstępie czasu. Wybór długości igły używanej do domięśniowego podawania szczepionki jest określany na podstawie objętości masy mięśniowej wcześniaka lub noworodka o małej masie urodzeniowej. Do wykonywania wstrzyknięć domięśniowych u wcześniaków do 2. miesiąca życia zwykle odpowiednia jest igła o długości 16 mm, natomiast wraz z przyrostem masy mięśniowej/masy ciała może być konieczne użycie igły o długości 22–25 mm.

Zgodnie z polskim PSO u wcześniaków urodzonych <32. tygodnia ciąży (z małą lub ekstremalnie małą masą ciała) pierwsze szczepienia zaleca się przeprowadzić w trakcie hospitalizacji. Niemowlęta te przebywają na oddziałach noworodkowych przez pierwsze 42 dni życia. W tym czasie ich masa ciała wynosi średnio 2000–3000 g i z tego powodu można im podać tylko 1 dawkę szczepionki w przednioboczną część uda. Pobyt w szpitalu pozwala na realizację szczepień w dowolnych odstępach (np. co 2–3 dni). Do realizacji obowiązkowego PSO dla wcześniaków dostępna jest bezpłatnie szczepionka wysoce skojarzona typu „5 w 1”, co wraz ze szczepieniem przeciwko pneumokokom i drugą dawką szczepionki przeciwko WZW typu B ogranicza liczbę wstrzyknięć do 3. Jeżeli rodzice zdecydują się na zalecane szczepienie przeciwko zakażeniom meningokokowym, to po 1–2 tygodniach (>56. dż.) można wykonać kolejne 2 iniekcje (po 1 dawce szczepionki przeciwko meningokokom grupy B oraz A, C, W i Y). Problem liczby wstrzyknięć domięśniowych i techniki szczepienia można w Polsce rozwiązać, wprowadzając w miejsce bezpłatnej szczepionki „5 w 1” szczepionkę „6 w 1”. Aktualnie rodzice wcześniaków mogą się zdecydować na zakup preparatu „6 w 1” z własnych środków.

Wcześniaki urodzone <32. tygodnia ciąży trafiają do poradni podstawowej opieki zdrowotnej w celu kontynuacji szczepień zwykle już z masą ciała wynoszącą około 4000 g. Pozwala to wykonać u nich 2 wstrzyknięcia w jedno udo, przy zachowaniu zalecanego odstępu 2,5 cm.