Wątpliwości związane z odpornością na WZW typu B

17.07.2019
dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Czy dorosły pacjent, który przechorował WZW typu B w dzieciństwie i nie jest nosicielem, może (powinien) być szczepiony przeciwko WZW typu B przed planowanym zabiegiem operacyjnym i czy zasadne jest w tym przypadku oznaczenie przeciwciał anty-HBs?

Jeżeli pacjent przechorował WZW typu B w dzieciństwie, to są dwie możliwości: albo wyeliminował HBV i obecnie jest na to zakażenie całkowicie odporny, albo jest przewlekle zakażony HBV. W obu przypadkach szczepienie przeciwko WZW typu B nie ma uzasadnienia. Badania laboratoryjne mogłyby być wskazane tylko w przypadku wątpliwości dotyczących danych podawanych przez pacjenta lub do celów orzeczniczych. Jeżeli założymy, że pacjent dobrze pamięta, że przechorował WZW typu B w dzieciństwie i wyeliminował HBV, to nawet przy małych czy wręcz nieoznaczalnych stężeniach swoistych przeciwciał anty-HBs jest odporny na zakażenie i jego szczepienie jest zbędne. Zdarza się, że u osób, które przechorowały WZW typu B, stężenie przeciwciał anty-HBs jest po latach bardzo małe (nieoznaczalne), natomiast do końca życia utrzymują się przeciwciała anty-HBc, które można oznaczyć. Jeżeli jest przewlekle zakażony HBV, o czym świadczyłby dodatni antygen HBs, szczepienie nic nie da. Ponadto przypomnę, że zabiegi operacyjne należy wykonywać w warunkach aseptyki, aby zapewnić bezpieczeństwo przed zakażeniem HBV także osobom wrażliwym na zakażenie. Szczepienia przeciwko WZW typu B przed zabiegami operacyjnymi nie są w Polsce obowiązkowe, ale zyskały dużą popularność, ponieważ chronią placówki ochrony zdrowia przed roszczeniami ze strony pacjentów o zakażenie szpitalne HBV. Zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych (PSO) na 2019 rok szczepienie przed zabiegami operacyjnymi ma charakter szczepienia zalecanego, od którego wykonania nie można uzależniać przeprowadzenia planowej operacji. Cytuję za PSO na 2019 rok: „Nie dopuszcza się uzależniania wykonania zabiegu medycznego związanego z naruszeniem ciągłości tkanek od wcześniejszego przeprowadzenia szczepienia przeciwko WZW typu B.”

Piśmiennictwo:

1. A comprehensive immunization strategy to eliminate transmission of hepatitis B virus infection in the United States. Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). Part II: immunization of adults. MMWR Recomm Rep., 2006; 55: 1–33
2. Leuridan E., Van Damme P.: Hepatitis B and the need for a booster dose. Clin. Infect. Dis., 2011; 53: 68–75
3. Polska Grupa Ekspertów HBV – Zespół ds. Szczepień: Szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B. Zakażenia, 2011; 6: 154–157
4. Załącznik do komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2019. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, poz. 104 (25 października 2018 r.)

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań