W przeglądzie systematycznym piśmiennictwa z metaanalizą oceniono, czy szczepienie przeciwko ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) zwiększa ryzyko pierwotnej niewydolności jajników (POI) u młodych dziewcząt.
Przeszukano 5 elektronicznych baz publikacji medycznych (Embase, Medline, Scopus, Scielo. br oraz LILACS) za okres do sierpnia 2022 r., a dodatkowo także inne źródła piśmiennictwa, m.in. rejestry badań klinicznych. Do przeglądu zakwalifikowano badania spełniające następujące kryteria: (1) metodyka: RCT, obserwacyjne z prospektywnym lub retrospektywnym zbieraniem danych, (2) populacja: dzieci i nastolatki szczepione przeciwko HPV preparatem 2- (HPV-2), 4- (HPV-4) lub 9-walentnym (HPV-9) oraz nieszczepione lub szczepione przeciwko innej chorobie zakaźnej (grupa kontrolna), (3) oceniany punkt końcowy: POI – rozpoznanie zgodne z definicją American College of Obstetricians and Gynecologists (nieregularne miesiączki utrzymujące się przez ≥3 mies. + zwiększone stężenie hormonu folikulotropowego i zmniejszone stężenie estradiolu w 2 oznaczeniach); inne testy diagnostyczne stosowane w celu ustalenia rozpoznania lub jego uściślenia obejmowały: kariotypowanie, oznaczenie przeciwciał przeciwko korze nadnerczy, oznaczenie hormonu antymüllerowskiego). Analizę przeprowadzono zgodnie z wytycznymi PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Metaanalyses).
Ostatecznie do przeglądu systematycznego i metaanalizy zakwalifikowano 4 badania kohortowe z retrospektywnym zbieraniem danych (w tym 3 dotyczące HPV-4), obejmujące łącznie 1 253 758 osób. W 1 badaniu grupę kontrolną stanowiły dziewczęta szczepione inną szczepionką przeciwko HPV (2- lub 9-walentną), w 2 badaniach nastolatki nieszczepione, a w 1 badaniu szczepione przeciwko innym chorobom zakaźnym.
Wykazano, że u dziewcząt szczepionych HPV-4, w porównaniu z osobami nieszczepionymi lub szczepionymi przeciwko innym chorobom zakaźnym, ryzyko POI było podobne (RR: 0,47 [95% CI: 0,14–1,59]; 4 badania, 1 253 758 osób). Zwiększonego ryzyka POI nie stwierdzono również w analizie uwzględniającej w grupie kontrolnej tylko osoby niesczepione (RR: 0,75 [95% CI: 0,22–2,49]; 2 badania, 999 521 osób). W badaniu oceniającym ryzyko POI u dziewcząt szczepionych HPV-4, w porównaniu ze szczepionymi HPV-2 lub HPV-9, również nie stwierdzono zwiększonego ryzyka tego zdarzenia (RR: 0,93 [95% CI: 0,33–2,64]). W 1 badaniu zaobserwowano natomiast mniejsze ryzyko POI u dziewcząt szczepionych HPV-4 (RR: 0,03 [95% CI: 0,00–0,21]). W dodatkowej analizie, z której wyłączono badanie oparte na danych z biernego nadzoru populacyjnego nad bezpieczeństwem szczepień, otrzymano podobne wyniki (RR: 0,61 [95% CI: 0,44–0,84]).
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że szczepienie przeciwko HPV dostępnymi na rynku preparatami, w porównaniu z brakiem szczepienia lub szczepieniem przeciwko innym chorobom zakaźnym, nie zwiększa ryzyka POI u dziewcząt. Ryzyko POI u dziewcząt szczepionych HPV-4 było podobne do ryzyka obserwowanego u dziewcząt szczepionych HPV-2 lub HPV-9. Ponadto ryzyko POI po podaniu HPV-4 było podobne do ryzyka obserwowanego w populacji ogólnej dziewcząt, co dodatkowo przemawia za jego bezpieczeństwem.
