Jakie zdarzenia niepożądane po szczepieniu przypominającym przeciwko COVID-19 obserwowano u dzieci i młodzieży?

04.03.2022
Safety Monitoring of COVID-19 Vaccine Booster Doses Among Persons Aged 12–17 Years United States, December 9, 2021–February 20, 2022
Hause A.M, Baggs J., Marquez P. i wsp.
MMWR Morb Mortal Wkly Rep. ePub: 1 March 2022

Opracowała Iwona Rywczak

Szacuje się, że od grudnia 2021 roku do lutego 2022 roku w USA około 2,8 mln osób w wieku 12–17 lat otrzymało dawkę przypominającą szczepionki przeciwko COVID-19 firmy Pfizer (Comirnaty). W USA preparat Comirnaty jest jedyną szczepionką przeciwko COVID-19 zarejestrowaną do stosowania u dzieci i młodzieży w wieku 5–17 lat. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami Centers for Disease Control and Prevention (CDC) szczepienie przypominające powinno się wykonać u wszystkich osób po ukończeniu 12. roku życia preparatem odpowiednim dla wieku. W przypadku Comirnaty zalecany odstęp od zakończenia szczepienia podstawowego wynosi ≥5 miesięcy. Wstępne dane o bezpieczeństwie szczepienia przypominającego przeciwko COVID-19 u dzieci i młodzieży w wieku 12–17 lat przedstawiono w czasopiśmie Morbidity and Mortality Weekly Report.

W artykule podsumowano zdarzenia niepożądane po podaniu dawki przypominającej preparatu Comirnaty zgłoszone w okresie od 9 grudnia 2021 roku do 20 lutego 2022 roku. Autorzy opracowania (zespół z CDC oraz Food and Drug Administration [FDA]) wykorzystali dwie bazy: Vaccine Adverse Event Reporting System (VAERS) i v-safe. VAERS jest systemem biernego nadzoru, nadzorowanym przez CDC i FDA. Zdarzenie niepożądane po szczepieniu może zgłosić każda osoba, w tym pracownik placówek opieki zdrowotnej, producent szczepionki, osoba szczepiona lub jej opiekun. V-safe jest systemem czynnego nadzoru nad zdarzeniami niepożądanymi po szczepieniu przeciwko COVID-19.

Dane z VAERS

Do VAERS zgłoszono 914 zdarzeń niepożądanych (mediana wieku 16 lat, 50,2% dziewczęta). Zdecydowana większość zdarzeń (837 [91,6%]) nie miała ciężkiego przebiegu. Najczęściej były to zdarzenia związane z niewłaściwym przechowywaniem szczepionki (123 [14,7%]), zawroty głowy (100 [11,9%]), omdlenie (87 [12,0%]), gorączka (75 [9,0%]). Rzadziej zgłaszano ból głowy, osłabienie, nudności, ból w klatce piersiowej, wymioty. Nie odnotowano żadnego zgonu. Otrzymano 64 zgłoszenia o zapaleniu mięśnia sercowego. Za ciężkie zdarzenie niepożądane uznano 47 zgłoszeń, w 32 zgłoszeniach potwierdzono zgodność z definicją przypadku ustaloną przez CDC). Wszystkie te 32 przypadki zapalenia mięśnia sercowego dotyczyły chłopców, 27 z nich wymagało hospitalizacji. Zgodnie ze stanem na dzień 20 lutego 2022 roku, wśród chłopców leczonych w warunkach szpitalnych u 18 z nich objawy całkowicie ustąpiły, pozostałych 9 było w fazie poprawy stanu klinicznego. Zapadalność na zapalenie mięśnia sercowego wśród nastoletnich chłopców po szczepieniu przypominającym preparatem Comirnaty oszacowano na 11,4/1000 000 podanych dawek przypominających. Zapadalność ta była mniejsza od zapadalności obserwowanej po podaniu drugiej dawki Cominaty u chłopców wieku 12–15 lat (70,7/1000 000 podanych dawek) lub 16–17 lat (105,9/1000 000 podanych dawek [p. Oster M.E. i wsp.: Myocarditis cases reported after mRNA-based COVID-19 vaccination, United States, December 2020–August 2021. JAMA, 2022; 327: 331–340 – przyp. red.).

Dane z v-safe

Od 9 grudnia 2021 roku do 20 lutego 2022 roku w bazie v-safe uwzględniono 3418 osób w wieku 12–17 lat zaszczepionych dawką przypominającą preparatu firmy Pfizer. W okresie 7 dni po podaniu dawki przypominającej reakcje miejscowe zgłosiły 2802 (82,0%) osoby, a reakcje ogólne (m.in. ból brzucha, mięśni, głowy, stawów, osłabienie, nudności, wymioty, dreszcze) 2659 (77,8%) osób. Najczęściej zgłaszano ból w miejscu wkłucia, osłabienie i ból głowy. Reakcje te miały charakter łagodny lub umiarkowany, zwykle występowały w kolejnej dobie po szczepieniu. Odczyny miejscowe częściej zgłaszano po dawce przypominającej (82.0%) niż po drugiej dawce szczepienia podstawowego (77,8%), a reakcje systemowe raportowano z podobną częstością (odpowiednio 77,8 i 77,2%).

W ciągu tygodnia po szczepieniu 0,9% osób wymagało opieki medycznej, 1 osoba była hospitalizowana z powodu pierwszorazowego epizodu migreny. Niemożność podjęcia codziennej aktywności zgłaszano nieznacznie rzadziej po szczepieniu przypominającym (25,8%) niż po podaniu drugiej dawki szczepienia podstawowego (28,8%), natomiast po szczepieniu przypominającym częściej obserwowano absencję szkolną (20,0% vs 9,4%).

Co wynika z przedstawionych danych?

Zdecydowana większość zdarzeń niepożądanych po podaniu dawki przypominającej szczepionki mRNA przeciwko COVID-19 firmy Pfizer dzieciom i młodzieży w wieku 12–17 lat ma łagodny lub umiarkowany przebieg. Rodzaj i przebieg tych zdarzeń jest podobny do zdarzeń obserwowanych po szczepieniu podstawowym. Zapadalność na zapalenie mięśnia sercowego u nastoletnich chłopców była mniejsza niż po podaniu drugiej dawki Comirnaty w ramach szczepienia podstawowego. Pacjentów i ich rodziców należy poinformować, że po podaniu dawki przypominającej szczepionki mRNA przeciwko COVID-19 firmy Pfizer należy spodziewać się miejscowych i ogólnoustrojowych reakcji, jednak ciężkie zdarzenia niepożądane występują bardzo rzadko.

Zobacz także
Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    XXV Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
  • Wiosenne Spotkania Pediatryczne 2026
    Obejrzyj wykłady
    • pediatryczne wyzwania w praktyce
    • algorytmy postępowania
    • zrób to sam – sesja warsztatowa
    • omdlenie – od objawu do rozpoznania
    • ostry dyżur – stany nagłe w pediatrii
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.