W populacyjnym badaniu kohortowym przeprowadzonym w Norwegii oceniono skuteczność rzeczywistą szczepionki przeciwko COVID-19 i przeciwko grypie w zapobieganiu hospitalizacjom i zgonom z powodu tych chorób u osób po 65. roku życia. Dane do badania pozyskano m. in. z systemów nadzoru epidemiologicznego, rejestrów ludności, szczepień i hospitalizacji. Badaniem objęto 1 005 568 osób (zakwalifikowano wyłącznie osoby, które w momencie rozpoczęcia okresu obserwacji były zaszczepione ≥2 dawkami szczepionki przeciwko COVID-19). W analizowanym okresie od 3 października 2022 roku do 20 czerwca 2023 roku odnotowano 2437 hospitalizacji i 178 zgonów z powodu grypy oraz 5824 hospitalizacje i 621 zgonów z powodu COVID-19.
Wśród osób hospitalizowanych z powodu grypy, szczepienie przeciwko grypie w trakcie całego okresu obserwacji otrzymało 53,8% osób, a wśród osób, które zmarły, odsetek ten wyniósł 55,1%. Przyjmując za punkt odniesienia brak szczepienia przeciwko grypie, skuteczność rzeczywista szczepionki przeciwko grypie w zapobieganiu hospitalizacji z powodu grypy w ciągu pierwszych 3 miesiącach od szczepienia wyniosła 39,9% (95% CI: 30,2–48,3) w grupie wiekowej ≥80 lat i 34,4% (95% CI: 25,7–42,2) w grupie wiekowej 65–79 lat. U osób w wieku ≥80 lat nie stwierdzono zmniejszania się skuteczności w 4.–6. miesiącu po szczepieniu (skuteczność 40,0% [95% CI: 23,9–52,6]), w przeciwieństwie do osób w wieku 65–79 lat (skuteczność 16,0% [95% CI: -2,0–30,7]). W przypadku szczepienia wykonanego ≥180 dni wcześniej w obu grupach wiekowych nie uzyskano statystycznie istotnych wyników. Obliczenia skuteczności w zapobieganiu zgonom z powodu grypy nie były precyzyjne z uwagi na małą liczbę przypadków. W ciągu 3 miesięcy od szczepienia skuteczność rzeczywista szczepionki wyniosła 37,4% (95% CI: 0,5-60,7) u osób w wieku ≥80 lat i 6,6% (95% CI: -64,4-46,9) u osób w wieku 65–79 lat.
Wśród osób hospitalizowanych z powodu COVID-19, kolejną dawkę szczepionki przeciwko tej chorobie w trakcie całego okresu obserwacji otrzymało 21,1% osób, a wśród osób, które zmarły, odsetek ten wyniósł 7,6%. Przyjmując za punkt odniesienia podanie ostatniej dawki szczepionki >180 dni wcześniej, skuteczność rzeczywista szczepionki przeciwko COVID-19 w zapobieganiu hospitalizacji z powodu tej choroby w okresie pierwszych 3 miesięcy od ostatniego szczepienia wyniosła 65,2% (95% CI: 60,7–69,1) w grupie wiekowej 65–79 lat i 54,7% (95% CI: 48,6–60,1) w grupie wiekowej ≥80 lat. W 4.–6. miesiącu od ostatniego szczepienia wartości te były mniejsze w obu grupach – odpowiednio 42,5% (95% CI: 36,5–47,9) i 41,9% (95% CI: 36,2–47,1). W odniesieniu do zgonów z powodu COVID-19 skuteczność rzeczywista szczepionki w okresie pierwszych 3 miesięcy od ostatniego szczepienia wyniosła 67,8% (95% CI: 47,6–80,3) u osób w wieku 65–79 lat i 77,7% (95% CI: 64,7–85,9) u osób w wieku ≥80 lat. W 4.–6. miesiącu od ostatniego szczepienia wartości te wyniosły odpowiednio 48,8% (95% CI: 28,0–63,6) i 47,3% (95% CI: 32,8–58,7).
Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że szczepienie przeciwko COVID-19 i przeciwko grypie zmniejszyło ryzyko wystąpienia choroby o ciężkim przebiegu w populacjach obciążonych ryzykiem ze względu na starszy wiek. Szczepienie przypominające przeciwko COVID-19 zapewnia ochronę przed hospitalizacją i zgonem z powodu tej choroby, jednak skuteczność szczepionki zmniejsza się wraz z upływem czasu od szczepienia, co jest zgodne z wynikami innych badań. Uzyskanie dużych wskaźników wyszczepialności przeciwko grypie i COVID-19 może ograniczyć obciążenia systemu opieki zdrowotnej.
