Pytanie nadesłane do redakcji
Jaka powinna być dieta w przypadku kamieni zlokalizowanych w pęcherzyku żółciowym oraz po jego usunięciu? Czy podobna jak w przypadku chorób wątroby?
Odpowiedź
Czego nie wolno jeść w przypadku kamieni w woreczku żółciowym (kamicy żółciowej)?
Na samym początku warto podkreślić, że dieta w kamicy żółciowej to kwestia indywidualna. W większości przypadków taki sposób żywienia nie odbiega znacząco od zasad zdrowego żywienia dla ogółu populacji (patrz Zalecenia Zdrowego Żywienia - Talerz Zdrowego Żywienia). U części osób konieczne może być wyeliminowanie pewnych produktów żywnościowych (nawet uznawanych za pożądany element diety), gdyż dolegliwości po nich odczuwane (np. ból brzucha, biegunka, zaparcia) mogą być mocno nasilone.
Podobnie jest z dietą po usunięciu woreczka żółciowego. Zaleca się stopniowe rozszerzanie diety tak, aby ostatecznie realizować zalecenia Talerza Zdrowego Żywienia.
W kamicy żółciowej należy bezwzględnie ograniczyć w diecie ilość tłuszczów pochodzenia zwierzęcego (słonina, smalec, boczek, tłuste mięsa i wędliny, śmietana, tłuste sosy, żółte sery, tłuste wędliny). Z wszystkich grup produktów należy wybierać te, które są chude, a więc m.in. chude produkty mleczne, drób bez skóry, ryby, chuda cielęcina, wołowina.
Należy ograniczać spożywanie potraw smażonych na rzecz gotowanych czy pieczonych w folii, co pozwala na wyeliminowanie dodatku tłuszczu. Jeżeli już dodajemy niewielką ilość tłuszczu do potraw, to takich jak oliwa z oliwek, olej rzepakowy.
Dowiedz się więcej o diecie i produktach, które naturalnie wspierają leczenie kamicy żółciowej: Dieta w kamicy żółciowej - zalecenia żywieniowe wspomagające leczenie kamicy żółciowej
Warzywa, owoce i produkty zbożowe – co wybierać, a czego unikać?
W niektórych przypadkach kamicy żółciowej konieczne może być ograniczenie żółtka jaj oraz produktów wzdymających, takich jak nasiona roślin strączkowych, por, cebula, kalafior czy kapusta. Osoby, u których nie dochodzi do zaostrzenia objawów po ww. produktach, nie powinny z nich rezygnować (zob. Zalety regularnego spożycia nasion roślin strączkowych).
Bardzo ważne jest z kolei spożywanie odpowiedniej ilości warzyw i owoców oraz produktów zbożowych bogatych w błonnik pokarmowy (oprócz pieczywa ciemnego razowego, typu graham, poleca się także ryż brązowy, kaszę gryczaną i jęczmienną oraz makaron razowy).
Czego należy unikać po operacji i w przypadku ostrego bólu?
Po operacji, a także w stanach zaostrzenia się kamicy żółciowej z pełnymi objawami bólowymi dieta powinna być lekkostrawna, o ograniczonej restrykcyjnie zawartości tłuszczu. Dodatkowo wprowadza się ograniczenie produktów zawierających znaczne ilości błonnika nierozpuszczalnego m.in. otrąb pszennych, pieczywa razowego, surowych warzyw i owoców ze skórką i pestkami.
Należy wykluczyć ostre przyprawy, produkty wzdymające oraz bezwzględnie ograniczyć żółtka jaja.
Czytaj również: Co mogę jeść po usunięciu woreczka żółciowego? - odpowiada dietetyk mgr Diana Wolańska
Jakiej obróbki kulinarnej się nie zaleca w przypadku kamicy żółciowej?
W przypadku kamicy żółciowej nie zaleca się smażenia, grillowania, a także panierowania. Z diety należy wyeliminować także posiłki z dużą ilością tłuszczu, cholesterolu oraz produktów wysokoprzetworzonych. Posiłki te mogą nasilać dolegliwości i prowokować ataki bólu.
Zaleca się sporządzanie potraw metodą gotowania w wodzie lub gotowania na parze bez tłuszczu.
Przykładowy jadłospis w przypadku kamicy żółciowej
Śniadanie
Kasza jaglana na chudym mleku (2% tł.) z rozprażonym jabłkiem, bananem i cynamonem
Drugie śniadanie
Pieczywo (np. pszenne, graham lub razowe) z chudą wędliną i dodatkiem pomidora i ogórka
Obiad
Zupa krem z dyni, duszony filet z indyka, kasza jęczmienna oraz gotowana marchewka z groszkiem
Kolacja
Risotto z warzywami
Najczęstsze pytania pacjentów dotyczące diety w kamicy pęcherzyka żółciowego
Jakie zupy jeść w razie problemów z woreczkiem żółciowym?
W tym przypadku zaleca się przede wszystkim spożywanie zup na wywarach warzywnych (np. zupy jarzynowe oraz zupy kremy). Do zabielania można użyć jogurtu naturalnego bądź niewielkich ilości mleka zagęszczanego.
Z diety należy wykluczyć zupy przygotowywane na wywarach mięsnych (zwłaszcza z tłustych mięs) oraz kostnych. W przypadku problemów z woreczkiem żółciowym nie poleca się zup, które są przygotowane z dodatkiem tłustych wędlin, np. kiełbasy, boczku (jak w przypadku żuru).
Czy można pić kawę przy kamicy żółciowej?
Kamica żółciowa nie stanowi przeciwwskazania do spożywania kawy. U osób, u których po spożyciu kawy pojawiają się problemy z przewodem pokarmowym, zaleca się rezygnację bądź ograniczenia (do ilości niepowodujących dolegliwości) tego napoju.
Podkreśla się, aby kawy nie spożywać na czczo. Należy także zwrócić uwagę na dodatki do kawy. Dodatek śmietanki do kawy oraz różnego rodzaju słodkich syropów może powodować nasilenie objawów kamicy żółciowej.
Ciasta i lody przy kamicy żółciowej – można jeść czy unikać?
Ciasta i lody mogą się znaleźć w diecie osób z kamicą żółciową. Należy jednak unikać ciast z dodatkiem tłustych mas i kremów oraz takich, które wymagają użycia dużej ilości tłuszczu, np. produktów przygotowanych z ciasta francuskiego oraz ciasta filo (bardzo cienkie płaty kruchego ciasta). W przypadku lodów, najlepszym rozwiązaniem będą sorbety.
Banany a kamica żółciowa – czy można je bezpiecznie spożywać?
Tak, banany można bezpiecznie spożywać w kamicy żółciowej.
Płatki owsiane a kamienie w pęcherzyku żółciowym – czy lepiej unikać?
Płatki owsiane nie są przeciwwskazanie w kamicy pęcherzyka żółciowego.
Ogórki kiszone – czy można jeść w kamicy żółciowej?
Ogórki kiszone są przeciwwskazane jedynie w okresie pooperacyjnym. Nie ma wskazań do rezygnacji ze spożywania ogórków kiszonych w dłuższej perspektywie czasowej u pacjenta bez woreczka żółciowego.
Jakie przyprawy są niewskazane w przypadku kamicy żółciowej?
W kamicy woreczka żółciowego należy zachować ostrożność w przypadku spożywania ostrych i pikantnych przypraw (np. papryka ostra, pieprz).
Jakie owoce można jeść w kamicy żółciowej, a jakich unikać?
Owoce nie są przeciwwskazane w przypadku kamicy żółciowej. Jedynie po usunięciu woreczka żółciowego zaleca się czasowe wyeliminowanie owoców kwaśnych. W przypadku większości osób po zabiegu usunięcia pęcherzyka, po krótkim czasie (około 4 mies.) zaleca się realizację diety dla ogółu populacji, opartej na Talerzu zdrowego żywienia.
Dlaczego nie można jeść jajek po operacji woreczka żółciowego?
Tuż po zabiegu operacyjnym zaleca się realizację diety łatwostrawnej z ograniczeniem tłuszczu. Jajka, a zwłaszcza żółtko, zawiera zarówno tłuszcz, jak i cholesterol. Natomiast w miarę upływu czasu, spożycie jajek może stanowić wartościowy element diety. Zaleca się głównie jajka na miękko, „lekką” jajecznicę oraz omlety.
Czy można jeść ziemniaki po usunięciu woreczka żółciowego?
Nie ma przeciwwskazań do spożycia ziemniaków po usunięciu woreczka żółciowego
Jaki chleb można jeść po operacji pęcherzyka żółciowego?
Po operacji pęcherzyka żółciowego zaleca się pieczywo pszenne, natomiast w dłuższej perspektywie czasowej nie ma potrzeby eliminowania jakiegokolwiek pieczywa.
