Chłopiec w wieku 5 lat i 8 miesięcy urodzony w Wielkiej Brytanii, aktualnie mieszka w Polsce. Do tej pory otrzymał 3 dawki szczepionki typu „6 w 1” w 3., 4. i 5. miesiącu życia, a następnie Tdap-IPV w wieku 3,5 lat. Czy zgodnie z polskim Programem Szczepień Ochronnych (PSO) chłopcu należy podać dawkę DTaP-IPV?
W Polsce u dzieci do ukończenia 7 lat obowiązuje 4-dawkowy (3+1) schemat szczepienia podstawowego przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, i należy go realizować przy użyciu preparatu z dużą dawką antygenów krztuśca i błonicy (DTP). Stanowisko Polskiego Towarzystwa Wakcynologii (PTW) z 2025 roku (p. Jak realizować podstawowe szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci w wieku >3 lat? – przyp. red.) jest w tej kwestii zgodne z zaleceniami Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). W omawianym przypadku chłopiec był szczepiony zgodnie z brytyjskim kalendarzem szczepień i jako czwartą dawkę otrzymał szczepionkę Tdap-IPV, tzn. ze zmniejszoną zawartością antygenów błonicy i krztuśca. Takiego schematu nie możemy uznać za kompletny w polskich warunkach. Zatem u chłopca należy jak najszybciej uzupełnić schemat szczepienia preparatem DTP, który jest zalecany dla dzieci w tym wieku.
U dziecka nie zakończono również schematu 3+1 szczepienia przeciwko Haemohpilus influenzae typu b (Hib), aktualnie nie podlega ono jednak obowiązkowi tego szczepienia, ponieważ ukończyło 5. rok życia. W pytaniu nie podano również, czy chłopiec był szczepiony przeciwko pneumokokom. Jeśli nie stwierdza się u niego czynników ryzyka inwazyjnej choroby pneumokokowej, aktualnie nie podlega również obowiązkowi tego szczepienia.
Na najbliższej wizycie chłopcu należy podać dawkę szczepionki DTaP-IPV – należy ją traktować jako dawkę uzupełniającą schematu podstawowego oraz dawkę przypominającą przypadającą na 6. rok życia (kierujemy się tutaj zasadą, że jeśli dawkę DTaP podano po ukończeniu 4 lat, a od podania ostatniej dawki minęło ≥6 mies., nie trzeba podawać piątej dawki [przypadającej na 6. rż.]). Zgodnie ze stanowiskiem PTW, w wyjątkowych sytuacjach (tzn. w przypadku wyraźnej preferencji rodziców lub niedostępności preparatu DTaP-IPV), u dziecka w tym wieku można alternatywnie zastosować preparat wysoce skojarzony DTaP-IPV-Hib mimo że ukończyło już 3. rok życia (postępowanie off-label, konieczna pisemna zgoda rodzica/opiekuna prawnego dziecka). Jeśli chłopiec nie był szczepiony przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR), to należy mu podać 2 dawki szczepionki w odstępie ≥4 tygodni oraz uzupełnić szczepienie przeciwko gruźlicy (BCG), które jest obowiązkowe do ukończenia 15. roku życia.
Dalsze szczepienia należy realizować zgodnie z polskim PSO. Kolejna dawka szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi przypada na 14. rok życia.
Piśmiennictwo:
1. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 października 2024 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2025. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 2024, poz. 932. UK Health Security Agency. Complete routine immunisation schedule from 1 January 2025. www.gov.uk/government/publications/the-complete-routine-immunisation-schedule/the-complete-routine-immunisation-schedule-from-february-2022 (dostęp: 20.06.2025)
3. Centers for Disease Control and Prevention. Catch-up guidance for children 4 months through 6 years of age. www.cdc.gov/vaccines/schedules/downloads/child/job-aids/dtap.pdf
4. Stryczyńska-Kazubska J., Czajka H., Małecka I. i wsp.: Stanowisko Zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii i Prezesa Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego w sprawie realizacji szczepień podstawowych przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci w wieku powyżej 3 lat. Przegląd Pediatryczny, 2024; 53 (4): 53–60 (p. także Med. Prakt. Szczepienia, 2025; 2: 23–29)
5. Centers for Disease Control and Prevention. Child immunization schedule notes. www.cdc.gov/vaccines/hcp/imz-schedules/child-adolescent-notes.html (dostęp: 20.06.2025)
6. Centers for Disease Control and Prevention. Catch-up immunization schedule for children and adolescents. www.cdc.gov/vaccines/hcp/imz-schedules/child-adolescent-catch-up.html (dostęp: 20.06.2025)
7. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Dz.U. 2023 poz. 2077