Skróty: IHR (International Health Regulations) – Międzynarodowe przepisy zdrowotne, MKSz (International Certificate of Vaccination or Prophylaxis) – Międzynarodowa książeczka szczepień, WHO – Światowa Organizacja Zdrowia
Szczepienia osób podróżujących dokumentuje się w Międzynarodowej książeczce szczepień (MKSz). Jest to dokument opracowany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) do potwierdzenia uodpornienia podróżnych w zakresie szczepień wymaganych przez Międzynarodowe przepisy zdrowotne (IHR) z 2005 roku, z późniejszymi poprawkami.1 W Polsce zasady dokonywania wpisów w MKSz reguluje także Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych oraz Międzynarodowej książeczki szczepień.2 Wzór MKSz, zgodny z wymogami WHO, stanowi załącznik nr 2 do tego rozporządzenia.2 Polska wersja MKSz posiada część, w której można udokumentować zarówno szczepienia obowiązkowe przed podróżą według zasad WHO (s. 4–7 MKSz, p. ryc.), jak i zalecane, w tym wykonywane niezależnie od wyjazdu zagranicznego (s. 8–11 MKSz). MKSz jest wydawana przez świadczeniodawcę, u którego przeprowadzono szczepienie ochronne, na wniosek i koszt pacjenta. Wpisu do MKSz potwierdzającego szczepienie może dokonać każda osoba mająca uprawnienia do prowadzenia szczepień ochronnych w Polsce (szczepienie można przeprowadzić w standardowym punkcie szczepień w poradni podstawowej opieki zdrowotnej [p. także Czy szczepionkę przeciwko żółtej gorączce można podać w poradni podstawowej opieki zdrowotnej?] – przyp. red.). Szczepienie dokumentuje się w MKSz bezpośrednio po jego wykonaniu lub w terminie późniejszym, także na podstawie przedstawionej dokumentacji z innej placówki, o ile możliwe jest ustalenie danych niezbędnych do dokonania wpisu, a fakt przeprowadzenia szczepienia nie budzi wątpliwości. MKSz wydane na podstawie wcześniejszych przepisów zachowują ważność.
Potwierdzenie szczepienia w MKSz nie zwalnia z innych, obowiązujących w Polsce form dokumentacji szczepień, tzn. rejestracji szczepień zalecanych podawanych w ramach PSO w e-Karcie Szczepień lub wpisu do Książeczki szczepień będącej częścią Książeczki zdrowia dziecka.
MKSz w formie gotowej, wydrukowanej książeczki (tzw. żółta książeczka), jest w Polsce dostępna w ofercie sprzedaży różnych wydawnictw.
Piśmiennictwo:
1. World Health Organization. International Health regulations (2005) as amended 2014, 2022 and 2024. www.who.int/health-topics/international-health-regulations#tab=tab_1 (dostęp: 06.11.2025)2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych oraz Międzynarodowej Książeczki Szczepień. Dz.U. 2023 poz. 2056
3. World Health Organization. Amendment to International Health Regulations (2005), Annex 7 (yellow fever): Term of protection provided by vaccination against yellow fever infection, and validity of related IHR certificate of vaccination, extended to life of the person vaccinated. 2016. www.who.int/docs/default-source/documents/emergencies/travel-advice/extension-to-life-on-yellow-fever-vaccination-en.pdf (dostęp: 06.11.2025)
4. National Travel Health Network and Center. Yellow Fever Zone. https://nathnacyfzone.org.uk/ (dostęp: 06.11.2025)
5. Centers for Disease Control and Prevention. Travelers’ Health. International Certificate of Vaccination or Prophylaxis (ICVP): Yellow Fever Vaccination Documentation. wwwnc.cdc.gov/travel/page/icvp (dostęp: 06.11.2025)
6. World Health Organization. Statement of the Forty-second meeting of the Polio IHR Emergency Committee www.who.int/news/item/28-07-2025-statement-of-the-forty-second-meeting-of-the-polio-ihr-emergency-committee (dostęp: 06.11.2025)
7. Wroczyńska A., Bogacka A., Rymer W.: Szczepienia ochronne przed podróżą zagraniczną. Interna Szczeklika 2025. https://premium.mp.pl/podreczniki/interna-szczeklika/chapter/B01.21.2.1. (dostęp: 06.11.2025) Centers for Disease Control and Prevention. CDC Yellow Book: Health Information for International Travel. www.cdc.gov/yellow-book/index.html (dostęp: 06.11.2025)
8. European Commission. eHealth: Digital health and care. International Cooperation https://health.ec.europa.eu/ehealth-digital-health-and-care/international-cooperation_en (dostęp: 06.11.2025)
