Tłumaczył: dr n. med. Dariusz Stencel
Skróty: HPV (human papillomavirus) – ludzki wirus brodawczaka, POZ – podstawowa opieka zdrowotna
How to make effective HPV vaccine recommendations starting at age 9 by Brewer N.T., Kahn B.Z., Kritikos K.I., Heisler-MacKinnon J.A., Young,J.D. and Gilkey M.B. © 2023 The Author(s) taken from Human Vaccines & Immunotherapeutics © 2023, © Taylor & Francis Ltd 2023, reprinted by permission of the publisher, Taylor & Francis Ltd https://www.tandfonline.com.
Streszczenie
W niniejszym artykule przedstawiono najskuteczniejsze i obiecujące praktyki w zakresie formułowania zaleceń dotyczących rozpoczęcia szczepienia przeciwko HPV już w wieku 9 lat, co pozwoli osiągnąć dużą wyszczepialność. Skutecznym sposobem zalecania szczepienia przeciwko HPV jest strategia trybu oznajmującego (announcement approach) obejmująca 3 kroki oparte na danych naukowych. Pierwszy krok, czyli „ogłoś” (announce), polega na poinformowaniu rodzica, że dziecko ma 9 lat w związku z czym kwalifikuje się już do podania szczepionki, która zapobiega 6 różnym nowotworom związanym z zakażeniem HPV, i że zostanie dzisiaj zaszczepione. Jest to zmodyfikowana, uproszczona wersja komunikatu stosowanego w odniesieniu do szczepień realizowanych w wieku 11–12 lat, w którym dodatkowo kładzie się nacisk na zapobieganie meningokokowemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i krztuścowi. W przypadku rodziców prezentujących niezdecydowaną postawę wobec szczepień stosuje się drugi krok, czyli „nawiąż kontakt i doradź” (connect and counsel), który polega na znalezieniu porozumienia z rodzicem i wyjaśnieniu korzyści wynikających z rozpoczęcia szczepienia przeciwko HPV przy pierwszej nadarzającej się okazji. Z kolei w przypadku rodziców, którzy odmawiają zgody na szczepienie, należy przejść do kroku trzeciego, czyli „spróbuj ponownie”(try again) podczas kolejnej wizyty. Zastosowanie strategii trybu oznajmującego w odniesieniu do dzieci w wieku 9 lat może zwiększyć odsetek zaszczepionych przeciwko HPV, zaoszczędzić czas i zwiększyć zadowolenie zarówno rodziców, jak i personelu medycznego realizującego szczepienia.
Zalecanie szczepienia przeciwko HPV w wieku 9 i 10 lat
Coraz więcej danych naukowych przemawia za rozpoczynaniem szczepienia przeciwko ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) już w wieku 9 lat (zgodnie z rejestracją wiekową dostępnych szczepionek przeciwko HPV – przyp. red.) zamiast jego odraczaniem do tradycyjnie przyjętego wieku 11–12 lat.1 American Academy of Pediatrics (AAP) zaleca szczepienie przeciwko HPV już w wieku 9 lat,2,3 a amerykańskie Centers for Disease Control and Prevention (CDC) zawsze dopuszczało jego rozpoczęcie u dzieci w tym wieku (zgodnie z polskim Programem Szczepień Ochronnych [PSO] oraz programem powszechnych szczepień przeciwko HPV w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej również można rozpocząć szczepienie w wieku 9 lat – przyp. red.).4 Wyniki kilku badań obserwacyjnych, w tym 2 opublikowanych w niniejszym numerze czasopisma „Human Vaccines & Immunotherapeutics”, wskazują, że rozpoczęcie szczepienia w wieku 9 lat może ułatwić terminowe ukończenie pełnego schematu.5-10 Rozpoczynanie szczepienia już w wieku 9 lat z inicjatywy lekarza (tzw. szczepienie proaktywne)11 umożliwia także skuteczniejszą ochronę dzieci przed zakażeniem HPV, które może prowadzić do rozwoju 6 różnych nowotworów. Personel medyczny w większości deklaruje gotowość do zalecania szczepienia przeciwko HPV w wieku 9 lat, wskazując jednocześnie na potrzebę szkoleń w zakresie komunikacji i innego rodzaju wsparcia, aby móc robić to skutecznie.12 W niniejszym artykule przedstawiono najskuteczniejsze i obiecujące praktyki dotyczące zalecania rozpoczęcia szczepienia przeciwko HPV już w wieku 9 lat.
Strategia trybu oznajmującego (announcement approach) jest opartą na danych naukowych interwencją, początkowo opracowaną w celu szkolenia pracowników medycznych w zakresie zalecania szczepienia przeciwko HPV nastolatkom w wieku 11–12 lat, i stanowi solidną podstawę do poprawy skuteczności zalecania szczepienia już w wieku 9 lat.13,14 W badaniu z randomizacją (RCT) klasterową przeprowadzonym w 29 poradniach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) wykazano, że godzinne szkolenie dla lekarzy i innego personelu medycznego zwiększyło wyszczepialność przeciwko HPV wśród nastolatków w wieku 11–12 lat o 5,4 punktu procentowego. Zwiększenie odsetka odnotowano zarówno wśród chłopców, jak i dziewcząt.13 Model szkolenia trenerów (train-the-trainer), w którym personel medyczny realizujący szczepienia przeciwko HPV w dużej sieci placówek opieki zdrowotnej szkolił swoich kolegów w zakresie stosowania strategii trybu oznajmującego, również okazał się skuteczny w zwiększaniu wyszczepialności przeciwko HPV.15 Strategia trybu oznajmującego oszczędza czas,14 a komunikacja polegająca na domniemaniu realizacji szczepienia przeciwko HPV zwiększa zadowolenie zarówno rodziców, jak i lekarzy.16
W tabeli 1 przedstawiono 3 kroki składające się na oryginalną wersję strategii trybu oznajmującego, stosowanego w odniesieniu do nastolatków w wieku 11–12 lat, oraz zmodyfikowaną wersję tej metody, stosowaną w celu wsparcia zalecania szczepienia u dzieci w wieku 9–10 lat. Poniżej przedstawiamy również uzasadnienie poszczególnych kroków wraz z odpowiednimi danymi naukowymi.
| Tabela 1. Zastosowanie strategii trybu oznajmującego do formułowania zaleceń dotyczących szczepienia przeciwko HPV u dzieci i młodzieży | ||
|---|---|---|
| Zasada | Działanie | Przykład |
| Krok 1. „ogłoś” (announce) | ||
| ustalenie normy | zwrócenie uwagi na wiek dziecka | wiek 9–10 lat wiek 11–12 lat |
| skoncentrowanie się na chorobie, nie na szczepionce | wiek 9–10 lat wiek 11–12 lat | |
| używanie języka domniemania | powiedz, że szczepienie odbędzie się na bieżącej wizycie | |
| wskazanie pilności | ||
| Krok 2. „nawiąż kontakt i doradź” (connect and counsel) | ||
| zidentyfikowanie największej obawy rodziców | zapytaj o największą obawę | „Wspomniał(a) Pan(i), że nie wie wystarczająco dużo o szczepionce. Jakie są Pana(-i) główne obawy związane ze szczepionką?” (słuchanie) „Towarzystwa naukowe zalecają, aby dzieci otrzymały szczepionkę przeciwko HPV w wieku 9 lat w celu zapobiegania 6 różnym nowotworom. Zdecydowanie zalecam zaszczepienie Olka już dziś, ponieważ szczepionka działa lepiej, gdy jest podana w młodszym wieku.” |
| pokazanie rodzicowi, że jest słuchany | sparafrazowanie obawy | |
| odniesienie się do obaw | przekazanie informacji opartej na danych naukowych | |
| wskazanie pilności | sformułowanie jasnego zalecenia z użyciem słów: „zalecam” i „dzisiaj” | |
| Krok 3. „spróbuj ponownie” (try again) | ||
| przygotowanie rodzica | powiedz, że porozmawiacie o szczepionce w trakcie kolejnej wizyty | „Zrobiłem(-am) notatkę w dokumentacji medycznej Olka, aby wrócić do tematu szczepionki przeciwko HPV na następnej wizycie kontrolnej. Chcę, aby Olek mógł skorzystać z wszelkich metod zapobiegania chorobom nowotworowym, dlatego wróćmy do tej rozmowy.” |
| wykorzystanie systemu | zrób notatkę w dokumentacji medycznej pacjenta dotyczącą kolejnej wizyty | |
Krok 1. „ogłoś” (announce)
Przekazywanie zaleceń najlepiej rozpocząć od poinformowania rodziców, że dziecko osiągnęło już wiek, który go kwalifikuje do szczepienia przeciwko HPV. W rozmowie należy używać języka, który zakłada, że rodzice zgodzą się na zaszczepienie dziecka. Jest to pierwszy krok strategii trybu oznajmującego. Jego podstawą jest stosowanie tych samych krótkich komunikatów i ciepłego języka, jakich używa się w przypadku informowania o wielu innych szczepionkach i podejmowanych działaniach profilaktycznych u dzieci w tym wieku. Jeśli szczepienie zostanie przedstawione jako rutynowe działanie, to wielu rodziców również będzie je tak postrzegać.
Komunikaty przekazywane w pierwszym kroku są krótkie, trwają około 15 sekund. Sprawdzają się w przypadku rodziców, którzy są gotowi na szczepienie i nie potrzebują dłuższej rozmowy lub jej nie chcą. Zaoszczędzony czas można przeznaczyć na przewlekłe problemy zdrowotne dziecka, przeprowadzenie badań przesiewowych, poradnictwo lub inne zadania i czynności rutynowo podejmowane w ramach podstawowej opieki pediatrycznej. Wielu rodziców zgadza się na szczepienie po usłyszeniu takiego krótkiego komunikatu.
W kroku 1. wykorzystuje się kilka zasad komunikacji, aby zmaksymalizować skuteczność przekazu. Najważniejszą z nich jest wprowadzenie zasady (normy), że szczepionka przeciwko HPV jest traktowana tak samo jak wiele innych szczepionek rutynowo stosowanych u dzieci.17 Należy także „koncentrować się na chorobach, a nie na szczepionkach”, ponieważ rodzice są zainteresowani korzyściami dla dziecka, zwłaszcza w zakresie profilaktyki chorób nowotworowych. Ponadto w tym kroku „stosuje się język domniemania”, który rodzice znają z wielu innych interakcji z personelem medycznym. I na koniec, komunikat „wskazuje na pilność działań”, tak aby rodzic wyraźnie usłyszał, że lekarz chciałby zaszczepić dziecko dzisiaj. Niektórzy rodzice mogą błędnie myśleć, że rozmowa dotyczy przygotowania do szczepienia przeciwko HPV na kolejnej wizycie, a nie na dzisiejszej.
Zasady dotyczące formułowania komunikatów oparto na wielu danych z dostępnego piśmiennictwa naukowego. Na przykład wczesne prace Opla18,19 dotyczące wykorzystania języka domniemania do przekazania zaleceń o szczepieniach wykazały, że jest to obiecujący styl komunikacji. Wyniki późniejszych badań obserwacyjnych pokazują, że ogłoszenia i inne komunikaty oparte na języku domniemania prowadzą do zwiększenia wyszczepialności wśród nastolatków nie tylko przeciwko HPV,20-22 ale także innym chorobom.23-25 Wyniki RCT również potwierdzają korzyści wynikające ze szkolenia lekarzy i innego personelu medycznego w zakresie używania języka domniemania.13,26-28 W różnych badaniach dotyczących formułowania komunikatów potwierdzono również, że ważnym elementem formułowania zaleceń jest nacisk na profilaktykę chorób nowotworowych.29-33 Wskazywanie na pilność szczepienia poprzez zalecanie podania szczepionki w tym samym dniu zwiększa wyszczepialność,33 natomiast dawanie możliwości przełożenia szczepienia na kolejną wizytę zmniejsza ją o 70 punktów procentowych.22 Wczesne badania analizujące nagrania z wizyt oraz deklaracje lekarzy i pacjentów wykazały, że tylko 15% lekarzy używało języka domniemania.18,22 Z kolei w nowszych badaniach stwierdzono, że większość lekarzy potwierdza stosowanie języka domniemania w odniesieniu do szczepienia przeciwko HPV.34
Oto kilka przykładów komunikatów oznajmujących (p. także tab. 1). W przypadku dzieci w wieku 9 lub 10 lat należy się koncentrować na zapobieganiu 6 różnym nowotworom związanym z zakażeniem HPV. Komunikat taki może brzmieć następująco: „Olek ma już 9 lat, więc dzisiaj otrzyma szczepionkę, która zapobiega 6 różnym nowotworom wywoływanym przez HPV”. W przypadku dzieci w wieku 11 lub 12 lat komunikat będzie uwzględniał zalecenia dotyczące 3 szczepionek rutynowo podawanych w tym wieku: przeciwko meningokokowemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, HPV oraz błonicy, tężcowi i krztuścowi (zgodnie z polskim PSO w wieku nastoletnim rutynowo podaje się dawkę przypominającą szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, ale dopiero w 14. rż., natomiast szczepienie przeciwko meningokokom grupy B oraz A, C, W i Y zaleca się wykonać już w wieku niemowlęcym, dlatego taki komunikat można wykorzystać w przypadku wskazań do uzupełnienia szczepień zalecanych lub trzeba go odpowiednio zmodyfikować – przyp. red.). Mogłoby brzmieć następująco: „Teraz, gdy Justynka ma 11 lat, należą jej się 3 szczepionki. Dzisiaj otrzyma szczepienie przeciwko meningokokowemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, nowotworom wywoływanym przez HPV i przeciwko krztuścowi”.
Krok 2. „nawiąż kontakt i doradź” (connect and counsel)
W przypadku rodziców prezentujących niezdecydowaną postawę wobec szczepienia przeciwko HPV najlepszym podejściem jest „nawiązanie kontaktu i doradzanie” (connect and counsel). Jest to drugi krok w ramach strategii trybu oznajmującego. Komunikaty stosowane w pierwszym kroku strategii trybu oznajmującego są krótkie i formułowane przy użyciu podobnego języka wobec wszystkich pacjentów, natomiast w drugim kroku rozmowa przebiega wolniej, a jej treść jest dostosowywana indywidualnie.
Krok „nawiąż kontakt i doradź” często zajmuje zaledwie 2 minuty, ale personel medyczny może poświęcić na ten etap więcej czasu, jeśli pozwala na to harmonogram ich pracy. Po upływie 5 minut zaleca się przejść do 3. kroku i kontynuować rozmowę już podczas kolejnej wizyty. Krótka i uporządkowana forma interakcji może pomóc w utrzymaniu planu wizyt w poradni i zapewnić, że rozmowa nie będzie trwała dłużej niż to konieczne.
Specyfika kroku „nawiąż kontakt i doradź” polega na tym, aby w pierwszej kolejności „zidentyfikować największą obawę”, pytając o nią niezależnie od tego, co rodzic powiedział już wcześniej. Następnie należy „pokazać, że rodzic jest słuchany”, parafrazując wyrażone przez niego obawy, ponieważ rodzice są bardziej otwarci na słuchanie rad, gdy wiedzą, że sami zostali wysłuchani. Dopiero po nawiązaniu kontaktu z rodzicami można „użyć komunikatu zawierającego potwierdzone naukowo informacje”, dostosowanego do wyrażonych obaw (p. tab. 2). W przypadku zalecania szczepienia dzieciom w wieku 9 lat szczególnie istotne są komunikaty podkreślające korzyści wynikające z rozpoczęcia szczepienia przeciwko HPV przy pierwszej nadarzającej się okazji. Należy też „wskazać na pilność działania”, wyraźnie zalecając wykonanie szczepienia na bieżącej wizycie. Niektórzy rodzice nadal będą uważać, że jest to raczej dyskusja dotycząca ich możliwej decyzji, a nie szczepienia już dzisiaj, więc zdecydowane zalecenie szczepienia tego samego dnia ma kluczowe znaczenie.
| Tabela 2. Komunikaty zawierające potwierdzone naukowo informacje odnoszące się do obaw rodzicówa | |
|---|---|
| Obawa | Komunikat |
| wiek | „Dzieci wykazują silniejszą odpowiedź immunologiczną na szczepionkę przeciwko HPV kiedy są młodsze. To może pozwoli im uzyskać lepszą ochronę przed nowotworami wywoływanymi przez zakażenie HPV w późniejszym wieku.” |
| kontakty seksualne | „Tu naprawdę nie chodzi o seks. Tu chodzi o to, że szczepionka przeciwko HPV zapobiega chorobom nowotworowym.” |
| bezpieczeństwo | „Przeprowadzono >100 badań dotyczących bezpieczeństwa szczepionki przeciwko HPV. Wykazano w nich zgodnie, że szczepionka jest naprawdę bezpieczna, podobnie jak inne szczepionki podawane w tym wieku.” |
| skuteczność | „Każdego roku > 36 000 Amerykanów zapada na nowotwory spowodowane zakażeniem HPV. Większości z nich można by zapobiec dzięki szczepieniu przeciwko HPV.” |
| wytyczne | „Amerykańska Akademia Pediatrii zaleca, aby dzieci rozpoczęły szczepienie przeciwko HPV w wieku 9 lat w celu zapobiegania 6 różnym nowotworom.” |
| chłopcy | „Zakażenia HPV występują niezależnie od płci. Wirus może wywołać chorobę nowotworową oraz wiele innych chorób.” |
| wymaganie szczepienia | „Wymagania dotyczące szczepień u uczniów stawiane przez szkołę nie zawsze nadążają za rozwojem nauk medycznych. Szczepionka przeciwko HPV jest ważna, ponieważ może zapobiec wielu chorobom nowotworowym.”b |
| a Opracowano na podstawie 33. pozycji piśmiennictwa. b Aktualnie w Polsce wykonanie określonych szczepień obowiązkowych lub zalecanych nie jest warunkiem przyjęcia do szkoły. Zgodnie z polskim PSO szczepienie przeciwko HPV jest zalecane (nieobowiązkowe) – przyp. red. | |
W przeprowadzonych przez nas badaniach wykazaliśmy, że rodzice są bardziej przekonani i zmotywowani do szczepienia przeciwko HPV, gdy komunikaty, które otrzymują, zawierają potwierdzone naukowo informacje na ten temat.33 W tabeli 2 przedstawiamy komunikaty odpowiadające na 7 najczęstszych obaw rodziców. W wielu badaniach wykazano, że szczególnie skuteczne są komunikaty o profilaktyce chorób nowotworowych.29-33 Zaskakującym odkryciem było stwierdzenie, że rodzice preferują dłuższe komunikaty, które nie wskazują na pilność szczepienia.33 W związku z tym zalecamy, aby rozwinąć i wytłumaczyć krótkie komunikaty ocenione przez nas oraz innych naukowców w badaniach klinicznych. Istotne jest też, aby komunikat o potrzebie bezzwłocznego przeprowadzenia szczepienia, czyli w dniu wizyty, przekazać na końcu kroku „nawiąż kontakt i doradź”. W jednym z badań pochodzących z całego kraju rodziców nastolatków przydzielono losowo do grup, w których oglądali filmy przedstawiające różne sposoby zalecenia szczepienia przeciwko HPV przez pediatrę.35 Wykazano w nim, że po obejrzeniu filmu, który dotyczył konkretnych obaw, rodzice nabierali większego zaufania do szczepionki przeciwko HPV i motywacji do szczepienia. Dlatego bardzo ważne jest, aby rodzicom prezentującym niezdecydowaną postawę wobec szczepień poświęcić odpowiednio dużo czasu, co pozwoli omówić i rozwiać ich wszystkie obawy.
Oto kilka przykładowych komunikatów, które można przekazać w ramach kroku „nawiąż kontakt i doradź”: „Wspomniał(a) Pan(i), że nie wie wystarczająco dużo o szczepionce. Jakie są Pana(-i) główne obawy związane ze szczepionką?”. Należy uważnie wysłuchać rodzica, a następnie stwierdzić: „Powiedział(a) Pan(i), że jest zaskoczony, że Olek mógłby otrzymać szczepionkę w tym wieku. Rozumiem to. Warto wiedzieć, że Amerykańska Akademia Pediatrii zaleca, aby dzieci rozpoczęły szczepienie przeciwko HPV w wieku 9 lat w celu zapobiegania 6 różnym nowotworom. To naprawdę ważne, aby ochronić dzieci na długo przed tym, zanim będą narażone na zakażenie. To dlatego zalecam, aby zaszczepić Olka już dziś. Szczepionka działa lepiej, gdy zostanie podana w młodszym wieku”.
Krok 3. „spróbuj ponownie” (try again)
Najskuteczniejszym rozwiązaniem w przypadku rodziców, którzy odmawiają zgody na szczepienie przeciwko HPV, jest zastosowanie 3. kroku w ramach strategii trybu oznajmującego, czyli „spróbuj ponownie” podczas kolejnej wizyty. Niektórzy rodzice mogą potrzebować przemyśleć lub skonsultować się z innym rodzicem to, co usłyszeli na temat szczepień przeciwko HPV na wcześniejszej wizycie. Na tym etapie wizyta nabiera tempa, dlatego należy zakończyć rozmowę o szczepieniu i przejść do innych tematów. Etap „spróbuj ponownie” trwa około 15 sekund.
Specyfika kroku „spróbuj ponownie” polega na „przygotowaniu rodzica” na kontynuację rozmowy o szczepieniu podczas kolejnej wizyty. Następnie należy „skorzystać z dostępnych narzędzi systemowych” i sporządzić w dokumentacji medycznej notatkę przypominającą o podjęciu ponownej próby zachęty do szczepienia na kolejnej wizycie. Dobrą praktyką jest podkreślenie w notatce potrzeby ponownego zalecenia szczepienia przeciwko HPV, a nie tylko odnotowanie odmowy rodzica. Dzięki temu inni lekarze będą wiedzieli, że rodzice spodziewa się kolejnej rekomendacji, a nie, że rozmowa jest zamknięta i należy jej unikać. W badaniu przeprowadzonym przez Kornides i wsp.36 wykazano, że przypadki zgody na szczepienie przeciwko HPV po początkowej odmowie są bardzo częste. Jest to tzw. wtórna akceptacja. Spośród rodziców, którzy odmówili szczepienia przeciwko HPV, większość (69%) wyraża zgodę na jego wykonanie podczas kolejnej wizyty lub planuje szczepienie w ciągu następnych 12 miesięcy.36 Wtórna akceptacja szczepionki przeciwko HPV wynika z otrzymania dodatkowych informacji od lekarza, jednak tylko połowa rodziców deklaruje, że lekarz ponownie zalecił im szczepienie,36 co podkreśla znaczenie kroku „spróbuj ponownie”.
Oto przykładowe komunikaty, jakie można sformułować w ramach kroku „spróbuj ponownie”: „Porozmawiamy więcej o szczepionce przeciwko HPV podczas następnej wizyty kontrolnej Olka. To bardzo ważne, aby wykorzystać każdą okazję do zapobiegania chorobom nowotworowym, dlatego sporządziłem(-am) odpowiednią notatkę w dokumentacji medycznej Olka. Musimy koniecznie wrócić do tej rozmowy”.
Szkolenia
Nasza grupa opracowała ustandaryzowane szkolenie ze strategii trybu oznajmujacego, uznawanego obecnie przez National Cancer Institute za najlepszą praktykę opartą na danych naukowych. Godzinne szkolenie w placówce medycznej prowadzi lekarz lub inny pracownik medyczny posiadający doświadczenie w szczepieniu nastolatków. Bezpłatne, ustandaryzowane materiały szkoleniowe (przezrocza, skrypty i ulotka) są dostępne na stronie: hpvIQ.org. Jak już wcześniej wspomniano, krótkie szkolenie zwiększa wyszczepialność przeciwko HPV, a odpowiednia metoda komunikacji zwiększa pewność siebie i satysfakcję.13,14,16 Dotychczas przeszkolono już 2000 lekarzy i przedstawicieli innych zawodów medycznych pracujących w POZ w USA i innych krajach.
Aby odpowiednio ukierunkować osoby prowadzące kursy, opracowaliśmy specjalny model szkolenia trenerów (train-the-trainer).15 Prowadzący biorą udział w szkoleniu dotyczącym strategii trybu oznajmującego i zapoznają się z programem nauczania oraz logistyką, a następnie ćwiczą prowadzenie szkolenia samodzielnie i w małej grupie. Wykazaliśmy, że szkolenia przebiegają sprawniej przy wsparciu pracownika administracyjnego. Największą skuteczność podejmowanych działań uzyskano w ramach systemów opieki zdrowotnej, w których organizacja szkoleń z zakresu komunikacji jest elementem ciągłego procesu poprawy jakości świadczonych usług.
Obszary wymagające dalszych badań
Upowszechniając w praktyce strategię trybu oznajmującego, należy kontynuować badania w tym obszarze, na przykład w zakresie potrzeby dostosowania kroku „nawiąż kontakt i doradź” do dzieci w wieku 9–10 lat. Otwartą kwestią pozostaje też to, kto powinien prowadzić szkolenia ze strategii trybu oznajmującego. Nasza grupa badawcza ceni umiejętności lekarzy w prowadzeniu tych szkoleń, ale uważamy, że doświadczeni praktycy z odpowiednim stażem oraz przedstawiciele innych zawodów medycznych również mogliby okazać się skuteczni. Obecnie prowadzone są badania mające na celu ustalenie, czy szkolenie jest skuteczniejsze, kiedy prowadzą je pracownicy danej placówki medycznej, czy osoby z zewnątrz. Możliwe jest też rozszerzenie szkoleń o instrukcje dotyczące szczepienia dla pracowników medycznych niebędących lekarzami i zachęty finansowe, przy czym oba te zagadnienia również są przedmiotem aktualnych badań. Nadal nie ma odpowiedzi na kilka pytań dotyczących samych komunikatów. Często jesteśmy pytani o to, do kogo kierować komunikaty w trybie oznajmującym i kiedy. Intuicja podpowiada nam, aby to podejście stosować podczas wszystkich wizyt kontrolnych/profilaktycznych wobec rodziców, których dzieci są już pod stałą opieką danej placówki medycznej. Dodatkowe badania pozwolą określić, czy podejście to jest również przydatne w przypadku rodziców, którzy dopiero zostali objęci opieką w danej placówce, lub podczas wizyt lekarskich z powodu choroby dziecka.
Podsumowanie
Zalecanie szczepienia przeciwko HPV dzieciom w wieku 9 lat daje doskonałą szansę na zwiększenie odsetka zaszczepionych zgodnie z zaleceniami i tym samym ochronę młodych osób przed zachorowaniem na nowotwory związane z zakażeniem HPV w przyszłości. Szkolenie personelu poradni POZ w zakresie naszej zmodyfikowanej wersji strategii trybu oznajmującego może wesprzeć wielu świadczeniodawców, którzy chcą zalecać szczepienie przeciwko HPV dzieciom w wieku 9 lat. Wykorzystanie metod komunikacji opartych na danych naukowych pomoże sprawnie przeprowadzić proces adaptacji tej praktyki, tak aby ostatecznie zwiększyć wyszczepialność przeciwko HPV, zaoszczędzić czas oraz zmaksymalizować zadowolenie rodziców i lekarzy z rozmowy na temat szczepienia przeciwko HPV.
Deklaracja dotycząca potencjalnego konfliktu interesów:
Brewer N.T. jest wynagradzanym konsultantem dla firmy Merck, CDC
i Światowej Organizacji Zdrowia. Pozostali autorzy deklarują brak
potencjalnych konfliktów interesów.
Finansowanie: Badanie przedstawione w niniejszej publikacji
uzyskało wsparcie National Cancer Institute of the National Institutes
of Health (numerem nagrody P01CA250989). Za treść publikacji
odpowiadają wyłącznie autorzy; informacje zawarte w publikacji
niekoniecznie reprezentują oficjalne stanowisko National Institutes
of Health.
Piśmiennictwo:
1. National HPV Vaccination Roundtable: HPV vaccination starts at age 9. National HPV Vaccination Roundtable; 2021. https://hpvroundtable.org/hpv-vaccination-starts-at-9/ (accessed 2023 Apr 19)2. O’Leary S.T., Nyquist A.C.: Why AAP recommends initiating HPV vaccination as early as age 9. American Academy of Pediatrics (AAP) News, 2019 Oct 4. https://publications.aap.org/aapnews/news/ 14942/Why-AAP-recommends-initiating-HPV- vaccination-as?-searchresult=1?autologincheck=redirected (accessed 2023 Apr 19)
3. O’Leary S.T.: Why the American academy of pediatrics recommends initiating HPV vaccineat age 9. Hum. Vaccin. Immunother., 2022; 18 (6): 2 146434
4. Meites E., Szilagyi P.G., Chesson H.W., et al.: Human papillomavirus vaccination for adults: updated recommendations of the advisory committee on immunization practices. MMWR, 2019; 68 (32): 698–702
5. Biancarelli D.L., Drainoni M.L., Perkins R.B.: Provider experience recommending HPV vaccination before age 11 years. J. Pediatr., 2020; 217: 92–97
6. Minihan A.K., Bandi P., Star J., et al.: The association of initiating HPV vaccination at ages 9–10 years and up-to-date status among adolescents ages 13–17 years, 2016–2020. Hum. Vaccin. Immunother., 2023; 19 (1): 2 175555
7. O’Leary S.C., Frost H.M.: Does HPV vaccination initiation at age 9, improve HPV initiation and vaccine series completion rates by age 13? Hum. Vaccin. Immunother., 2023; 19 (1): 2 180971
8. Perkins R.B., Legler A., Jansen E., et al.: Improving HPV vaccination rates: a stepped-wedge randomized trial. Pediatrics, 2020; 146 (1): e20192737
9. Saxena K., Kathe N., Sardana P., et al.: HPV vaccine initiation at 9 or 10 years of age and better series completion by age 13 among privately and publicly insured children in the US. Hum. Vaccin. Immunother., 2023; 19 (1): 2 161253
10. St Sauver J.L., Rutten L.J.F., Ebbert J.O., et al.: Younger age at initiation of the human papilloma virus (HPV) vaccination series is associated with higher rates of on-time completion. Prev. Med., 2016; 89: 327–333
11. Kahn B.Z., Reiter P.L., Kritikos K.I., et al.: Framing of national HPV vaccine recommendations and willingness to recommend at ages 9–10. Hum. Vaccin. Immunother., 2023; 19 (1): 2 172276
12. Kong W.Y., Huang Q., Thompson P., et al.: Recommending human papillomavirus vaccination at age 9: a national survey of primary care professionals. Acad. Pediatr., 2022; 22 (4): 573–580
13. Brewer N.T., Hall M.E., Malo T.L., et al.: Announcements versus conversations to improve HPV vaccination coverage: a randomized trial. Pediatrics, 2017; 139 (1): e20161764
14. Malo T.L., Hall M.E., Brewer N.T., et al.: Why is announcement training more effective than conversation training for introducing HPV vaccination? A theory-based investigation. Implement. Sci., 2018; 13 (1): 57
15. Brewer N.T., Mitchell C.G., Alton Dailey S., et al.: HPV vaccine communication training in healthcare systems: evaluating a train-the-trainer model. Vaccine, 2021; 39 (28): 3731–3736
16. Fenton A.T., Eun T.J., Clark J.A., Perkins R.B.: Indicated or elective? he association of providers’ words with HPV vaccine receipt. Hum. Vaccin. Immunother., 2018; 14 (10): 2503–2509
17. Brewer N.T., Chapman G.B., Rothman A.J., et al.: Increasing vaccination: putting psychological science into action. Psychol. Sci. Public Interest., 2017; 18 (3): 149–207
18. Opel D.J., Heritage J., Taylor J.A., et al.: The architecture of provider-parent vaccine discussions at health supervision visits. Pediatrics, 2013; 132 (6): 1037–1046
19. Opel D.J., Mangione-Smith R., Robinson J.D., et al.: The influence of provider communication behaviors on parental vaccine acceptance and visit experience. Am. J. Public Health, 2015; 105 (10): 1998–2004
20. Constable C., Ferguson K., Nicholson J., Quinn G.P.: Clinician communication strategies associated with increased uptake of the human papillomavirus (HPV) vaccine: a systematic review. CA Cancer J.Clin., 2022; 72 (6): 561–569
21. Dempsey A.F., O’Leary S.T.: Human papillomavirus vaccination: narrative review of studies on how providers’ vaccine communication affects attitudes and uptake. Acad. Pediatr., 2018; 18 (suppl. 2): S23–S27
22. Sturm L., Donahue K., Kasting M., et al.: Pediatrician-parent conversations about human papilloma virus vaccination: an analysis of audio recordings. J. Adolesc. Health, 2017; 61 (2): 246–251
23. Hofstetter A.M., Robinson J.D., Lepere K., et al.: Clinician-parent discussions about influenza vaccination of children and their association with vaccine acceptance. Vaccine, 2017; 35 (20): 2709–2715
24. Moss J.L., Reiter P.L., Rimer B.K., Brewer N.T.: Collaborative patient-provider communication and uptake of adolescent vaccines. Social. Sci. Med., 2016; 159: 100–107
25. Opel D.J., Zhou C., Robinson J.D., et al.: Impact of childhood vaccine discussion format over time on immunization status. Acad. Pediatr., 2018; 18 (4): 430–436
26. Dempsey A.F., Pyrznawoski J., Lockhart S., et al.: Effect of a health care professional communication training intervention on adolescent human papillomavirus vaccination: a cluster randomized clinical trial. JAMA Pediatr., 2018; 172 (5): e180016
27. Gilkey M.B., Grabert B.K., Heisler-MacKinnon J., et al.: Coaching and communication training for HPV vaccination: a cluster randomized trial. Pediatrics, 2022; 150 (2): e2021052351
28. Reno J.E., Thomas J., Pyrzanowski J., et al.: Examining strategies for improving healthcare providers’ communication about adolescent HPV vaccination: evaluation of secondary outcomes in a randomized controlled trial. Hum. Vaccin. Immunother., 2019; 15 (7–8): 1592–1598
29. Gilkey M.B., Zhou M., McRee A.L., et al.: Parents’ views on the best and worst reasons for guideline-consistent HPV vaccination. Cancer Epidemiol. Biomarkers Prev., 2018; 27 (7): 762–767
30. Malo T.L., Gilkey M.B., Hall M.E., et al.: Messages to motivate human papillomavirus vaccination: national studies of parents and physicians. Cancer Epidemiol. Biomarkers Prev., 2016; 25 (10): 1383–1391
31. McRee A.L., Reiter P.L., Chantala K., Brewer N.T.: Does framing human papillomavirus vaccine as preventing cancer in men increase vaccine acceptability? Cancer Epidemiol. Biomarkers Prev., 2010; 19 (8): 1937–1944
32. Porter R.M., Amin A.B., Bednarczyk R.A., Omer S.B.: Cancer-salient messaging for human papillomavirus vaccine uptake: a randomized controlled trial. Vaccine, 2018; 36 (18): 2494–2500
33. Shah P.D., Calo W.A., Gilkey M.B., et al.: Questions and concerns about HPV vaccine: a communication experiment. Pediatrics, 2019; 143 (2): e20181872
34. Kempe A., O’Leary S.T., Markowitz L.E., et al.: HPV vaccine delivery practices by primary care physicians. Pediatrics, 2019; 144 (4): e20191475
35. Shah P.D., Calo W.A., Gilkey M.B., et al.: Easing human papillomavirus vaccine hesitancy: a communication experiment with U.S. parents. Am. J. Prev. Med., 2021; 61 (1): 88–95
36. Kornides M.L., McRee A.L., Gilkey M.B.: Parents who decline HPV vaccination: who later accepts and why? Acad. Pediatr., 2018; 18 (2S): S37–S43
