Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Rodzaje tłuszczów pokarmowych

Rodzaje tłuszczów pokarmowych
Fot. pixabay.com

Tłuszcze ze względu na pochodzenie dzieli się na zwierzęce i roślinne. Powinno się dążyć do eliminacji z diety tłuszczów zwierzęcych i zastępować je tłuszczami roślinnymi.

Inny podział uwzględnia: tłuszcze nasycone, tłuszcze nienasycone i kwasy tłuszczowe „trans”.

Tłuszcze nasycone

Tłuszcze nasycone – zawarte są przede wszystkim w produktach pochodzenia zwierzęcego (mięsie, produktach nabiałowych, smalcu, twardych margarynach) oraz w niektórych olejach (kokosowy, palmowy). Powinny stanowić <10% dziennego zapotrzebowania energetycznego.

Cząsteczki tłuszczów nasyconych posiadają pojedyncze wiązania między atomami – dzięki takiej budowie chemicznej są łatwo rozpuszczalne w organizmie człowieka, a tym samym łatwiej przez niego przyswajane. Są doskonałym źródłem energii (czyli kalorii!), ale powodują wzrost stężenia cholesterolu we krwi.

Tłuszcze nienasycone

Tłuszcze nienasycone dzielimy na:

  • tłuszcze wielonienasycone
    • n-6 (posiadające wiązanie podwójne w pozycji szóstej łańcucha węglowodorowego) – zawarte w olejach sojowym, słonecznikowym, kukurydzianym
    • n-3 (posiadające wiązanie podwójne w pozycji trzeciej łańcucha węglowodorowego) – zawarte w olejach rzepakowym, sojowym, a także w tłustych rybach morskich.
    Zalecane spożycie – 6–10% dziennego zapotrzebowania, przy czym proporcje kwasów n-6:n-3 powinny wynosić mniej niż 4:1.

  • tłuszcze jednonienasycone – zawarte w oliwie z oliwek i oleju rzepakowym.
    Zalecane spożycie – do 20% zapotrzebowania energetycznego organizmu.

Cząsteczki tłuszczów nienasyconych mają podwójne lub potrójne wiązania między atomami – dzięki temu są gorzej rozpuszczalne w organizmie i ograniczają wchłanianie nasyconych kwasów tłuszczowych. Obniżają stężenie triglicerydów, ciśnienie tętnicze krwi, częstość akcji serca, a także mają pozytywny wpływ na układ krzepnięcia krwi. Ponadto kwasy wielonienasycone nie są syntetyzowane przez organizm ludzki (potrzebne jest ich dostarczenie z zewnątrz – wraz z pokarmem), a są niezbędnym składnikiem do produkcji wielu ważnych substancji chemicznych – dlatego też nazywa się je często witaminą F.

Kwasy tłuszczowe „trans”

Izomery (cząsteczki chemiczne o określonej budowie) „trans” nienasyconych kwasów tłuszczowych – są składnikiem tłuszczów używanych do smażenia, żywności typu fast food i wyrobów cukierniczych – powinny stanowić <1% zapotrzebowania energetycznego.

Kwasy trans występują w naturalnych produktach w śladowych ilościach – ich głównym źródłem jest żywność wysoko przetworzona. Cząsteczki kwasów „trans” mają sztucznie zmienione właściwości chemiczne, czego skutkiem jest zupełnie odmienny metabolizm. Ich szczególna szkodliwość wynika ze zdolności podwyższenia stężenia „złego” cholesterolu (LDL), obniżenia stężenia „dobrego” cholesterolu (zobacz: Co to jest cholesterol?), dowiedziono także częstsze występowanie niektórych nowotworów u osób spożywających duże ilości tych kwasów tłuszczowych.

05.10.2011

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?