Dziecko w wieku 3 miesięcy. Na drugiej wizycie szczepiennej pielęgniarka omyłkowo podała dziecku szczepionkę wysoce skojarzoną typu „6 w 1” oraz przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP). Co należy zrobić w takiej sytuacji i jak kontynuować szczepienie? Czy należy odroczyć podanie kolejnej dawki szczepionki wysoce skojarzonej?
Nie ma danych naukowych dotyczących postępowania w razie podania podwójnej dawki szczepionki DTP na tej samej wizycie. Natomiast jest to błąd wykonawczy, który na pewno należy odnotować w dokumentacji medycznej dziecka i o którym należy poinformować rodzica, aby mógł nieco uważniej obserwować dziecko przez kilka dni pod kątem ewentualnych niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP), takich jak gorączka i nasilony odczyn miejscowy. Jeśli u dziecka nie wystąpił NOP, raczej nie obawiałabym się nasilonych odczynów ogólnoustrojowych po podaniu kolejnej dawki. Natomiast należy liczyć się z ryzykiem wystąpienia bardziej nasilonego odczynu miejscowego, zwłaszcza że podano podwójną dawkę antygenu tężcowego. Proponuję, aby szczepienie kontynuować preparatem z bezkomórkowym składnikiem krztuścowym, a kolejną dawkę podać w odstępie zalecanym w Programie Szczepień Ochronnych (PSO), czyli po 8 tygodniach. Rodzica warto uprzedzić o ryzyku wystąpienia nasilonego odczynu miejscowego i poinformować, co zrobić w razie jego wystąpienia (p. Co zalecić dziecku ze znacznym obrzękiem i zaczerwienieniem w miejscu wstrzyknięcia szczepionki? – przyp. red.). Natomiast od strony organizacyjnej punktu szczepień warto przeanalizować, dlaczego doszło do takiego błędu wykonawczego i zweryfikować obowiązujące procedury szczepienne, aby zminimalizować ryzyko takich pomyłek w przyszłości (p. także: Jak uniknąć błędów wykonawczych przy szczepieniu i co zrobić w razie ich popełnienia? – przyp. red.).
Piśmiennictwo:
1. Stryczyńska-Kazubska J., Czajka H., Małecka I. i wsp.: Stanowisko Zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii i Prezesa Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego w sprawie realizacji szczepień podstawowych przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci w wieku powyżej 3 lat. Przegl. Pediatr., 2024; 53 (4): 53–602. Stryczyńska-Kazubska J.: Jak uzupełnić zaległe szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi? Med. Prakt. Szczepienia, 2024; 1: 111–117 (www.mp.pl/341130)
3. Timing and spacing of immunobiologics. Centers for Disease Control and Prevention. General best practice guidelines for immunization. www.cdc.gov/vaccines/hcp/imz-best-practices/timing-spacing-immunobiologics.html (dostęp: 01.07.2025)
4. Centers for Disease Control and Prevention. General best practice guidelines for immunization. www.cdc.gov/vaccines/hcp/imz-best-practices (dostęp: 01.07.2025)