Przechorowanie krztuśca a szczepienie przeciwko krztuścowi

13.01.2025
dr n. med. Ilona Małecka
Katedra i Zakład Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Wielkopolskie Centrum Pediatrii w Poznaniu

Dziecko w wieku 5 lat, miesiąc temu (jeszcze przed podaniem dawki szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi z bezkomórkową komponentą krztuścową [DTaP] w 6. rż.) przechorowało krztusiec potwierdzony laboratoryjnie. Jaki odstęp należy zachować między przechorowaniem krztuśca a szczepieniem przeciwko krztuścowi? Czy przechorowanie krztuśca można potraktować jako „dawkę przypominającą” i podać tylko szczepionkę błoniczo-tężcową (DT), a kolejną dawkę przeciwko krztuścowi (preparat ze zmniejszoną dawką antygenów błonicy i krztuśca [Tdap]) zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych (PSO) zaplanować w 14. roku życia?

Fakt przechorowania krztuśca potwierdzonego laboratoryjnie nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia przeciwko krztuścowi. Przechorowanie krztuśca nie zapewnia trwałej odporności przed ponownym zachorowaniem (inaczej niż np. w przypadku ospy wietrznej). Odporność przeciwko krztuścowi, zarówno ta po przechorowaniu, jak i po szczepieniu zmniejsza się wraz z upływem czasu. Kierując się ogólnymi wytycznymi dotyczącymi kwalifikacji do szczepień, można je wykonać po ustąpieniu ostrych objawów infekcji. W myśl tych samych zasad okres rekonwalescencji po chorobie także nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia. Odnosząc się do pytania, przechorowania krztuśca nie należy więc traktować jako dawki przypominającej. Do szczepienia przeciwko krztuścowi u pacjentów, którzy przechorowali krztusiec, wprost odnoszą się zalecenia choćby amerykańskiego Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). Zgodnie z tymi zaleceniami pacjenci, którzy przechorowali krztusiec, powinni otrzymać szczepienie przeciwko krztuścowi (z użyciem preparatów DTaP lub Tdap) zgodnie z obowiązującym kalendarzem.

Podsumowując, szczepienie przeciwko krztuścowi należy realizować zgodnie z PSO, niezależnie od tego, w jakim wieku przechorowanie miało miejsce, tym bardziej, że jest to także dawka przypominająca szczepienia przeciwko błonicy i tężcowi.

Piśmiennictwo:

1. Kroger A., Bahta L., Long S. i wsp.: General best practice guidelines for immunization. www.cdc.gov/vaccines/hcp/acip-recs/general-recs/downloads/general-recs.pdf (dostęp: 14.11.2024)
2. Liang J.L., Tiwari T., Moro P. i wsp.: Prevention of pertussis, tetanus, and diphtheria with vaccines in the united states: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Recomm. Rep., 2018; 67 (No. RR-2): 1–44
3. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 października 2023 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2024. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 2023, poz. 100
Zobacz także
Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    XXV Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
  • Wiosenne Spotkania Pediatryczne 2026
    Obejrzyj wykłady
    • pediatryczne wyzwania w praktyce
    • algorytmy postępowania
    • zrób to sam – sesja warsztatowa
    • omdlenie – od objawu do rozpoznania
    • ostry dyżur – stany nagłe w pediatrii
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.