Dziewczynka w wieku 12 lat, ogólnie zdrowa, szczepiona tylko w 1. roku życia. Dotychczas otrzymała: szczepionkę przeciwko gruźlicy (BCG), 3 dawki szczepionki przeciwko WZW typu B, 3 dawki DTP, 3 dawki inaktywowanej szczepionki przeciwko poliomyelitis (IPV) i 3 dawki szczepionki przeciwko Haemophilus influenzae typu b (Hib). Jak uzupełnić brakujące szczepienia? Czy dziewczynce można podać 1 dawkę DTaP-IPV? Czy dawkę przypominającą szczepionki zawierającej toksoid tężcowy, zmniejszoną dawkę toksoidu błoniczego i bezkomórkowe komponenty krztuśca (Tdap) podać zgodnie z PSO w 14. roku życia, czy przesunąć na 19. rok życia?
Dziewczynce w wieku 12 lat, która w 1. roku życia otrzymała 3 dawki szczepionki DTP oraz 3 dawki IPV, obecnie należy podać 1 dawkę preparatu DTaP-IPV. Szczepienie to prawdopodobnie będzie zakończeniem schematu podstawowego, pod warunkiem, że wszystkie 3 dawki podano w wieku zgodnym z zaleceniami PSO, lub będzie pierwszą dawką przypominającą, jeśli w 1. roku życia dawki podawano z opóźnieniami. Jednak to rozróżnienie nie ma obecnie istotnego znaczenia w praktyce. Dziecku 12-letniemu, czyli w 13. roku życia, nie trzeba podawać kolejnej dawki szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi w 14. roku życia, ale wówczas szczepienie preparatem Tdap należy przesunąć, a nie pomijać i optymalnie podać go po 5 latach, czyli w 18. roku życia. Podanie dawki Tdap w 14. roku życia zgodnie z PSO, czyli rok po ostatniej dawce DTaP-IPV, nie będzie jednak błędem. Szczepienie w odstępie 5 lat nie jest obligatoryjne, a moja propozycja podania kolejnej dawki po takim czasie wynika po prostu z 5-letniego okresu ochrony przed tężcem, w czasie którego w razie narażenia zwykle nie ma potrzeby przeprowadzania profilaktyki poekspozycyjnej.
Piśmiennictwo:
1. Stryczyńska-Kazubska J., Czajka H., Małecka I. i wsp.: Stanowisko Zarządu Polskiego Towarzystwa Wakcynologii i Prezesa Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego w sprawie realizacji szczepień podstawowych przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi u dzieci w wieku powyżej 3 lat. Przegl. Pediatr., 2024; 53 (4): 53–602. Stryczyńska-Kazubska J.: Jak uzupełnić zaległe szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi? Med. Prakt. Szczepienia, 2024; 1: 111–117 (www.mp.pl/341130)
3. Timing and spacing of immunobiologics. Centers for Disease Control and Prevention. General best practice guidelines for immunization. www.cdc.gov/vaccines/hcp/imz-best-practices/timing-spacing-immunobiologics.html (dostęp: 01.07.2025)
4. Centers for Disease Control and Prevention: General best practice guidelines for immunization. www.cdc.gov/vaccines/hcp/imz-best-practices (dostęp: 01.07.2025)
