Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2024 roku w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. Min. Zdr. 2024.137) od 1 stycznia 2025 roku refundacją apteczną nadal objętych jest kilka preparatów szczepionkowych, bez istotnych zmian względem poprzedniego rozporządzenia (szczegóły p. tab.). Kolejne wykazy leków refundowanych są publikowane co 3 miesiące. Należy zwrócić uwagę, że tylko szczepionki przeciwko grypie (Vaxigrip Tetra, Influvac Tetra, Efluelda Tetra) oraz szczepionka przeciwko ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV; Cervarix) są objęte 50% refundacją we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania decyzji. Szczepionki przeciwko grypie ze standardową dawką antygenów (Vaxigrip Tetra, Influvac Tetra) znajdują się również w wykazie bezpłatnych leków dla dzieci do ukończenia 18. roku życia (wykaz D1), osób po ukończeniu 65. roku życia (wykaz D2) oraz kobiet w ciąży albo w połogu (wykaz E). W wykazie bezpłatnych leków dla dzieci do ukończenia 18. roku życia znajduje się również szczepionka Cervarix. Z kolei szczepionki: przeciwko pneumokokom (Prevenar 13) i półpaścowi (Shingrix) są refundowane we wskazaniach określonych stanem klinicznym, które podano bezpośrednio w obwieszczeniu Ministra Zdrowia. Szczepionka Prevenar 13 znajduje się również w wykazie bezpłatnych leków dla osób po ukończeniu 65. roku życia. Leki z wykazu D1, D2 oraz E wydawane są w aptece bezpłatnie na podstawie recepty z odpowiednim kodem („DZ”, „S” lub „C”). Zasady preskrypcji bezpłatnych leków dla dzieci i seniorów omówiono w artykule „Nowe zasady preskrypcji bezpłatnych leków dla dzieci i seniorów” (p. Nowe zasady preskrypcji bezpłatnych leków dla dzieci i seniorów – przyp. red.). Trwają prace legislacyjne nad nowelizacją przepisów znoszącą ograniczenia preskrypcji bezpłatnych produktów leczniczych w grupie wiekowej >65 lat i <18 lat (planuje się wprowadzić refundację automatyczną, bez kodów na recepcie, tylko na podstawie wieku pacjenta). Nie będzie też uwarunkowana zawarciem umowy z NFZ przez osobę wystawiającą receptę.1
| Tabela. Szczepionki objęte refundacją w Polsce (zgodnie z obwieszczeniem obowiązującym od 1 stycznia 2025 r.a) | |||
|---|---|---|---|
| Nazwa preparatu | Grupy pacjentów | Poziom refundacji | Cena dla pacjentab |
| Vaxigrip Tetra (4-walentna szczepionka przeciwko grypie [rozszczepiony wirion] inaktywowana) | w wieku od 6 mies. do 17 lat | bezpłatnie (recepta z kodem „DZ”)c | 0 zł |
| w wieku ≥65 lat | bezpłatnie (recepta z kodem „S”)c | 0 zł | |
| kobiety w ciąży oraz w połogu | bezpłatnie (recepta z kodem „C”)d | 0 zł | |
| w wieku 18–64 lat | 50%e | 26,65 zł | |
| Influvac Tetra (4-walentna szczepionka przeciwko grypie [antygen powierzchniowy]) | w wieku od 6 mies. do 17 lat | bezpłatnie (recepta z kodem „DZ”)c | 0 zł |
| w wieku ≥65 lat | bezpłatnie (recepta z kodem „S”)c | 0 zł | |
| kobiety w ciąży oraz połogu | bezpłatnie (recepta z kodem „C”)d | 0 zł | |
| w wieku 18–64 lat | 50%e | 26,43 zł | |
| Efluelda Tetra (4-walentna szczepionka przeciwko grypie z dużą dawką antygenów [rozszczepiony wirion] inaktywowana) | w wieku ≥60 lat | 50%e | 81,72 zł |
| Prevenar 13 (skoniugowana 13-walentna szczepionka przeciwko pneumokokom) | w wieku ≥65 lat ze zwiększonym (umiarkowanym lub dużym) ryzykiem choroby pneumokokowejf | bezpłatnie (recepta z kodem „S”)c,g | 0 zł |
| Shingrix (szczepionka przeciwko półpaścowi, rekombinowana z adiuwantem) | w wieku ≥65 lat ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na półpasiech | 50%g | 375,53 zł |
| Cervarix (szczepionka przeciwko HPV [typ 16 i 18]) | w wieku 9–17 lat | bezpłatnie (recepta z kodem „DZ”)c | 0 zł | w wieku ≥18 lat | 50%e | 139,44 zł |
| a Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Dz. Urz. Min. Zdr. 2024.137. b Wysokość dopłaty świadczeniobiorcy. c Receptę z kodem uprawnień dodatkowych „DZ” albo „S” może wystawić osoba uprawniona do wystawiania recept oznaczanych tymi kodami, zgodnie z art. 43a ust. 1 i 1a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (uśoz) oraz z ustawą o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (p. Nowe zasady preskrypcji bezpłatnych leków dla dzieci i seniorów). d Receptę oznaczoną kodem „C” może wystawić lekarz specjalista (lub w trakcie specjalizacji) w dziedzinie położnictwa i ginekologii, położna wykonująca świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu AOS w poradni położniczo-ginekologicznej lub położna POZ – w przypadku stwierdzenia ciąży (art. 43b ust. 3 pkt 1) uśoz). Na podstawie zaświadczenia potwierdzającego ciążę wydanego przez ww. położne oraz specjalistów, receptę z kodem „C” może wystawić także inny lekarz (art. 43b ust. 3 pkt 2) uśoz). Zaświadczenie to jest ważne przez okres ciąży, jednak nie dłużej niż 15 dni po wskazanej w nim planowanej dacie porodu , a w przypadku recepty w trakcie połogu – przez 6 tygodni po dacie porodu. e We wszystkich zarejestrowanych wskazaniach na dzień wydania decyzji. f tzn. z przewlekłymi chorobami serca, wątroby, płuc, cukrzycą, wszczepionym implantem ślimakowym, wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego, wrodzoną lub nabytą asplenią, anemią sierpowatokrwinkową i innymi hemoglobinopatiami, przewlekłą niewydolnością nerek, wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności, uogólnioną chorobą nowotworową, zakażeniem HIV, chorobą Hodgkina, jatrogenną immunosupresją, białaczką, szpiczakiem mnogim, po przeszczepieniu narządu miąższowego g We wskazaniach określonych stanem klinicznym podanych bezpośrednio w obwieszczeniu Ministra Zdrowia. h tzn. z przewlekłą chorobą serca, płuc, chorych na cukrzycę, z przewlekłą niewydolnością nerek, wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności, uogólnioną chorobą nowotworową, zakażonych HIV, chorych na chłoniaka Hodgkina, z immunosupresją jatrogenną, chorych na białaczkę, szpiczaka mnogiego, po przeszczepieniu narządu miąższowego, chorych na reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycę, łuszczycowe zapalenie stawów, nieswoiste zapalne choroby jelit, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy AOS – ambulatoryjna opieka specjalistyczna, HPV – ludzki wirus brodawczaka, POZ – podstawowa opieka zdrowotna | |||
