W których grupach wiekowych obserwuje się największą zapadalność na inwazyjną chorobę meningokokową?

Ogólna zapadalność na IChM w Polsce jest mała jak w niektórych innych krajach europejskich. Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego w 2023 roku wyniosła ona 0,41/100 000. Z kolei liczba przypadków potwierdzonych laboratoryjnie w Krajowym Ośrodku Referencyjnym ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN) wskazuje na zapadalność rzędu 0,26/100 000.

Zakażenia meningokokowe występują we wszystkich grupach wiekowych, jednak najczęściej chorują niemowlęta. Więcej zachorowań niż w ogólnej populacji obserwuje się również u wszystkich dzieci w wieku <5 lat i młodzieży. W ostatnich 3 latach (wg danych KOROUN) zapadalność na IChM wśród niemowląt wyniosła około 8/100 000, a w 2023 roku – 8,69/100 000. Z kolei w grupie dzieci w wieku <5 lat i osób w wieku 15–19 lat zapadalność w 2023 roku wyniosła odpowiednio 2,74/100 000 i 0,44/100 000. Zapadalność na IChM jest znacznie zróżnicowana w poszczególnych województwach. Przykładowo w 2023 roku w województwie warmińsko-mazurskim i podlaskim wyniosła odpowiednio 30,98 i 22,30/100 000 u niemowląt, natomiast w województwie dolnośląskim nie zgłoszono żadnego przypadku w tej grupie wiekowej. Te znaczne rozbieżności mogą świadczyć o różnicach w sytuacji epidemiologicznej, które są związane również z lokalną realizacją szczepień (programy szczepień finansowane przez jednostki samorządu terytorialnego), a także odzwierciedlać jakość systemu monitorowania zakażeń w poszczególnych regionach kraju.

W 2023 roku ogólny współczynnik śmiertelności z powodu IChM wyniósł 22,8%, przy czym największy (83,3%) dotyczył dorosłych w wieku 45–64 lat. U niemowląt wynosił 12,5%. Jednak dane te należy analizować ostrożnie, ponieważ jedynie dla 57% przypadków znane było zejście zakażenia, a w niektórych grupach wiekowych liczba zachorowań była bardzo mała. Za przypadki śmiertelne odpowiadały meningokoki z grupy serologicznej B (MenB [9/13; 69,2%]), C (MenC [3]) i Y (MenY [1]). Natomiast 3 zgony w populacji dzieci w wieku <5 lat związane były z zakażeniem MenB.

W Polsce już od wielu lat za większość przypadków IChM odpowiadają MenB. Według danych KOROUN w 2023 roku za 77% ze 100 potwierdzonych laboratoryjnie zachorowań na IChM odpowiadała serogrupa B, za 15% – C, za 6% – W, a za 2% – Y. W grupie niemowląt za 84,6% zakażeń odpowiadały szczepy należące do serogrupy B, a w dalszej kolejności C (7,7%) i W (7,7%).

W latach 2018–2020 w Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, odnotowano zwiększenie liczby i odsetka zakażeń wywoływanych przez meningokoki serogrupy W (MenW [9,8–20,2%]), jednak od 2021 roku obserwuje się trend spadkowy.