Jak przeprowadzić szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce?

09.04.2018
dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Zamiast trzeciej dawki szczepionki przeciwko WZW typu B 7-miesięcznemu niemowlęciu omyłkowo podano MMR. Czy dziecko należy powtórnie zaszczepić MMR w 13. miesiącu życia, czy też wdrożyć inne postępowanie (np. badanie stężenia przeciwciał przeciwko odrze, śwince i różyczce)?

Tak, należy podać drugą dawkę po ukończeniu 1. roku życia, najlepiej w 13.–14. miesiącu życia. Dziecko powinno otrzymać też trzecią dawkę szczepionki w terminie zgodnym z drugą dawką szczepienia przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR) przewidzianą w Programie Szczepień Ochronnych (PSO), czyli w 10. roku życia. Należy uspokoić rodziców, że podawanie MMR w 1. roku życia praktykuje się w przypadku zagrożenia epidemicznego odrą (np. wyjazd na tereny endemiczne). Wówczas zgodnie z zaleceniami amerykańskiego Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) wszystkim nieodpornym osobom w wieku ≥6 miesięcy planującym podróż lub przeprowadzkę za granicę podaje się przed wyjazdem: dzieciom w wieku 6–11 miesięcy 1 dawkę, a dzieciom w wieku ≥12 miesięcy i dorosłym 2 dawki szczepionki MMR w odstępie co najmniej 28 dni. Dzieci, które zaszczepiono MMR w wieku <12 miesięcy, ze względu na mniejszą immunogenność szczepionki w tym wieku, spowodowaną obecnością nabytych biernie od matki swoistych przeciwciał, dodatkowo należy zaszczepić 2 dawkami MMR – pierwszą dawką w wieku 12–15 miesięcy (w wieku 12 mies., jeżeli dziecko przebywa w rejonie o dużym ryzyku zachorowania), a drugą dawką – jeśli ryzyko zachorowania nadal jest zwiększone – po upływie co najmniej 28 dni. Ponieważ w opisanym przypadku nie stwierdza się zwiększonego ryzyka zachorowania, proponuję postępować zgodnie z PSO. Oznaczanie swoistych przeciwciał nie ma większego znaczenia, bo ewentualny dodatni wynik nie pozwoli odróżnić przeciwciał wytworzonych pod wpływem szczepienia od przeciwciał przekazanych przez matkę, które później zanikną.

Piśmiennictwo:

1. Rywczak I., Ściubisz M.: Szczepienie dorosłych – co, u kogo i dlaczego? Med. Prakt. Szczepienia, 2016; 1: 43–61 (www.mp.pl/szczepienia/artykuly/przegladowe/139686,szczepienie-doroslych)
2. VPD surveillance manual. Measles. 6th ed., 2013: rozdz. 7–1
3. Prevention of measles, rubella, congenital rubella syndrome, and mumps, 2013: summary recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Recomm. Rep., 2013; 62: 1–34 (Med. Prakt. Szczepienia 3/2013, s. 21–32)
4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Priorix
Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.