Skróty: ACIP – Advisory Committee on Immunization Practices, PCV (pneumococcal conjugate vaccine) – skoniugowana szczepionka przeciwko pneumokokom, PCV-10 (10-valent PCV) – 10-walentna PCV, PCV-13 (13-valent PCV) – 13-walentna PCV, PCV-15 (15-valent PCV) – 20-walentna PCV, PCV-20 (20-valent PCV) – 20-walentna PCV
Rodzice zgłosili się z 6-miesięcznym niemowlęciem na podanie drugiej dawki PCV-10, ale zapytali, czy rozpoczęty już schemat szczepienia można dokończyć PCV-20? Czy w takiej sytuacji podać tylko brakujące dawki (jeśli tak, to należy się kierować schematem 2+1 czy 3+1), czy schemat szczepienia należy rozpocząć od nowa?
Gdyby opisane w pytaniu dziecko na pierwszej wizycie zaszczepiono preparatem PCV-13, nie byłoby przeciwwskazań, żeby rozpoczęty schemat dokończyć przy użyciu PCV-20. Zgodnie z zaleceniami amerykańskiego Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) dotyczącymi szczepień przeciwko pneumokokom schemat rozpoczęty PCV-13 można na każdym etapie dokończyć preparatem PCV-15 (niedostępny w Polsce) lub PCV-20 (p. Jak stosować u dzieci 20-walentną skoniugowaną szczepionkę przeciwko pneumokokom? – przyp. red.).
Natomiast żaden producent nie zarejestrował kontynuacji schematu rozpoczętego PCV-10 preparatem PCV-13 lub PCV-20. Pod względem składu szczepionki te różnią się nie tylko liczbą uwzględnionych serotypów pneumokoka, ale również białkiem nośnikowym, z którym skoniugowano polisacharydy otoczki. U omawianego dziecka należy w tym momencie zakończyć schemat podstawowy przy użyciu PCV-10.
Zalecenia ACIP nie uwzględniają PCV-10, ponieważ ten preparat nie jest dostępny w USA. Jest w nich jednak zapis, aby osoby zaszczepione skoniugowanym preparatem 7-walentnym (niedostępny w Polsce) traktować jako całkowicie nieuodpornione i zaszczepić preparatem o większej walentności zgodnie z zaleceniami jak dla osób nieszczepionych. Zatem, gdyby u omawianego dziecka nie było możliwości kontynuowania szczepienia z użyciem PCV-10 (ze względu na ciężką reakcję alergiczną po podaniu poprzedniej dawki lub niedostępność preparatu), bądź gdyby pojawiły się u niego istotne wskazania zdrowotne do poszerzenia ochrony, nie byłoby błędem rozpoczęcie od nowa schematu szczepienia z użyciem PCV-20, jak u dziecka nieuodpornionego (liczba dawek w zależności od wieku). Dla dziecka 6-miesięcznego byłby to schemat 3+1, a dla 7-miesięcznego już 2+1. Jeśli chęć szczepienia PCV-20 podyktowana jest jedynie decyzją rodzica, można zaproponować 2 rozwiązania: rozpocząć schemat szczepienia przeciwko pneumokokom od początku z użyciem PCV-20 lub dokończyć rozpoczęty schemat PCV-10 i następnie po ukończeniu 2. roku życia podać 1 dawkę PCV-20 (co uzupełni ochronę i zrealizuje pełny schemat szczepienia z użyciem PCV-20 w tym wieku).
Piśmiennictwo:
1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevenar 20. www.ema.europa.eu/pl/documents/ product-information/prevenar-20-previously-apexxnar-epar-product-information_pl.pdf (dostęp: 27.05.2024)2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevenar 13. www.ema.europa.eu/pl/documents/ product-information/prevenar-13-epar-product-information_pl.pdf (dostęp: 27.05.2024)
3. Farrar J.L., Gierke R., Andrejko K.L. i wsp.: ACIP Updates: recommendations for use of 20-valent pneumococcal conjugate vaccine in children – United States, 2023. MMWR, 2023; 72: 1072. stacks.cdc.gov/view/cdc/133252 (dostęp: 27.05.2024)
4. Stryczyńska-Kazubska J.: Czy można zmienić preparat w trakcie realizacji szczepienia podstawowego przeciwko pneumokokom? https://www.mp.pl/szczepienia/ekspert/pneumokoki_ekspert/pneumo-schemat/161639,zmiana-pcv-10-na-pcv-13 (dostęp: 27.05.2024)