8-tygodniowe niemowlę, ogólnie zdrowe, dotychczas nieszczepione przeciwko pneumokokom. Rodzice zdecydowali się na szczepienie PCV-20. Czy dopuszczalne jest zastosowanie schematu 2+1, tak jak w przypadku szczepionki PCV-10 lub PCV-13?
Zgodnie z polskim PSO w ogólnej populacji niemowląt podstawowe szczepienie przeciwko pneumokokom obejmuje podanie 3 dawek w schemacie 2+1, o ile w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) nie wskazano inaczej. Obie dostępne dotychczas skoniugowane szczepionki przeciwko pneumokokom mają zarejestrowany taki uroszczony schemat.
Natomiast aktualnie PCV-20 zarejestrowano do szczepienia podstawowego zdrowych niemowląt od 6. tygodnia życia w schemacie 3+1, składającego się z 3 dawek szczepienia pierwotnego podawanych w odstępie 4 tygodni i 1 dawki uzupełniającej podawanej między 11. a 15. miesiącem życia (p. tab.). Na razie producent nie przewiduje realizacji szczepienia podstawowego w schemacie 2+1 ze względu na ograniczone dane dotyczące jego skuteczności, choć w RCT oceniono jego immunogenność PCV-20 w takim schemacie. Wzięły w nim udział 1204 niemowlęta urodzone >36. tygodnia ciąży, które przydzielono losowo do jednej z 2 grup szczepionych PCV-20 lub PCV-13 w schemacie 2+1 (pierwsze 2 dawki podawano w okresie niemowlęcy w odstępie 2 mies., a trzecią w wieku 11–12 mies.). Wyniki tego badania wskazują na co najmniej taką samą odpowiedź immunologiczną po podaniu PCV-20 jak po PCV-13 wobec większości szczepionkowych serotypów pneumokoka. W badaniu wskazano, że na podstawie oceny immunogenności schematu 2+1 dla PCV-20 oraz dotychczasowych doświadczeń w stosowaniu PCV-13 można się spodziewać, że nowa szczepionka będzie chronić przed wszystkimi serotypami uwzględnionymi w jej składzie. Producent nie zdecydował się jednak na rejestrację schematu 2+1 dla PCV-20. Ponieważ większość zaleceń dotyczących stosowania PCV-20 wywodzi się z dotychczasowych doświadczeń z PCV-13 (dla której dysponujemy danymi o skuteczności rzeczywistej w schemacie uproszczonym), można się spodziewać, że za jakiś czas schemat 2+1 zostanie również zarejestrowany dla PCV-20. Na przykład w Kanadzie dopuszczono stosowanie PCV-20 w szczepieniach populacyjnych dzieci bez czynników ryzyka w schemacie 2+1, ale w Polsce takich oficjalnych zaleceń aktualnie nie ma (dotychczasowe zalecenia wydane w 2017 r. przez Polskie Towarzystwo Wakcynologii dotyczą stosowania w schemacie 2+1 PCV-10 oraz PCV-13 i opierają się na wynikach badań skuteczności rzeczywistej obu szczepionek w schemacie uproszczonym; ponadto obaj producenci zarejestrowali taki schemat jako alternatywę dla 3+1). Warto pamiętać, że warunkiem korzystania z uproszczonych schematów jest wysoka wyszczepialność populacyjna przeciw pneumokokom.
| Tabela. Schemat szczepienia przeciwko pneumokokom z użyciem PCV-20 w zależności od wieku dzieckaa | |
|---|---|
| Wiek | Schemat szczepienia |
| nieszczepione dotychczas przeciwko pneumokokom | |
| od 6 tyg. do 6. mies. | 3 dawki w odstępie ≥4 tyg. + 1 dawka uzupełniająca między 11. a 15. mż. |
| od 7 do <12 mies. | 2 dawki w odstępie ≥4 tyg. + 1 dawka uzupełniająca w 2. rż. |
| od 12 do <24 mies. | 2 dawki w odstępie ≥8 tyg. |
| od 2 do <5 lat | 1 dawka |
| zaszczepione w pełnym schemacie z użyciem PCV-13 | |
| od 15 mies. do <5 lat | 1 dawka (na podstawie indywidualnych wskazań, zgodnie z oficjalnymi zaleceniami) |
| niezależnie od dotychczasowej historii szczepienia przeciwko pneumokokom | |
| od 5 do <18 lat | 1 dawka (na podstawie indywidualnych wskazań, zgodnie z oficjalnymi zaleceniami) |
| a Opracowanie redakcyjne na podstawie 1. pozycji piśmiennictwa. PCV – skoniugowana szczepionka przeciwko pneumokokom, PCV-13 – 13-walentna PCV, PCV-20 – 20-walentna PCV | |
