W mediach pojawiają się doniesienia, że szczepienie przeciwko krztuścowi powoduje encefalopatię i trwałe następstwa neurologiczne. Czy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające lub przeczące tym doniesieniom?

Data utworzenia:  16.05.2013
Aktualizacja: 16.12.2014
prof. dr hab. med. Jacek Wysocki
Katedra i Zakład Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, Specjalistyczny Zespół Opieki Zdrowotnej nad Matką i Dzieckiem w Poznaniu

Obecnie nie ma przekonujących dowodów, że szczepienie przeciwko krztuścowi może powodować encefalopatię i trwałe następstwa neurologiczne. Wyniki badań potwierdzają natomiast bezpieczeństwo DTPw i DTPa. Należy podkreślić, że większość z nich dotyczy stosowanej od dawna szczepionki całokomórkowej, a dane dotyczące nowszych szczepionek bezkomórkowych są mniej liczne. W metaanalizie badań z randomizacją nie stwierdzono występowania encefalopatii zarówno po DTPw, jak i DTPa oraz placebo (ponad 120 000 dzieci do 2. rż.). Poważne utrudnienie w uzyskaniu wiarygodnych danych o potencjalnych bardzo rzadkich NOP stanowi fakt, że w okresie życia dziecka, w którym prowadzone są szczepienia przeciwko krztuścowi, ujawnia się szereg zaburzeń neurologicznych o charakterze wrodzonym, dziedzicznym lub nabytych w okresie okołoporodowym. Na podstawie zbieżności czasowej szczepienia DTP i wystąpienia objawów ze strony układu nerwowego nie można wnioskować o związku przyczynowym tych zaburzeń. Nie opisano swoistego obrazu klinicznego ani patologicznych zmian neurologicznych, które byłyby charakterystyczne dla encefalopatii wywołanej przez szczepionki przeciwko krztuścowi.

Pojawiają się jednak kazuistyczne doniesienia o podejrzeniu encefalopatii i trwałym uszkodzeniu OUN po szczepieniach DTP, dlatego przy kwalifikacji do tego szczepienia należy zachować dużą ostrożność, zwłaszcza u dzieci z istotnymi nieprawidłowościami ze strony układu nerwowego.

Piśmiennictwo:

1. American Academy of Pediatrics: Pertussis. W: Pickering L.K. (red.): Red book: 2009 Report of the Committee on Infectious Diseases. Wyd. 28, Elk Grove Village, American Academy of Pediatrics, 2009: 504–519
2. Kroger A.T., Sumaya C.V., Pickering L.K., Atkinson W.L., Centers for Disease Control and Prevention: General recommendations on immunization. Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR, 2011; 60: 1–60
Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.