Czy szczepienie rozpoczęte szczepionką przeciwko meningokokom grupy C można dokończyć szczepionką 4-walentną?

19.05.2025
dr hab. n. med. Hanna Czajka, prof. UR
Kolegium Nauk Medycznych, Instytut Nauk Medycznych, Katedra Pediatrii Uniwersytetu Rzeszowskiego
Poradnia Chorób Zakaźnych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika w Krakowie

Skróty: IChM – inwazyjna choroba meningokokowa, MCV-4 – skoniugowana 4-walentna szczepionka przeciwko meningokokom grupy A, C, W i Y, MCV-C – skoniugowana monowalentna szczepionka przeciwko meningokokom grupy C, MenACWY – meningokoki serogrupy A, C, W i Y, MenC – meningokoki serogrupy C

Czy po podaniu 1 lub 2 dawek skoniugowanej monowalentnej szczepionki przeciwko meningokokom grupy C (MCV-C) w 1. roku życia można podać w 2. roku życia MCV-4 jako dawkę przypominającą, czy lepiej dokończyć schemat szczepionką monowalentną, a następnie podać MCV-4? Po jakim czasie od szczepienia MCV-C można podać MCV-4?

Wymienne stosowanie szczepionki skoniugowanej MCV-C i MCV-4 nie jest zarejestrowane. W badaniu oceniającym odpowiedź immunologiczną na dawkę przypominającą MCV-4 u pacjentów, którym w ramach szczepienia pierwotnego podano MCV-C lub MCV-4 w wieku ≥12 miesięcy, silniejszą odpowiedź uzyskiwano na antygeny zawarte w szczepionce użytej do szczepienia pierwotnego.

W opisanym przypadku niemowlęciu podano MCV-C, natomiast aktualne dane epidemiologiczne przemawiają za stosowaniem szczepionki przeciwko MenACWY, a nie meningokokom serogrupy C (MenC [p. W których grupach wiekowych obserwuje się największą zapadalność na inwazyjną chorobę meningokokową? – przyp. red.]). Dziecku, które w 1. roku życia otrzymało 1 lub 2 dawki MCV-C, należy w 2. roku życia podać 1 dawkę MCV-4. Jest to zarejestrowany schemat dla tej szczepionki u dzieci >1. roku życia, który stanowi jednocześnie szczepienie pierwotne przeciwko meningokokom serogrupy A, W i Y oraz dawkę przypominająca dla serogrupy C. Jeśli szczepienie przeciwko MenC rozpoczęto w pierwszym półroczu życia i dziecko jest w drugim półroczu życia, to zgodnie z rejestracją MCV-4 można zastosować schemat 1+1 (pierwsza dawka w drugim półroczu życia, a druga po ukończeniu 12. mż. i ≥2 mies. po pierwszej). Odstęp między ostatnią dawką MCV-C a MCV-4 powinien wynosić ≥1 miesiąc.

W Wielkiej Brytanii po podaniu 2 dawek MCV-C zaleca się podać 2 dawki MCV-4 po upływie miesiąca od drugiej dawki MCV-C. Takie zalecenie dotyczy sytuacji szczególnych, na przykład wyjazdu w regiony endemicznego występowania zachorowań na inwazyjną chorobę meningokokową (IChM) wywołaną tymi serogrupami.

W szczególnych sytuacjach (np. bliski kontakt z nosicielem lub chorym na potwierdzoną chorobę meningokokową wywołaną przez meningokoki grupy A, Y lub W; planowany wyjazd na tereny endemicznego występowania takich zachorowań; wskazania wynikające ze stanu zdrowia [np. anatomiczny lub czynnościowy brak śledziony]) zalecenia brytyjskie dopuszczają podanie MCV-4 ≥1 miesiąc po podaniu drugiej lub trzeciej dawki MCV-C dzieciom, które zaczęto szczepić w pierwszym półroczu życia, lub starszym dzieciom i dorosłym po podaniu pierwszej dawki MCV-C.

Natomiast po szczepieniu podstawowym MCV-C do szczepienia przypominającego można użyć MCV-4 (Nimenrix, Menveo). W przypadku szczepionki MenQuadfi producent dopuszcza jej zastosowanie w szczepieniu przypominającym u osób zaszczepionych innym preparatem zawierającym te same serogrupy. Optymalnie odstęp od szczepienia podstawowego do podania dawki przypominającej powinien wynosić >3 lata.

Piśmiennictwo:

1. Meningococcal: the green book, chapter 22. www.gov.uk/government/publications/meningococcal-the-green-book-chapter-22 (dostęp: 02.09.2024)
2. Charakterystyka Produktów Leczniczych: Nimenrix, Menveo, MenQuadfi
Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    XXV Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
  • Wiosenne Spotkania Pediatryczne 2026
    Obejrzyj wykłady
    • pediatryczne wyzwania w praktyce
    • algorytmy postępowania
    • zrób to sam – sesja warsztatowa
    • omdlenie – od objawu do rozpoznania
    • ostry dyżur – stany nagłe w pediatrii
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.