Czy można szczepić przeciwko półpaścowi pacjentkę z przewlekłym WZW typu B leczoną entekawirem?

Pacjentka w wieku 60 lat z małopłytkowością (89 000/µl), leczona entekawirem z powodu przewlekłego WZW typu B (czynność wątroby jest wyrównana). Czy pacjentkę można bezpiecznie zaszczepić przeciwko półpaścowi? Jakie inne szczepienia zaproponować?

Entekawir, analog nukleozydów stosowany w leczeniu przewlekłego WZW typu B, hamuje replikację wirusa zapalenia wątroby typu B i nie ma działania immunosupresyjnego. W badaniach klinicznych wykazano, że może wpływać na niektóre parametry laboratoryjne, ale istotnie zmniejszoną liczbę płytek krwi (<50 000/µl) obserwowano u <1% pacjentów. Małopłytkowość u opisanej pacjentki (liczba płytek krwi 89 000/µl) ma charakter umiarkowany i nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia (można monitorować liczbę płytek krwi po szczepieniu pod kątem objawów skazy małopłytkowej, ale próg bezpieczeństwa hemostatycznego jest znacznie mniejszy i wynosi ok. 25 000/µl). Nie stanowi również wskazania do modyfikacji techniki jego wykonania (wstrzyknięcia i.m. prawdopodobnie są bezpieczne, jeśli liczba płytek krwi wynosi ≥30 000–50 000/µl). Należy również podkreślić, że szczepionki, poza MMR oraz wektorowymi szczepionkami przeciwko COVID-19 (te aktualnie nie są już stosowane), nie zwiększają ryzyka małopłytkowości. Czynność wątroby pacjentki jest wyrównana.

W związku z powyższym pacjentkę można bezpiecznie zaszczepić przeciwko półpaścowi preparatem rekombinowanym. Szczepionka ta charakteryzuje się dużą skutecznością w zapobieganiu półpaścowi i neuralgii popółpaścowej (p. także Półpasiec u dzieci: czy należy się obawiać niedoboru odporności? – przyp. red.), i jest preferowana w porównaniu z preparatem „żywym” (niedostępny w Polsce) u osób >50. roku życia. Dodatkowo nie wymaga namnażania wirusa szczepionkowego (szczepionka rekombinowana, zawiera glikoproteinę E wirusa), dlatego nie ma obaw o mniejszą skuteczność.

Opisanej pacjentce należy także zalecić:

• coroczne szczepienie przeciwko grypie – optymalnie przed rozpoczęciem sezonu infekcyjnego z użyciem preparatu inaktywowanego z większą dawką antygenów (jeżeli taki preparat jest niedostępny, szczepienie należy wykonać preparatem ze standardową dawką),
• szczepienie przeciwko pneumokokom – generalnie zalecane wszystkim pacjentom z chorobami przewlekłymi; szczepienie można zrealizować z użyciem skoniugowanej szczepionki 13-walentnej (PCV-13) i polisacharydowej 23-walentnej (PPSV-23 [w takiej kolejności i w odstępie ≥8 tyg.]) albo skoniugowanej szczepionki 20-walentnej (wówczas nie trzeba podawać już PPSV-23),
• szczepienie przypominające preparatem zawierającym toksoid tężcowy, zmniejszoną dawkę toksoidu błoniczego i bezkomórkowe komponenty krztuśca (Tdap) raz na 10 lat.