Przed wyjazdem do Indii 2,5 roku temu pacjentka była szczepiona przeciwko wściekliźnie zgodnie ze schematem 0, 7, 28 dni, 1 rok, ale nie przyjęła dawki uzupełniającej po 1 roku. Obecnie ponownie wyjeżdża w tereny zagrożone wścieklizną. Czy należy od nowa rozpocząć szczepienie, czy podać tylko 1 dawkę i traktować ją jako dawkę uzupełniającą po 1 roku podaną z opóźnieniem?
Zgodnie z ogólnymi zaleceniami dotyczącymi szczepień amerykańskiego Komitetu Doradczego ds. Szczepień (ACIP), wydłużenie zalecanej przerwy pomiędzy kolejnymi dawkami w schemacie szczepienia nie wymaga rozpoczynania całego schematu od początku lub podawania dodatkowych dawek szczepionki. Szczepienia należy wykonywać w odstępach jak najbardziej zbliżonych do zalecanych. Zazwyczaj wydłużenie odstępu pomiędzy kolejnymi dawkami nie wpływa negatywnie na uzyskiwane ostatecznie stężenie swoistych przeciwciał, przy czym w przypadku szczepienia poekspozycyjnego przeciwko wściekliźnie amerykańskie Centers for Disease Control and Prevention (CDC) dopuszcza odstęp do 3 dni dłuższy od zalecanego pomiędzy kolejnymi dawkami szczepionki. Nie sformułowano podobnych zaleceń w odniesieniu do szczepienia przedekspozycyjnego.
Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz CDC istotne jest, czy u osoby narażonej na zakażenie wirusem wścieklizny w podróży wykonano uprzednio przedekspozycjne szczepienie podstawowe przeciwko tej chorobie (według schematu 0, 7, 21 dni lub 0, 7, 28 dni). Od tego uzależniony jest sposób postępowania poekspozycyjnego. U podróżnych uodpornionych w powyższy sposób za pomocą 3 dawek inaktywowanej szczepionki przeciwko wściekliźnie, WHO oraz CDC nie zalecają rutynowego podawania dawek uzupełniających lub przypominających przed kolejnymi wyjazdami w rejony o dużym ryzyku wścieklizny.
Dawka uzupełniająca zalecana jest w Charakterystyce Produktu Leczniczego szczepionki przeciwko wściekliźnie dostępnej w Polsce. Zatem u opisywanej pacjentki zasadne jest podanie 1 dawki uzupełniającej przed obecnie planowaną podróżą, natomiast nie jest wskazane ponowne szczepienie podstawowe.
Piśmiennictwo:
1. World Health Organization: International Travel and Health 2012, WHO Press, Geneva 2012
2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verorab (Sanofi Pasteur)
3. Centers for Disease Control and Prevention: CDC Health Information for International Travel 2012. Atlanta: U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service 2011
