medycyna praktyczna dla lekarzy
medycyna praktyczna dla lekarzy
Autor omawia wybrane doniesienia z 2010 roku dotyczące: niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby, alkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby, przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C, chorób autoimmunologicznych wątroby, marskości wątroby i nadciśnienia wrotnego oraz raka wątrobowokomórkowego.
Duża częstość występowania chorób dróg żółciowych w świecie jest jednym z powodów ogromnej liczby publikacji z tej dziedziny. Jak co roku, skrupulatnie je śledzę. Zgodnie z zalecaną przez redakcję formułą wyróżniam z nich tylko nieliczne, wybrane, w podrozdziałach według poruszanego problemu.
W tegorocznym przeglądzie piśmiennictwa szczególną uwagę poświęciliśmy chorobom zapalnym jelit, a zwłaszcza leczeniu biologicznemu i chirurgicznemu jako terapii skojarzonej powikłań chorób zapalnych.
Ciężka postać ostrego zapalenia trzustki (OZT) dotyczy 10–20% przypadków i wiąże się z odsetkiem śmiertelności szacowanym na 14–25%. W badaniu patomorfologicznym zwykle towarzyszą jej zmiany martwicze miąższu trzustki.
Ostatnio pojawiły się warte uwagi doniesienia o nowych, ciekawych sposobach leczenia ciężkich postaci rozlanego zapalenia otrzewnej, przedziurawienia uchyłków okrężnicy oraz zakażonej martwicy trzustki.
Gastroenterologia dziecięca obejmuje wiele częstych zaburzeń, których leczeniem zajmują się nie tylko gastroenterolodzy, ale również pediatrzy. Do tych nieprawidłowości należy zaparcie stolca i choroba refluksowa przełyku.
Najczęstszymi przyczynami ostrego zapalenia trzustki (OZT) pozostają: alkohol i kamica żółciowa. W ostatnich latach ustalono, że na jej rozwój również mają istotny wpływ czynniki genetyczne i otyłość.
Badania i zabiegi endoskopowe mają podstawowe znaczenie w diagnostyce i terapii chorób przewodu pokarmowego. Niestety wiążą się one z dyskomfortem, który zniechęca pacjentów do poddawania się tym procedurom.
U 10–25% chorych niedrożność jest pierwszym objawem raka jelita grubego. Dotyczy to głównie osób w podeszłym wieku, co w istotny sposób wpływa na dużą śmiertelność.
W 2009 roku Komitet ds. Żywienia Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition – ESPGHAN) opublikował stanowisko dotyczące karmienia piersią.
Mniejsze spożycie ryb wiąże się z częstszym występowaniem demencji.
Spożywanie LC PUFA korzystnie wpływa na rozwój poznawczy, rozwój narządu wzroku, koordynację wzrokowo-ruchową, współczynnik inteligencji, ryzyko alergii i ciśnienie tętnicze.
Zaleca się wzbogacanie w LC PUFA diety kobiet w ciąży, noworodków urodzonych przedwcześnie i niemowląt.
Nie ma dowodów, że opóźnianie wprowadzenia pokarmów uzupełniających zmniejsza ryzyko rozwoju choroby atopowej.
Impedancja przełykowa charakteryzuje się największą czułością w diagnostyce refluksu żołądkowo-przełykowego u dzieci, znacznie przekraczającą czułość 24-godzinnej pH-metrii.
U niemowląt i młodszych dzieci badanie endoskopowe jest mało czułe w rozpoznawaniu choroby refluksowej przełyku.
Amitryptylina może stanowić obiecującą opcję terapeutyczną w przewlekłych czynnościowych zespołach bólowych, takich jak zespół nadwrażliwego jelita.
W kolejnym badaniu suplementacja kwasem askorbinowym i tokoferolem nie wpływa na niealkoholową chorobę stłuszczeniową wątroby u dzieci.
Przegląd piśmiennictwa z 2008 roku dotyczącego endoskopii przewodu pokarmowego z powodu liczby opublikowanych badań musi skoncentrować się na najistotniejszych problemach, często spotykanych w praktyce klinicznej. Podobnie jak w latach poprzednich należy zwrócić uwagę na standardy postępowania zalecane przez towarzystwa medyczne.
Duża częstość występowania chorób dróg żółciowych na całym świecie jest jednym z powodów ogromnej liczby publikacji na ten temat. W niniejszym omówieniu pominięto tematy poruszane przez nas w latach ubiegłych. Przyjęliśmy zasadę omawiania tylko tych publikacji, które stanowią postęp w stosunku do naszej dotychczasowej wiedzy i praktyki chirurgicznej w odniesieniu do dróg żółciowych oraz – nieco szerzej – tych doniesień, które dotyczą jatrogennych urazów dróg żółciowych, a więc przedmiotu naszego szczególnego zainteresowania.
W roku 2008 w piśmiennictwie światowym, dotyczącym chirurgii żołądka, dominowała tematyka związana z leczeniem chorych na raka żołądka, zarówno wczesnego, jak i zaawansowanego. Już tradycyjnie ośrodki naukowe z Japonii i Korei dostarczyły nowych bardzo interesujących wyników obserwacji prowadzonych w dużych grupach pacjentów leczonych technikami: klasycznymi, laparoskopowymi i endoskopowymi.
Szczególną postacią ostrego stanu chorobowego w jamie brzusznej jest zespół ciasnoty wewnątrzbrzusznej (abdominal compartment syndrome – ACS). Stan ten, wywołany różnymi przyczynami, prowadzi do zagrażającego życiu pogorszenia podstawowych funkcji organizmu. Obniżenie ciśnienia w jamie brzusznej na drodze doraźnej operacji jest zabiegiem ratującym życie.
W ciągu ostatnich 20 lat stwierdza się stały wzrost liczby zachorowań na ostre zapalenie trzustki (OZT). Przykładowo w latach 1994–2001 w stanie Kalifornia, w USA, liczba nowych zachorowań na OZT zwiększyła się z 33 do 44 przypadków na 100 tysięcy mieszkańców. Szacuje się, że aktualnie w USA w ciągu roku leczonych jest z powodu tego schorzenia ponad 200 tysięcy osób.
W ubiegłorocznym piśmiennictwie poświęconym problemom zakażeń chirurgicznych zwraca uwagę duża liczba doniesień analizujących za pomocą metod statystycznych rolę różnych czynników ryzyka.
Przybywa dowodów wskazujących na skuteczność ondansetronu w leczeniu wymiotów w przebiegu ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego. Karmienie piersią korzystnie wpływa na rozwój intelektualny dziecka do 6,5. roku życia. Według zarówno Komitetu Żywienia ESPGHAN, jak i AAP unikanie lub odraczanie wprowadzania potencjalnie uczulających pokarmów, takich jak ryby i jaja, nie zmniejsza częstości alergii zarówno u niemowląt z grupy ryzyka wystąpienia alergii, jak i u nieobciążonych takim ryzykiem. U nastolatków, które codziennie jedzą śniadanie, w porównaniu z tymi, które w ogóle nie spożywają śniadania lub robią to nieregularnie, stwierdzono znamiennie mniejszy wskaźnik masy ciała. Wyniki badania z randomizacją dowodzą, że możliwe jest odczulanie małymi dawkami białka mleka krowiego u dzieci z IgE-zależną alergią na białko mleka krowiego z ciężkimi reakcjami alergicznymi. Zgodnie z fińskimi badaniami stwierdzenie obecności przeciwciał antyendomyzjalnych bez zaniku kosmków jelitowych stanowi spektrum genetycznej nietolerancji glutenu i powinno być wskazaniem do leczenia dietetycznego.
Pomiar aktywności amylazy i lipazy w surowicy pozostaje najczęściej stosowanym badaniem potwierdzającym rozpoznanie ostrego zapalenia trzustki (OZT), niemniej jednak coraz częściej w diagnostyce i prognozowaniu przebiegu tej choroby wykorzystuje się inne biomarkery i mediatory zapalenia.
