Czy przebyte szczepienie przeciwko pneumokokom może wpływać na interpretację wyniku oznaczania antygenu pneumokokowego w moczu u dzieci?

12.10.2016
dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Pneumokoki, najczęstszy czynnik etiologiczny bakteryjnego zapalenia płuc nabytego w środowisku pozaszpitalnym, poza polisacharydową otoczką wytwarzają wspólny dla wszystkich serotypów polisacharyd C. Osoby zakażone pneumokokiem wydalają w moczu wspomniany wspólny dla wszystkich pneumokoków antygen pneumokokowy C, co można wykorzystać w diagnostyce (p. Med. Prakt. Szczepienia 3/2015, s. 104–105 – przyp. red.). Szczepionki przeciwko pneumokokom, zarówno polisacharydowe, jak skoniugowane, zawierają polisacharydy otoczki swoiste dla poszczególnych typów serologicznych, natomiast zgodnie z informacjami podanymi przez wytwórców nie zawierają w swoim składzie polisacharydu C. W związku z tym podanie tych szczepionek nie powinno wpływać na wyniki oznaczenia antygenu pneumokokowego w moczu. Jednak według niepublikowanego badania przeprowadzonego przez wytwórcę testu Binax, nie zaleca się wykonania testu w ciągu 5 dni po podaniu 23-walentnej szczepionki polisacharydowej (PPSV-23; Vazquez i wsp., 2004). Znalazłem kilka doniesień sugerujących możliwy wpływ szczepionki polisacharydowej, której nie stosuje się rutynowo u dzieci. Argumenty za wpływem szczepionki na wynik testu są jednak mało przekonujące. Na przykład Ryscavage i wsp. ocenili retrospektywnie pacjentów z fałszywie dodatnim wynikiem testu na antygen pneumokokowy w moczu. 2 z 5 pacjentów z fałszywie dodatnim wynikiem podało w wywiadzie szczepienie PPSV-23 w ciągu 2 dni poprzedzających wykonanie testu. Jeżeli zatem szczepionka polisacharydowa w ogóle wpływa na wynik testu, to przez krótki czas. W ChPL Prevenar 13 nie opisano wpływu szczepionki na wyniki testu na antygen pneumokokowy. Nie ma też takich doniesień.

Aktualnie dostępne testy wykrywające antygen pneumokokowy w moczu nie są wystarczająco czułe i swoiste, aby były przydatne u dzieci. Dodatni wynik testu na antygen pneumokokowy w moczu u dziecka może wskazywać albo na zakażenie pneumokokowe, albo na nosicielstwo.

Piśmiennictwo:

1. Ryscavage P.A., Noskin G.A., Bobb A. i wsp.: Incidence and impact of false-positive urine pneumococcal antigen testing in hospitalized patients. South Med. J., 2011; 104: 593–597
2. Kelley R., Keyserling H.: Antigen excretion in the urine after pneumococcal vaccination. Pediatr. Infect. Dis. J., 1997; 16: 720
3. Priner M., Cornillon C., Forestier D. i wsp.: Might Streptococcus pneumoniae urinary antigen test be positive because of pneumococcal vaccine? J. Am. Geriatr. Soc., 2008; 56: 170–171
4. Vazquez E.G., Marcos M.A., Vilella A. i wsp.: Assessment of a commercial rapid urinary antigen test to detect Streptococcus pneumoniae in patients who received 23-valent pneumococcal polysaccharide vaccine. Eur. J. Clin. Microbiol. Infect. Dis., 2004; 23: 927–929
5. Grijalva C.G., Wunderink R.G., Zhu Y. i wsp.: In-hospital pneumococcal polysaccharide vaccination is associated with detection of pneumococcal vaccine serotypes in adults hospitalized for community-acquired pneumonia. Open Forum Infect. Dis., 2015; 2: ofv135
6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevenar 13
7. Package insert. NOW Streptococcus pneumoniae Test. Binax Laboratory
Wybrane treści dla pacjenta
  • Zaburzenia somatyzacyjne u dzieci i młodzieży
  • Nadczynność tarczycy u dzieci
  • Cukrzyca u dzieci
  • Opryszczka u dzieci
  • Atopowe zapalenie skóry (AZS) u dzieci
  • Padaczka u dziecka
  • Wady zgryzu - informacje ogólne
  • Infekcje dróg oddechowych u dzieci
  • Toksoplazmoza u dzieci
  • Szczepienia przed wyjazdem na Karaiby (Wyspy Karaibskie)

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań