Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Jaki schemat szczepienia przeciwko pneumokokom zastosować u dziecka z dwupłatkową zastawką aortalną?

08.04.2019
lek. Kamila Ludwikowska
Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

dr n. med. Agnieszka Matkowska-Kocjan
Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, zastępca Redaktora Naczelnego „Medycyny Praktycznej – Szczepienia”

U 16-miesięcznego, prawidłowo rozwijającego się dziecka rozpoznano wrodzoną wadę serca w postaci dwupłatkowej zastawki aortalnej, bez zaburzeń hemodynamicznych. Do tej pory dziecko zaszczepiono 10-walentną szczepionką przeciwko pneumokokom (PCV-10) w wieku 6 tygodni oraz 4 miesięcy. Dokładnie rok po szczepieniu drugą dawką rodzice zgłosili się w celu podania 3 dawki. Czy w takiej sytuacji konieczne jest 4-dawkowe szczepienie? Jeśli tak, to w jakim odstępie od trzeciej dawki?

Nawet u 30% pacjentów z dwupłatkową zastawką aortalną występują powikłania w postaci dysfunkcji zastawki aortalnej, chorób aorty wstępującej, a w skrajnych przypadkach – niewydolności serca. Pacjenci z dwupłatkową zastawką mitralną należą także do grupy zwiększonego ryzyka infekcyjnego zapalenia wsierdzia. Wymagają oni częstszych wizyt u lekarza i hospitalizacji, a także są obarczeni większym prawdopodobieństwem pneumokokowego zapalenia płuc i inwazyjnej choroby pneumokokowej. W rozumieniu zasad organizacji szczepień ochronnych dwupłatkową zastawkę aortalną należy więc traktować jako przewlekłą chorobę serca, dlatego pacjenci z taką wadą serca powinni otrzymać obowiązkowe szczepienie przeciwko pneumokokom w schemacie 3+1. Schemat szczepień 3+1, zarezerwowany dla dzieci z grup ryzyka, zakłada podanie 3 dawek szczepionki przeciwko pneumokokom w 1. roku życia, a następnie dawki uzupełniającej w 2. roku życia. Dobry stan kliniczny oraz prawidłowa funkcja układu sercowo-naczyniowego w momencie kwalifikacji do szczepienia oraz planowania dalszych szczepień ochronnych nie powinien decydować o schemacie szczepień stosowanym u zdrowych dzieci w ramach szczepień populacyjnych (2+1).

Dziecko, o którym mowa w pytaniu, w 1. roku życia otrzymało 2 dawki szczepionki przeciwko pneumokokom zamiast rekomendowanych i obowiązkowych 3 dawek. Niemniej jednak obecnie ukończyło już 1. rok życia, wobec czego podawanie trzeciej „zaległej” dawki szczepienia podstawowego nie znajduje uzasadnienia. W badaniach dotyczących immunogenności PCV-10 podawanej w schemacie 2+1 oraz 3+1 wykazano, że odpowiedź poszczepienna po podaniu 2 dawek szczepienia pierwotnego w 1. roku życia jest nieco słabsza niż po zastosowaniu schematu 3-dawkowego, stąd zalecenie 3 dawek szczepienia pierwotnego dla dzieci z grup ryzyka. Natomiast po podaniu dawki uzupełniającej odpowiedź poszczepienna jest porównywalna dla obu schematów (wyjątkiem jest nieco słabsza odpowiedź anamnestyczna wobec serotypów 5 i 6B, jednak znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane). Innymi słowy – w grupach ryzyka, aby maksymalnie wykorzystać potencjał ochronny szczepienia w najbardziej krytycznym okresie dla dziecka, czyli w 1. roku życia – należy stosować 3-dawkowy schemat szczepienia pierwotnego. U dzieci bez obciążeń zdrowotnych, takich jak choroby serca, wystarczającą ochronę (w ramach szczepień populacyjnych) zapewnia schemat z wykorzystaniem 2 dawek szczepienia pierwotnego. Po podaniu dawki uzupełniającej działanie ochronne Synflorixu „wyrównuje się” dla obu schematów szczepień.

Podsumowując, szczepienie 16-miesięcznego dziecka w przytoczonym przykładzie należy zakończyć, podając trzecią dawkę PCV-10, a następnie, jeżeli szczepionka będzie dostępna, po ukończeniu 2. roku życia podać 23-walentną szczepionkę polisacharydową, co dodatkowo zabezpieczy pacjenta przed chorobami pneumokokowymi.

Piśmiennictwo:

1. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 października 2018 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2019. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, poz. 104
2. Palmu A.A., Jokinen J., Borys D. i wsp.: Effectiveness of the ten-valent pneumococcal Haemophilus influenzae protein D conjugate vaccine (PHiD-CV10) against invasive pneumococcal disease: a cluster randomised trial. Lancet, 2013; 381: 214–2
3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Synflorix
4. Profilaktyka immunologiczna chorób zakaźnych u dzieci z chorobami serca. www.mp.pl/szczepienia/artykuly/przegladowe/
5. Shebana A.: Bicuspid aortic valve. ESC Council for Cardiology Practice. www.escardio.org
6. Braunwald: Choroby Serca. Część VII: Wady wrodzone. Wyd. 1, Wrocław, Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, 2007

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Konferencje i szkolenia

Kraków – 7 marca 2020 r.: VI Małopolskie Wiosenne Spotkanie Pediatryczne, szczegółowe informacje »

Przegląd badań