Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Jakie są wskazania i przeciwwskazania do stosowania donosowej szczepionki przeciwko grypie?

09.12.2019
dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Skróty: BJK – białka jaja kurzego, ChPL – Charakterystyka Produktu Leczniczego, GKS – glikokortykosteroidy, IIV – inaktywowana szczepionka przeciwko grypie, LAIV-4 – donosowa, 4-walentna, atenuowana szczepionka przeciwko grypie, WHO – Światowa Organizacja Zdrowia

Jakie są wskazania i przeciwskazania do stosowania LAIV-4? Czy można ją podawać z innymi szczepionkami?

Wskazaniem do stosowania LAIV-4 dostępnej w Polsce jest zapobieganie zachorowaniom na grypę u dzieci i młodzieży w wieku 2–17 lat. Ten przedział wieku jest jednocześnie jednym z istotniejszych ograniczeń jej stosowania.

Do najważniejszych przeciwwskazań do podania LAIV-4 należą:

  • nadwrażliwość na substancje czynne, na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie szczepionki, w tym żelatynę i gentamycynę
  • ciężka reakcja alergiczna (anafilaksja) na BJK (większość producentów szczepionek przeciwko grypie podaje w ChPL, że ciężka reakcja alergiczna na jaja lub BJK jest przeciwwskazaniem do szczepienia, jednak dostępne dane naukowe wskazują, że osoby z alergią na BJK na ogół dobrze tolerują współczesne szczepionki przeciwko grypie [zawierają bardzo niewielką ilość owoalbuminy]; zgodnie z aktualnymi zaleceniami ACIP osoby z alergią na BJK w wywiadzie, niezależnie od stopnia jej nasilenia, mogą otrzymać każdą szczepionkę przeznaczoną dla danej grupy osób – przyp. red.)
  • niedobory odporności związane z takimi chorobami, jak: ostre i przewlekłe białaczki, chłoniaki, objawowe zakażenie HIV, niedobory odporności komórkowej lub spowodowane leczeniem glikokortykosteroidami (GKS) w dużych dawkach (LAIV-4 nie jest przeciwwskazana u osób z bezobjawowym zakażeniem HIV, u osób otrzymujących GKS miejscowo, wziewnie lub ogólnoustrojowo w małych dawkach, a także u osób otrzymujących GKS jako leczenie substytucyjne, np. w niewydolności nadnerczy). Wprawdzie przyjmowanie donosowych GKS nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia (ponieważ działają miejscowo, a nie ogólnoustrojowo), należy jednak pamiętać, aby obu tych preparatów nie podawać jednocześnie; u dzieci z zaostrzeniem alergicznego nieżytu nosa szczepienie preparatem donosowym należy opóźnić do czasu ustąpienia objawów zaostrzenia lub podać szczepionkę „nieżywą” (inaktywowaną)
  • przyjmowanie pochodnych kwasu acetylosalicylowego (ze względu na związek zespołu Reye’a z salicylanami i grypą wywołaną dzikim wirusem)
  • ciężka astma lub czynne choroby układu oddechowego przebiegające ze świszczącym oddechem
  • bliski kontakt z pacjentami w stanie ciężkiej immunosupresji (np. biorcami szpiku kostnego) – osoby zaszczepione LAIV-4 powinny przez 7–14 dni po szczepieniu unikać bliskiego kontaktu z takimi pacjentami ze znacznie obniżoną odpornością, wymagającymi specjalnego reżimu izolacyjnego
  • ciąża
  • przyjmowanie leków przeciwwirusowych aktywnych wobec wirusów grypy w ciągu ostatnich 48 h.

Zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi podawania szczepionek oraz wytycznymi ACIP dotyczącymi zapobiegania zachorowaniom na grypę za pomocą szczepień, LAIV-4 można podawać jednocześnie z innymi szczepionkami „nieżywymi” lub „żywymi”. Po podaniu LAIV-4 należy zachować co najmniej 4-tygodniowy odstęp przed podaniem kolejnej szczepionki „żywej”.

Warto podkreślić, że w przypadku inaktywowanej szczepionki przeciwko grypie (IIV) zaburzenia odporności nie stanowią przeciwskazania do szczepienia, a jej zastosowanie w tej grupie pacjentów może się wiązać co najwyżej z ryzykiem mniejszej skuteczności. U pacjentów z przeciwskazaniami do LAIV-4 należy stosować IIV. W przypadku nadwrażliwości na substancje czynne lub pomocnicze obowiązują takie same zasady, jak w przypadku LAIV-4.

Piśmiennictwo:

1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluenz Tetra
2. Grohskopf L.A., Alvanak E., Broder K.R. i wsp.: Prevention and control of seasonal influenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices – United States, 2019-20 influenza season. MMWR Recomm. Rep., 2019; 68: 1–21
3. Załącznik do komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 października 2018 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2019. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, poz. 104 (25 października 2018 r.)
4. Załącznik do komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 października 2019 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2019. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, poz. 87 (16 października 2019 r.)

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Konferencje i szkolenia

Kraków – 7 marca 2020 r.: VI Małopolskie Wiosenne Spotkanie Pediatryczne, szczegółowe informacje »

Przegląd badań