Realizacja szczepień a zakażenia z grupy TORCH

18.01.2021
dr n. med. Joanna Stryczyńska-Kazubska
Katedra i Zakład Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

Czy zakażenie lub podejrzenie zakażenia wrodzonego z grupy TORCH jest wskazaniem do odroczenia szczepień lub przeciwwskazaniem do podania niektórych z nich? Jeżeli odraczać szczepienia, to które i na jak długo?

Nie ma jednoznacznych wytycznych dotyczących konieczności odraczania szczepień w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia zakażenia wrodzonego z grupy TORCH. Należy się kierować stanem klinicznym pacjenta, obserwowanymi objawami i ryzykiem nasilenia się objawów. W takich sytuacjach zwykle należy postępować zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi realizacji szczepień, czyli odroczyć szczepienie u pacjentów z ostrą chorobą infekcyjną o umiarkowanym lub dużym nasileniu, w niestabilnym stanie oraz z zaostrzeniem choroby przewlekłej.

Jednym z częstszych zakażeń wrodzonych jest zakażenie wirusem cytomegalii (wirus z grupy Herpes – HHV-5). Szczepienia odracza się w przypadku podejrzenia cytomegalii wrodzonej, objawowej, w której istnieją wskazania do 6-tygodniowego leczenia gancyklowirem (np. zakażenie ośrodkowego układu nerwowego [OUN]). Po zakończeniu leczenia zwykle można rozpocząć realizację szczepień, używając preparatów z bezkomórkowym składnikiem krztuścowym. Wskazaniem do odroczenia szczepienia przeciwko krztuścowi mogą być objawy neurologiczne, takie jak drgawki. Pozostałe szczepienia można realizować zgodnie z planem, a szczepienie przeciwko krztuścowi odroczyć zgodnie z zasadami szczepienia dziecka chorego na padaczkę (p. Szczepienia dzieci z chorobami układu nerwowego – przyp. red.). W przypadku wrodzonej cytomegalii niewymagającej leczenia, szczepienia można realizować zgodnie z programem szczepień ochronnych (PSO). Rodzaj użytej szczepionki przeciwko krztuścowi zależy od objawów choroby. Nie ma potrzeby oznaczania wirusa (np. w moczu) oraz stężenia przeciwciał w celu podjęcia decyzji o szczepieniu. Decydujące znaczenie ma stan kliniczny dziecka.

W przypadku toksoplazmozy wrodzonej, podobnie jak w przypadku cytomegalii, decyzję o szczepieniu podejmuje się w zależności od stanu klinicznego dziecka. Najczęściej wykonuje się szczepienia zgodnie z PSO, również w okresie noworodkowym (zgodnie z aktualnymi zaleceniami szczepienie przeciwko gruźlicy należy wykonać przed wypisem dziecka ze szpitala, co daje nam czas na ocenę stanu klinicznego i parametrów laboratoryjnych). U prawidłowo rozwijających się przez 6 tygodni dzieci dalsze szczepienia prowadzi się zgodnie z planem. Wielomiesięczne leczenie wrodzonego zakażenia Toxoplasma gondii nie stanowi przeciwwskazania do wykonywania szczepień. Decyzje podejmuje się w zależności od stanu klinicznego dziecka.

U dzieci z rozpoznaną kiłą wrodzoną stosuje się 2-tygodniowe leczenie penicyliną. Pierwsze szczepienia można wykonać bezpośrednio po zakończeniu antybiotykoterapii, natomiast dalsze szczepienia w okresie niemowlęcym nie wymagają odroczenia.

Podobne zasady dotyczą innych zakażeń. U dzieci bez objawów ostrej infekcji wywołującej zmiany narządowe, z zakażeniem o charakterze samoograniczającym się (np. toksoplazmoza) oraz ze zmianami o charakterze utrwalonym (np. zwapnienia, małogłowie), które rozwinęły się w okresie wewnątrzmacicznym, szczepienia wykonuje się zgodnie z PSO. U dzieci z zakażeniami dotyczącymi OUN należy zamienić szczepionkę przeciwko krztuścowi na preparat bezkomórkowy i podać ją zgodnie z PSO.

Piśmiennictwo:

1. General Recommendations on Immunization: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Recomm. Rep., 2011; 60 (RR-02): 1–60
2. Małecka I., Stryczyńska-Kazubska J., Wysocki J. i wsp.: Szczepienia dzieci z chorobami układu nerwowego. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Wakcynologii. Med. Prakt. Szczepienia, 2015; 3: 21–31
Wybrane treści dla pacjenta
  • Grypa
  • Szczepienia przed wyjazdem na Karaiby (Wyspy Karaibskie)
  • Szczepienie przeciwko pałeczce hemofilnej typu b (Hib)
  • Szczepienie przeciwko grypie u dzieci
  • Szczepienia przed wyjazdem do Afryki Północnej
  • Zakażenie wirusem cytomegalii w ciąży
  • Choroba Ménétriera
  • Szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce
  • Szczepienie przeciwko meningokokom
  • Szczepienie przeciwko grypie - przeciwwskazania i sytuacje wymagające szczególnej ostrożności

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań