medycyna praktyczna dla lekarzy
medycyna praktyczna dla lekarzy
Guzy szyi są często spotykane w praktyce klinicznej, a lekarz rodzinny powinien umieć ustalić ich etiologię za pomocą zaplanowanych, skutecznych metod diagnostycznych. Pierwszoplanowy cel stanowi określenie, czy guz jest złośliwy czy niezłośliwy.
Patologia mikroskopowa narządów wewnątrzwydzielniczych, w których procesy nowotworowe mogą współistnieć ze zmianami czynnościowymi, należy do szczególnie trudnych działów histopatologii. Kryteria stosowane w diagnostyce mikroskopowej zmian morfologicznych w tarczycy oparte tylko na klasyfikacji WHO są niejednokrotnie niewystarczające, aby na ich podstawie można było określić swoisty dla danego chorego sposób postępowania terapeutycznego i sformułować prognozę.
Rak jajnika jest nowotworem złośliwym powodującym największą liczbę zgonów spośród wszystkich nowotworów ginekologicznych, zarówno w Polsce, jak i na świecie. Nosicielki mutacji w genach BRCA1/BRCA2 zagrożone rozwojem dziedzicznego raka piersi–jajnika, powinny się poddać profilaktycznej adneksektomii. W Polsce nie stworzono jednak dotychczas żadnych regulacji prawnych pozwalających na wycięcie zdrowych jajników.
Procedury endoskopowe znajdują zastosowanie w diagnostyce i leczeniu chorych na nowotwory przewodu pokarmowego, a także w leczeniu paliatywnym. Wykorzystuje się je do wykrywania zmian chorobowych, ponadto pozwalają na klasyfikowanie guzów pod względem obrazu makroskopowego oraz na pobieranie wycinków tkankowych i wykonywanie biopsji cienkoigłowej. W procesie leczenia umożliwiają wycięcie wczesnych postaci raka.
Leczenie chirurgiczne kobiet chorujących na raka piersi coraz częściej polega na usunięciu guza nowotworowego oraz zaopatrzeniu i rekonstrukcji defektu, jaki powstaje w wyniku takiej resekcji. Autor tekstu omawia dostępne możliwości z uwzględnieniem polskich realiów.
W dotychczasowej klasyfikacji raka płuca opracpwanej przez WHO, w 2015 roku zostały wprowadzone istotne zmiany dotyczące podziału raka, zwłaszcza gruczołowego, przedstawiono również zasady postępowania nie tylko z materiałem pooperacyjnym, ale także z małymi wycinkami i rozmazami cytologicznymi.
Zaburzenia potencjalnie złośliwe obejmują zaburzenia budowy, wyglądu, różnicowania, struktury oraz dojrzewania nabłonka, stanowiące pierwszy etap transformacji w kierunku nowotworu złośliwego.
Guzy wykrywane przypadkowo (incydentaloma) są coraz częściej spotykane w badaniach obrazowych, co jest przyczyną niepokoju wśród lekarzy i pacjentów. Ci pierwsi, rozważając rozpoczęcie diagnostyki obrazowej, powinni brać pod uwagę ryzyko przypadkowego wykrycia guza.
Przerzuty mogą być efektem swoistych podpisów genowych w obrębie niejednorodnej populacji komórek guza pierwotnego. Rokowanie stanowi konsekwencję biologii nowotworu, która nie zawsze może mieć odzwierciedlenie w liczbie przerzutów w węzłach chłonnych lub średnicy guza.
Rak płuca spośród wszystkich chorób nowotworowych stanowi najczęstszą przyczynę zgonów na świecie, w tym w Polsce. Mimo że głównym czynnikiem ryzyka raka płuca pozostaje wciąż czynne palenie tytoniu, to jednak część przypadków diagnozuje się u osób niepalących. Przypadki te przypisywane są zawodowej ekspozycji na różne substancje kancerogenne, w tym zanieczyszczeniu powietrza.
Rak podstawnokomórkowy (BCC) oraz rak kolczystokomórkowy stanowią większość nowotworów skóry niebędących czerniakami. Większość przypadków BCC leczą miejscowo dermatolodzy i chirurdzy. Pojawienie się inhibitorów szlaku Hedgehog znacząco rozszerzyło możliwości terapeutyczne.
Do niedawna MR było stosowane głównie jako narzędzie umożliwiające określenie stopnia zaawansowania raka gruczołu krokowego. Obecnie jednak, może ona również być stosowana w planowaniu i kontroli zindywidualizowanego leczenia, tak, aby ocenić skuteczność terapii oraz wykryć ewentualną wznowę raka gruczołu krokowego.
Autorzy artykułu stawiają pytanie, czy jest możliwe znalezienie markerów, które będzie można zastosować zamiast całkowitego czasu przeżycia, a które pozwolą na wczesne wykazanie, czy poddawana ocenie terapia jest potencjalnie skuteczna.
Autorzy artykułu w przystępny, praktyczny sposób omawiają najważniejsze zagadnienia związane z nowotworami skórnymi innymi niż czerniak oraz postępowanie w ich przypadku z punktu widzenia lekarza rodzinnego.
Reakcja skórna ręka–stopa różni się od klasycznego zespołu ręka–stopa występującego w następstwie zastosowania leków cytotoksycznych. Wiąże się ona z użyciem inhibitorów wielokinazowychoraz inhibitorów BRAF) – pojawia się w okresie od kilku dni do kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia i manifestuje się dyzestezją, rumieniem, bólem, pęcherzami oraz hiperkeratozą w miejscach narażonych na ucisk.
Wiele kobiet po okresie 5-letniej obserwacji, a niekiedy wcześniej, trafia pod opiekę ginekologów i lekarzy rodzinnych. Ci z kolei, z niezrozumiałych do końca powodów, czują lęk przed zastosowaniem HTZ, nawet w dość oczywistych sytuacjach – stwierdza dr hab. Paweł Blecharz, prof. nadzw. COI.
Diagnostyka różnicowa zmian guzowatych w rzucie przydatków macicy u dzieci wymaga dobrej znajomości chorób przydatków, a także uwzględnienia wieku pacjentki, zgłaszanych objawów przedmiotowych, wyników badania fizykalnego oraz interpretacji wyników badań obrazowych.
Objawy choroby nowotworowej sprzyjają występowaniu niedożywienia z powodu niedostatecznego przyjmowania makro- i mikroskładników odżywczych, postępującego pogorszenia funkcji ważnych dla życia narządów i układów, zmniejszenia masy ciała, zaniku mięśni i upośledzenia odporności.
W artykule zwięźle omówiono zasady rozpoznawania oraz postępowania – w zależności od stopnia nasilenia choroby.
Wydostanie się leku poza żyłę w trakcie chemioterapii może prowadzić do poważnych następstw, które znacznie zwiększają obawy chorego przed kolejnymi cyklami leczenia oraz podważają zaufanie do zespołu leczącego. Wiedza na temat sposobów oceny ryzyka i metod jego zmniejszania, a także zasad postępowania w przypadku wynaczynienia ma w związku z tym istotne znaczenie.
