medycyna praktyczna dla lekarzy
medycyna praktyczna dla lekarzy
Przerzuty w kościach są częstą przyczyną dolegliwości oraz zgonów chorych na zaawansowane nowotwory złośliwe, ale zastosowanie bisfosfonianów zrewolucjonizowało leczenie takich pacjentów.
W Polsce rocznie wykonuje się około 7000 stomii, w 80% przypadków z powodu nowotworu jelita. Ocenia się, że w Polsce żyje około 35 tysięcy osób ze stomią.
Myślą przewodnią tegorocznej konferencji było określenie strategii postępowania dla poszczególnych podtypów raka piersi w świetle ich biologicznej odmienności.
Uszkodzenie wątroby indukowane chemioterapią jest istotnym i coraz częstszym problemem, z którym stykają się specjaliści zajmujący się chirurgią wątroby, zwłaszcza w perspektywie coraz częstszego stosowania przedoperacyjnej chemioterapii. Nie ma jeszcze możliwości oceny ryzyka rozwoju tych uszkodzeń, ale szkody mogą się okazać znaczne i przyczyniać się do zwiększenia częstości powikłań i śmiertelności oraz wpływać negatywnie na możliwość wykonania doszczętnego zabiegu chirurgicznego. Z tego względu zasadnicze znaczenie ma prawidłowa identyfikacja chorych zagrożonych ryzykiem rozwoju tego typu zaburzeń.
U większości kobiet zgłaszających się do lekarza z powodu dolegliwości ze strony piersi występują zmiany niezłośliwe. Na podstawie badań radiologicznych oraz analizy materiału pobranego metodą przezskórnej biopsji igłowej można zwykle szybko ustalić rozpoznanie, w wielu przypadkach bez konieczności przeprowadzania dodatkowych zabiegów. Postępowanie podejmowane po ustaleniu diagnozy zmiany niezłośliwej ma na celu złagodzenie objawów i udzielenie porad pacjentce. W artykule omówiono najczęściej występujące niezłośliwe choroby piersi, zasady ich diagnostyki i leczenia.
W części drugiej artykułu autorzy omawiają między innymi zagadnienie zwiększonej zapadalności na choroby infekcyjne i nowotworowe wśród osób cierpiących na poważne choroby psychicznie.
Otyłość jako złożony zespół zaburzeń metabolicznych może prowadzić do poważnych chorób układu krążenia, ciężkich chorób metabolicznych (cukrzyca), chorób układu kostno-stawowego oraz nowotworów. Z dotychczasowych badań epidemiologicznych wynika, że otyłość zwiększa ryzyko zachorowania na gruczolakoraka przełyku oraz na raka jelita grubego, trzustki, pęcherzyka żółciowego, wątroby, nerki, sutka (w wieku pomenopauzalnym), endometrium, jajnika i szyjki macicy.
Chłoniak z komórek płaszcza (mantle cell lymphoma – MCL) to wyzwanie zarówno dla patologa ustalającego rozpoznanie, jak i dla lekarza zajmującego się chorym. W rutynowym badaniu patomorfologicznym tkanki często dochodzi do pomyłek, w szczególności z rozpoznaniem chłoniaka z małych limfocytów B/przewlekłej białaczki limfocytowej.
Każdego roku u około 5% chorych na nowotwory złośliwe dochodzi do powstania przerzutów w kręgosłupie. Mediana czasu przeżycia chorych z takimi przerzutami wynosi 10 miesięcy, a głównym celem leczenia w tych przypadkach jest skuteczne łagodzenie bólu oraz zapobieganie lub leczenie niestabilności kręgu. Rzadko stosowanym, ale skutecznym sposobem postępowania u takich chorych (w szczególności, gdy ból ma charakter osiowy) są przezskórne techniki wzmacniania kręgów, takie jak wertebroplastyka, kifoplastyka i skifoplastyka, które szczegółowo omówili autorzy niniejszego artykułu. W tekście podano także precyzyjne wskazania oraz przeciwwskazania (względne i bezwzględne) do zastosowania przezskórnych technik wzmacniania kręgów. Określono również warunki doboru chorych.
W artykule pochodzącym z wydania specjalnego "Annals of Oncology", opublikowanego z okazji 11th International Conference on Malignant Lymphoma, która odbyła się 15-18 czerwca 2011 roku w Lugano w Szwajcarii, omówiono najczęstsze typy pierwotnych chłoniaków skórnych (m.in. ziarniniak grzybiasty, zespół Sézary'ego, pierwotne skórne choroby limfoproliferacyjne z komórek T CD30+, chłoniak z komórek T typu zapalenia tkanki podskórnej, pierwotny chłoniak skórny z obwodowych komórek T [odmiany rzadkie] oraz skórny chłoniak z komórek B). Przedstawiono także szczegółowe rekomendacje odnośnie do diagnostyki i optymalnego postępowania leczniczego w przypadku tych chorób.
W artykule omówiono znane powikłania sercowo-naczyniowe wywołane stosowaniem chemioterapii uzupełniającej i leków ukierunkowanych molekularnie u chorych na raka piersi. Przybliżono dwa różne typy kardiotyksyczności zależnej od leczenia przeciwnowotworowego. Ponadto przedstawiono czynniki ryzyka powikłań kardiotoksycznych oraz nowe metody diagnostyczne i biomarkery, które mogą stanowić pomoc w ich rozpoznawaniu i kardiologicznym nadzorze nad chorymi. W zarysie omówiono dostępne możliwości zapobiegania powikłaniom kardiologicznym.
Przerzuty w mózgu stwierdza się u 10–40% wszystkich chorych na nowotwory złośliwe i stanowią one najczęstszy rodzaj guzów wewnątrzczaszkowych. Celem postępowania terapeutycznego w takiej sytuacji klinicznej jest uzyskanie kontroli choroby nowotworowej w mózgu poprzez postępowanie skojarzone, obejmujące użycie takich metod jak operacja, radiochirurgia stereotaktyczna i radioterapia całego mózgowia. Korzyść z opanowania choroby w mózgu może się przełożyć na wydłużenie całkowitego czasu przeżycia, ale należy także wziąć pod uwagę jakość życia i stan neurologiczny chorego. W tekście przedstawiono wady i zalety dostępnych sposobów leczenia skojarzonego chorych z przerzutami w mózgu.
Ginekomastia to często występujący stan kliniczny, polegający na postępującym, niezłośliwym powiększeniu/proliferacji tkanki gruczołowej piersi u mężczyzn. Choroba często ma postać rozlanego stwardnienia albo nieznacznego, ukrytego za otoczką brodawki sutkowej zgrubienia.Najważniejszym elementem diagnostyki jest zidentyfikowanie chorych, u których ginekomastia jest następstwem innych zaburzeń lub u których wyczuwalna zmiana w piersi ma innych charakter (tj. nie jest obrazem ginekomastii). Do określenia charakteru ginekomastii w większości przypadków wystarcza przeprowadzenie dokładnego wywiadu lekarskiego, pełnego badania fizykalnego oraz kilku przesiewowych testów laboratoryjnych.
W marcu 2011 roku w Sankt Gallen odbyła się kolejna, 12. konferencja International Conference on Primary Therapy of Early Breast Cancer. W wyniku przeprowadzonej tam dyskusji ekspertów opracowano praktyczne rekomendacje postępowania dotyczące leczenia chorych na niezaawansowanego raka piersi. Artykuł zawiera przejrzyste podsumowanie zmian zalecanego leczenia oraz wyczerpująco omawia większość problemów napotykanych w codziennej pracy klinicznej.
Autor artykułu omawia główne elementy oceny klinicznej i procesu podejmowania decyzji o sposobie leczenia chorych na nowotwory złośliwe zajmujące otrzewną. Kiedy zostanie ustalone rozpoznanie nowotworu złośliwego zajmującego otrzewną, konieczne jest szybkie skierowanie chorego do ośrodka, w którym można przeprowadzić adekwatne leczenie.
Zarówno operacja, jak i radioterapia, chemioterapia, hormonoterapia oraz inne sposoby leczenia chorych na nowotwory złośliwe, stosowane samodzielnie lub w połączeniu, mogą powodować rozwój ciężkich, przewlekłych zespołów bólowych. Takie zespoły bólowe czasem znamiennie pogarszają jakość życia i – co gorsza – powodują rezygnację z postępowania terapeutycznego, które potencjalnie przynosi wyleczenie. W artykule przedstawiono cztery przewlekłe zespoły bólowe, będące powikłaniami leczenia przeciwnowotworowego: bolesne neuropatie obwodowe wywoływane przez chemioterapię, przewlekłą postać choroby "przeszczep przeciwko gospodarzowi", zespoły bólowe związane z radioterapią oraz przewlekłe dolegliwości stawowe związane z leczeniem hormonalnym.
Artykuł Lynnnette K. Nieman dotyczy bardzo ważnego problemu. Dzięki coraz większej dostępności i jakości badań obrazowych częstość przypadkowego wykrywania nieprawidłowych zmian w nadnerczach wzrasta, zwłaszcza u osób starszych.
Możliwości skutecznego leczenia nowotworów złośliwych oraz przeżywalność chorych stale się poprawiają, dlatego częstość występowania i liczba nowo rozpoznawanych przerzutów w kręgosłupie również się zwiększa. Wystąpienie guzów przerzutowych w kręgosłupie wpływa niekorzystnie na jakość życia chorego wskutek bólu, złamań, a także porażeń wynikających z ucisku rdzenia kręgowego. W artykule omówiono dostępne obecnie sposoby rozpoznawania i leczenia chorych z przerzutami w kręgosłupie. Przedstawiono również zalecany przez autorów algorytm postępowania.
Nowotwory złośliwe opłucnej należą do najtrudniej poddających się leczeniu i wiążących się z największą śmiertelnością chorób nowotworowych. Tradycyjnie obecność wysięku i/lub masywne zajęcie opłucnej oznaczają konieczność zakwalifikowania chorego do IV stopnia zaawansowania klinicznego. Najczęstszym objawem nowotworów złośliwych opłucnej jest gromadzenie się wysięku w jamie opłucnej, czego klinicznym następstwem jest duszność. W artykule omówiono tradycyjne i nowoczesne sposoby postępowania z wysiękiem opłucnowym, uwzględniając użycie urządzeń do stałego drenażu opłucnej, terapię fotodynamiczną oraz immunoterapię.
Nawrót nowotworu złośliwego w obszarze poddanym uprzednio radioterapii uzupełniającej lub radykalnej jest szczególnie trudnym problemem klinicznym. Wybranym chorym w takiej sytuacji niekiedy proponuje się powtórną radioterapię.
