medycyna praktyczna dla lekarzy
medycyna praktyczna dla lekarzy
Artykuł dotyczy ważnego zagadnienia, jakim jest ustalenie właściwej szerokości marginesu operacyjnego w przypadku leczenia oszczędzającego podejmowanego u chorych na niezaawansowanego raka piersi. Na ocenę stanu marginesu operacyjnego duży wpływ ma technika patologiczna (zabarwienie krawędzi/prostopadłe przekroje lub styczne oddzielenie wierzchniej warstwy tkankowej), postępowanie pooperacyjne (wykonywanie mammografii preparatu operacyjnego z uciskiem) i inne czynniki. Nie ma dotąd powszechnie obowiązującej definicji "ujemnych" marginesów operacyjnych w przypadku raka naciekającego (nieobecność guza w zabarwionej powierzchni lub co najmniej kilkumilimetrowy odstęp pomiędzy krawędzią guza i krawędzią preparatu). Autorka analizuje dostępne dane naukowe i przedstawia proste zalecenia kliniczne na ten temat odnoszące się do naciekającego i przedinwazyjnego raka piersi.
Wyniki wielu badań wskazują, że leczenie oszczędzające stosowane po chemioterapii indukcyjnej jest możliwe u wybranych chorych na miejscowo zaawansowanego raka piersi, dla których alternatywą byłaby amputacja piersi. W artykule dokonano przeglądu danych dotyczących tego zagadnienia, zwrócono uwagę na aspekty praktyczne (np. konieczność oznaczenia położenia raka przed rozpoczęciem indukcyjnej chemioterapii), a także omówiono zagrożenia związane z nawrotem lokoregionalnym.
Zakażenia są jedną z najważniejszych przyczyn nowotworów złośliwych na świecie. Ostrożne szacunki wskazują, że w 2002 roku 18% nowotworów złośliwych można było przypisać czynnikom zakaźnym. Spośród związanych z zakażeniem najczęściej występują nowotwory złośliwe żołądka, wątroby i szyjki macicy. Wiele spośród tych zachorowań można przypisać zakażeniom wywołanym odpowiednio przez Helicobacter pylori, wirusy zapalenia wątroby typu B i C oraz ludzki wirus brodawczaka (human papilloma virus – HPV). W artykule pochodzącym z International Agency for Research on Cancer (IARC) przedstawiono bieżącą sytuację epidemiologiczną w odniesieniu do wymienionych zakażeń oraz omówiono charakter zależności łączącej czynniki zakaźne z występowaniem nowotworów złośliwych.
Pozytonowa tomografia emisyjna (positron emission tomography - PET) stanowi jeden z najważniejszych kroków naprzód w dziedzinie obrazowania w onkologii. W pierwszej części artykułu omówiono zasadę działania PET, informacje uzyskiwane za pomocą tej metody obrazowania (także w przypadku skojarzenia z tomografią komputerową [TK]), jej ograniczenia oraz rodzaje stosowanych znaczników. W drugiej części, która ukaże się w następnym numerze "Medycyny Praktycznej – Onkologii", przedstawione zostaną wyniki stosowania PET i PET/TK w przypadku konkretnych nowotworów złośliwych.
Leczenie zachowawcze dostępne dla chorych na rozsianego raka piersi obejmuje szeroki wachlarz możliwości, w tym chemioterapię, hormonoterapię, stosowanie przeciwciał skierowanych przeciw czynnikom wzrostu istotnym dla rozwoju raka, inhibitorów kinazy tyrozynowej oraz postępowanie wspomagające. Duża liczba możliwości leczniczych przyczyniła się do znacznej poprawy rokowania u części chorych na rozsianego raka piersi. W artykule przedstawiono trzeci, aktualny konsensus postępowania u chorych na rozsianego raka piersi opracowany w 2009 roku przez Central European Cooperative Oncology Group (CECOG).
Niniejszy artykuł dotyczy w szczególności guzów neuroendokrynnych o małym lub pośrednim stopniu złośliwości, które określa się odpowiednio jako typowe i atypowe rakowiaki. W tekście omówiono aktualne nazewnictwo tych guzów, ich cechy charakterystyczne i zasady klasyfikacji, a także aktualne możliwości leczenia.
Działania zmierzającego do ograniczenia liczby zachorowań na raka szyjki macicy mają długą historię i są względnie skuteczne w krajach dysponujących odpowiednimi środkami i infrastrukturą. Obecnie zarządzający publicznymi systemami ochrony zdrowia stoją przed wyborem optymalnych rozwiązań spośród szerokiej gamy dostępnych środków do walki z rakiem szyjki macicy. Celem tego artykułu jest omówienie przyszłych działań zmierzających do opanowania liczby zachorowań na raka szyjki macicy w Europie.
Wprowadzenie do praktyki klinicznej inhibitorów angiogenezy zwiększyło możliwości leczenia chorych na zaawansowane nowotwory. Niestety stosowanie tych leków łączy się z wystąpieniem powikłań, między innymi nadciśnienia tętniczego. U wielu chorych zaawansowane nowotwory współistnieją z nadciśnieniem tętniczym i innymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego, co wymaga ścisłej kontroli wartości ciśnienia krwi podczas stosowania inhibitorów angiogenezy. Autorzy artykułu omawiają patogenezę nadciśnienia tętniczego w tej grupie chorych, przedstawiają też zalecenia odnośnie do monitorowania wartości ciśnienia. Omówiono również szczegółowo zapobieganie i leczenie nadciśnienia tętniczego wywołanego przez inhibitory angiogenezy.
Onkologia, jak żadna inna dziedzina medycyny, jest bezpośrednio powiązana ze zmianami molekularnymi na poziomie komórki. Zgodnie z maksymą cancer is a genetic disease przyjmuje się, że różnego rodzaju zaburzenia materiału genetycznego są podstawą powstawania większości nowotworów.
Pierwotne guzy stanowią mniej niż 10% nowotworów kręgosłupa. Mimo że występują one rzadko, to mogą prowadzić do poważnych następstw, wynikających z miejscowego zniszczenia kości oraz naciekania otaczających struktur nerwowych i naczyniowych. Ich leczenie jest trudne nawet dla najbardziej doświadczonych lekarzy i wymaga wielospecjalistycznego postępowania w celu uzyskania jak najlepszego wyniku. W artykule omówiono najczęściej występujące pierwotne guzy kości i najnowsze osiągnięcia w zakresie ich leczenia operacyjnego i farmakologicznego, a także radioterapii.
W ciągu ostatniej dekady dokonał się ogromny postęp w zakresie technik pozwalających na analizę ekspresji genów. Analiza profili genowych (podpisu genowego) znalazła zastosowanie w diagnostyce nowotworów złośliwych, a także w ocenie rokowania i odpowiedzi na leczenie. W wyczerpującym artykule przeglądowym przedstawiono nowe biologiczne czynniki rokownicze: test Mammaprint, podpis "rotterdamski" i Oncotype Dx, a także opisano sposoby ich zastosowania w praktyce klinicznej. Użycie nowych metod oceny rokowania oraz spodziewanej odpowiedzi na leczenie umożliwi indywidualizację postępowania poprzez bardzo swoisty dobór terapii, zgodny z genetyczną charakterystyką komórek raka piersi.
Skrót eksperckich zaleceń dotyczących sposobów postępowania w przypadku wodobrzusza o etiologii nowotworowej, opracowanych przez autorów amerykańskich. Tekst przypomina o dostępnych możliwościach leczenia. Niestety, wiele z omawianych metod budzi wątpliwości co do skuteczności, warto więc przypomnieć, że decyzje dotyczące leczenia należy podejmować w każdym przypadku indywidualnie, biorąc pod uwagę szczególną sytuację każdego chorego.
Temat zabiegów o inwazyjności mniejszej niż "tradycyjna" laparoskopia jest niezwykle popularny w aktualnym piśmiennictwie. Wielu badaczy żywi nadzieję, że postęp w chirurgii dokona się dzięki nowoczesnym rodzajom dostępu do miejsca operowanego.
EUROCARE jest największym międzynarodowym projektem odnoszącym się do badania przeżyć chorych na nowotwory złośliwe w oparciu o dane gromadzone w rejestrach populacyjnych.
Częstość występowania nowotworów złośliwych u ciężarnych jest stosunkowo niewielka; towarzyszą one 0,02–0,1% wszystkich ciąż. W niniejszym artykule dokonano krytycznego omówienia dostępnych danych, spornych oraz nierozwiązanych kwestii dotyczących różnych aspektów nowotworów złośliwych występujących w czasie ciąży i laktacji. Wskazano także możliwe sposoby postępowania, zdefiniowano najważniejsze zagrożenia i określono wyzwania na przyszłość.
Obraz kliniczny zespołu żyły głównej górnej (ZŻGG) jest bardzo charakterystyczny, a jego objawy mogą być burzliwe. Przyczyną ZŻGG jest niedrożność żyły głównej górnej spowodowana uciskiem z zewnątrz lub zakrzepicą. Niedawno opublikowane dane wskazują, że w większości przypadków przebieg ZŻGG jest względnie łagodny, a u wielu chorych dochodzi do samoistnej poprawy.
Od wielu lat utrzymywały się kontrowersje dotyczące między innymi rzeczywistego związku pomiędzy karmieniem piersią a zapadalnością na raka tego narządu, ryzykiem nawrotu po wcześniejszym leczeniu z powodu raka piersi, zagrożeniami dla dziecka wynikającymi z leczenia przebytego przez karmiącą go matkę. Obecnie dostępne dane z zakresu endokrynologii oraz obserwacje kliniczne potwierdzają, że kobiety, które leczono z powodu raka piersi, mogą bezpiecznie naturalnie karmić swoje dzieci.
Neuropatia obwodowa wywołana przez chemioterapię (chemotherapy-induced peripheral neuropathy – CIPN) jest najważniejszym działaniem niepożądanym ograniczającym maksymalną dawkę wielu spośród często stosowanych leków. Szacuje się, że powikłanie to dotyczy co 3 chorego poddawanego chemioterapii. Poza wpływem na ograniczenie łącznej wielkości dawki leku wystąpienie CIPN może być bardzo bolesne, może też upośledzać sprawność chorego, co może pogarszać jego zdolność do radzenia sobie i jakość życia.
W artykule omówiono bieżące dane na temat zagrożeń i korzyści w odniesieniu do raka piersi związanych ze stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Preparaty estrogenowo-progestagenowe znamiennie zwiększają ryzyko zachorowania na raka piersi, ale ryzyko to zmniejsza się wkrótce po zaprzestaniu leczenia.
