medycyna praktyczna dla lekarzy
medycyna praktyczna dla lekarzy
U większości kobiet zgłaszających się do lekarza z powodu dolegliwości ze strony piersi występują zmiany niezłośliwe. Na podstawie badań radiologicznych oraz analizy materiału pobranego metodą przezskórnej biopsji igłowej można zwykle szybko ustalić rozpoznanie, w wielu przypadkach bez konieczności przeprowadzania dodatkowych zabiegów. Postępowanie podejmowane po ustaleniu diagnozy zmiany niezłośliwej ma na celu złagodzenie objawów i udzielenie porad pacjentce. W artykule omówiono najczęściej występujące niezłośliwe choroby piersi, zasady ich diagnostyki i leczenia.
W marcu 2011 roku w Sankt Gallen odbyła się kolejna, 12. konferencja International Conference on Primary Therapy of Early Breast Cancer. W wyniku przeprowadzonej tam dyskusji ekspertów opracowano praktyczne rekomendacje postępowania dotyczące leczenia chorych na niezaawansowanego raka piersi. Artykuł zawiera przejrzyste podsumowanie zmian zalecanego leczenia oraz wyczerpująco omawia większość problemów napotykanych w codziennej pracy klinicznej.
Większość dotychczas opublikowanych artykułów dotyczących jakości leczenia chorych na raka piersi dotyczy badań nad jakością życia. Liczba publikacji odnoszących się do oceny jakości całego procesu diagnostyczno-terapeutycznego jest niewielka, a dostępne dane pochodzą zwykle z retrospektywnych analiz uwzględniających badania przeprowadzone z udziałem niewielkich grup chorych i ocenach różnie opisywanych wskaźników jakości. Usystematyzowanie wskaźników jakości umożliwia nie tylko weryfikację poziomu usług świadczonych w placówkach onkologicznych, ale także podnoszenie standardów i poprawę wyników leczenia.
Autorka przedstawia korzyści i skutki uboczne przesiewowych badań mammograficznych w kierunku raka piersi oraz aktualne zalecenia.
Każdy ginekolog decydujący się na przeprowadzenie operacji wycięcia macicy musi odpowiedzieć sobie, a przede wszystkim pacjentce, na dwa pozornie sprzeczne pytania: czy wycięcie jajników przyniesie pozytywne skutki zdrowotne oraz czy pozostawienie gonad będzie korzystne?
Autorzy pracy w sposób zwięzły i przystępny przedstawili bardzo ciekawe zagadnienie, jakim niewątpliwie są skórne zespoły paranowotworowe towarzyszące nowotworom złośliwym układu rozrodczego oraz rakowi piersi.
W artykule dokonano przeglądu dostępnych technik mastektomii i rekonstrukcji piersi oraz ich wpływu na częstość występowania oraz prawdopodobne lokalizacje wznów lokoregionalnych. Dokonano także przeglądu badań obrazowych i danych odnoszących się do ich stosowania w trakcie obserwacji po zakończeniu leczenia i rekonstrukcji piersi.
Krwawienia z pochwy u dziewcząt przed okresem pokwitania są przejawem patologii, dlatego są wskazaniem do badania ginekologicznego.
Mięsaki macicy występują rzadko i stanowią 4–9% wszystkich nowotworów złośliwych macicy. Charakteryzuje je agresywny przebieg kliniczny, z wyraźną skłonnością do tworzenia wznów miejscowych i przerzutów odległych.
Wyniki wielu badań wskazują, że leczenie oszczędzające stosowane po chemioterapii indukcyjnej jest możliwe u wybranych chorych na miejscowo zaawansowanego raka piersi, dla których alternatywą byłaby amputacja piersi. W artykule dokonano przeglądu danych dotyczących tego zagadnienia, zwrócono uwagę na aspekty praktyczne (np. konieczność oznaczenia położenia raka przed rozpoczęciem indukcyjnej chemioterapii), a także omówiono zagrożenia związane z nawrotem lokoregionalnym.
Zakażenia są jedną z najważniejszych przyczyn nowotworów złośliwych na świecie. Ostrożne szacunki wskazują, że w 2002 roku 18% nowotworów złośliwych można było przypisać czynnikom zakaźnym. Spośród związanych z zakażeniem najczęściej występują nowotwory złośliwe żołądka, wątroby i szyjki macicy. Wiele spośród tych zachorowań można przypisać zakażeniom wywołanym odpowiednio przez Helicobacter pylori, wirusy zapalenia wątroby typu B i C oraz ludzki wirus brodawczaka (human papilloma virus – HPV). W artykule pochodzącym z International Agency for Research on Cancer (IARC) przedstawiono bieżącą sytuację epidemiologiczną w odniesieniu do wymienionych zakażeń oraz omówiono charakter zależności łączącej czynniki zakaźne z występowaniem nowotworów złośliwych.
Leczenie zachowawcze dostępne dla chorych na rozsianego raka piersi obejmuje szeroki wachlarz możliwości, w tym chemioterapię, hormonoterapię, stosowanie przeciwciał skierowanych przeciw czynnikom wzrostu istotnym dla rozwoju raka, inhibitorów kinazy tyrozynowej oraz postępowanie wspomagające. Duża liczba możliwości leczniczych przyczyniła się do znacznej poprawy rokowania u części chorych na rozsianego raka piersi. W artykule przedstawiono trzeci, aktualny konsensus postępowania u chorych na rozsianego raka piersi opracowany w 2009 roku przez Central European Cooperative Oncology Group (CECOG).
Krwawienia z pochwy u dziewcząt przed okresem pokwitania są przejawem patologii, dlatego są wskazaniem do badania ginekologicznego. Wyjątek stanowią krwawienia w okresie noworodkowym, będące następstwem fizjologicznego zmniejszania się stężenia estrogenów pochodzenia matczynego.
Działania zmierzającego do ograniczenia liczby zachorowań na raka szyjki macicy mają długą historię i są względnie skuteczne w krajach dysponujących odpowiednimi środkami i infrastrukturą. Obecnie zarządzający publicznymi systemami ochrony zdrowia stoją przed wyborem optymalnych rozwiązań spośród szerokiej gamy dostępnych środków do walki z rakiem szyjki macicy. Celem tego artykułu jest omówienie przyszłych działań zmierzających do opanowania liczby zachorowań na raka szyjki macicy w Europie.
W ciągu ostatniej dekady dokonał się ogromny postęp w zakresie technik pozwalających na analizę ekspresji genów. Analiza profili genowych (podpisu genowego) znalazła zastosowanie w diagnostyce nowotworów złośliwych, a także w ocenie rokowania i odpowiedzi na leczenie. W wyczerpującym artykule przeglądowym przedstawiono nowe biologiczne czynniki rokownicze: test Mammaprint, podpis "rotterdamski" i Oncotype Dx, a także opisano sposoby ich zastosowania w praktyce klinicznej. Użycie nowych metod oceny rokowania oraz spodziewanej odpowiedzi na leczenie umożliwi indywidualizację postępowania poprzez bardzo swoisty dobór terapii, zgodny z genetyczną charakterystyką komórek raka piersi.
W artykule omówiono bieżące dane na temat zagrożeń i korzyści w odniesieniu do raka piersi związanych ze stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Preparaty estrogenowo-progestagenowe znamiennie zwiększają ryzyko zachorowania na raka piersi, ale ryzyko to zmniejsza się wkrótce po zaprzestaniu leczenia.
Tomografia rezonansu magnetycznego (magnetic resonance imaging – MRI) – ze względu na małą dostępność oraz wysokie koszty badania – nie jest (nie powinna być!) badaniem służącym rozstrzyganiu wątpliwości powstałych w wyniku wykonywania innych badań obrazowych. Jakakolwiek wątpliwość co do charakteru zmiany uwidocznionej w USG lub mammografii powinna być rozstrzygana na drodze przezskórnej biopsji igłowej wykonywanej pod kontrolą jednej z tych metod. Wydaje się także, że badanie to jest wskazane u kobiet z przerzutami w pachowych węzłach chłonnych bez znanego ogniska pierwotnego, u pacjentek z rozległym lub miejscowo zaawansowanym rakiem piersi poddawanych chemioterapii (w celu oceny odpowiedzi na leczenie) oraz u kobiet obciążonych większym ryzykiem zachorowania w ciągu całego życia (ryzyko >20–25%). Trzeba jednak pamiętać, że wiele pytań dotyczących wykorzystania MRI u chorych na raka piersi wciąż pozostaje bez odpowiedzi. W artykule przejrzyście omówiono wskazania i wątpliwości odnoszące się do obrazowania piersi za pomocą MRI.
W ostatnich latach pojawiło się wiele nowych możliwości wykorzystania związków chemicznych znakowanych radionuklidami w leczeniu celowanym. Wśród nich należy wymienić nowe koncepcje leczenia raka tarczycy za pomocą radioaktywnego jodu, zastosowanie znakowanych radionuklidami monoklonalnych przeciwciał lub specjalnie zaprojektowanych peptydów. W artykule przedstawiono stan obecny i perspektywy rozwoju leczenia celowanego nowotworów hematologicznych i litych z użyciem radionuklidów.
