medycyna praktyczna dla pacjentów
Wskazaniem do badania stężenia kwasu acetooctowego w surowicy lub w moczu są stany, w których podejrzewa się wystąpienie kwasicy ketonowej. Należą do nich m.in. cukrzyca, zatrucie alkoholem, nadużywanie alkoholu i głodzenie lub dieta bogatotłuszczowa, niskowęglowodanowa.
Kwas β-hydroksymasłowy, aceton i kwas acetooctowy należą do grupy związków chemicznych określanych jako ciała ketonowe. Stanowią dodatkowy, alternatywny do glukozy materiał energetyczny dla wielu narządów, m.in. mózgu, mięśni, serca czy nerek.
Zmniejszone stężenie kwasu foliowego obserwuje się w przypadku: diety ubogiej w świeże warzywa i owoce, przewlekłych chorób wątroby, stosowania niektórych leków, przewlekłego nadużywania alkoholu, okresów zwiększonego zapotrzebowania, osób narażonych na większą utratę kwasu foliowego.
Kwas moczowy to produkt końcowy rozpadu, tzw. zasad purynowych pochodzących z pokarmów oraz z rozpadu produkowanych przez organizm kwasów nukleinowych. Zarówno kwasy nukleinowe, jak i zasady purynowe są częścią materiału genetycznego każdej komórki.
Pomiar stężenia kwasów żółciowych we krwi jest jednym ze wskaźników oceniających funkcjonowanie wątroby.
Laparoskopia jest techniką endoskopową, wykorzystującą aparat zwany endoskopem do obrazowania wnętrza ciała, służącą do diagnostyki lub leczenia narządów położonych np. w jamie brzusznej, chętnie wykorzystywaną w ginekologii.
Dostępne sposoby leczenia nerkozastępczego to dializy (hemodializa i dializa otrzewnowa) oraz transplantacja nerki. U chorego, który w bliskiej przyszłości będzie wymagać leczenia nerkozastępczego, wybór metody leczenia jest wspólną decyzją lekarza, chorego oraz jego rodziny lub opiekunów.
Dostępne sposoby leczenia nerkozastępczego to dializy oraz przeszczep (transplantacja) nerki. Dwie główne metody leczenia dializami to hemodializa i dializa otrzewnowa.
Laparoskopowa fundoplikacja sposobem Nissena polega na wykonaniu kilku nacięć w ścianie brzucha w celu wprowadzenia laparoskopu i niewielkiej średnicy narzędzi, którymi posługuje się chirurg w czasie operacji.
W anestezjologii obowiązuje kilka zasad dotyczących leków. Charakterystyczny jest sposób ich podawania – stosujemy je najczęściej dożylnie, ewentualnie wziewnie, bardzo rzadko spotykamy leki w postaci tabletek. Powód jest prosty – leki podane dożylnie działają najszybciej.
Leptyna to białko produkowane przez komórki tkanki tłuszczowej. Bierze udział w regulacji uczucia głodu i sytości. Transportowana z krwią dostaje się do mózgu, wywołując uczucie sytości.
Lewatywę zawsze należy stosować po konsultacji lekarskiej. Sprawdź kiedy wykonuje się lewatywę. Dowiedz się czym i jak wykonać lewatywę i kiedy nie należy jej robić.
Lipazy są enzymami produkowanymi w przewodzie pokarmowym. Uczestniczą w trawieniu tłuszczów. Najważniejszą lipazą organizmu jest lipaza trzustkowa.
Lipidogram to badanie lipidów we krwi, podczas którego oznacza się stężenie całkowitego cholesterolu, cholesterolu HDL i LDL oraz triglicerydów. Istnieje wiele wskazań do wykonania lipidogramu, są to m. in. choroby sercowo-naczyniowe, miażdżyca, cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze, przewlekła choroba nerek.
Lipidy, takie jak cholesterol i triglicerydy, są nierozpuszczalne we krwi. Krążący lipid jest przenoszony w lipoproteinach, które transportują go do różnych tkanek w celu wykorzystania energii, odkładania lipidów, produkcji hormonów steroidowych i tworzenia kwasów żółciowych.
Magnez jest budulcem części mineralnej kości, uczestniczy w procesie krzepnięcia, bierze udział w procesie zapamiętywania oraz w procesie skurczu mięśnia. Na poziomie komórkowym magnez jest katalizatorem wielu reakcji enzymatycznych.
Jak oglądać zęby dziecka? Na co rodzic powinien zwrócić uwagę? Kiedy zabrać pierwszy raz dziecko do dentysty? Kiedy pozwolić dziecku samodzielnie myć zęby?
Mammografia jest badaniem obrazowym, w którym ocenia się piersi. Może być wykonywana jako badanie przesiewowe w kierunku raka piersi, czyli wykonywane u zdrowych osób, bez żadnych objawów, żeby wykryć ewentualne niepokojące zmiany na bardzo wczesnym etapie. W Polsce od 1.11.23. z bezpłatnej mammografii mogą korzystać kobiety w wieku od 45 do 74 lat. Na badanie w ramach programu nie jest potrzebne skierowanie.
Manometria odbytu i odbytnicy to specjalistyczne badanie polegające na ocenie czynności zwieraczy odbytu poprzez pomiar zmian ciśnienia w odbytnicy i odbycie.
Manometria przełyku to specjalistyczne badanie wykorzystywane w gastroenterologii, obrazujące pracę przełyku. Dzięki niemu można zdiagnozować przyczyny zaburzeń połykania. Umożliwia ono pomiar ciśnienia w obrębie górnego i dolnego zwieracza przełyku, a także w obrębie mięśniówki przełyku.
Markery wirusowego zapalenia wątroby (WZW) wskazują, czy dana osoba jest obecnie chora na WZW, czy przebyła je w przeszłości, mogą również świadczyć o odporności. Oznacza się je we krwi.
MCV to średnia objętość erytrocytu (krwinki czerwonej). Jest to jeden parametrów dotyczących krwinek czerwonych, który jest pomocny w diagnostyce chorób, przede wszystkim niedokrwistości. Zmniejszone MCV jest charakterystyczne dla niedokrwistości z niedoboru żelaza
Nie ma obecnie skutecznych metod naprawy uszkodzonych naczyń żylnych. Wszystkie stosowane sposoby postępowania prowadzą docelowo do usunięcia z krwiobiegu uszkodzonych, zmienionych żylakowato naczyń, a także do zlikwidowania często niewidocznych naczyń zasilających żylaki.
Miedź chroni komórki przed uszkodzeniem wywołanym przez wolne rodniki, uczestniczy w produkcji hemoglobiny i wielu innych białek, jak kolagen i sama ceruloplazmina oraz innych substancji biologicznie aktywnych (prostaglandyny, aminy katecholowe).
W przypadku znacznego wysiłku, gdy ciśnienie cząsteczkowe tlenu osiąga w mięśniach niskie wartości, mioglobina uwalnia przyłączone do niej cząsteczki tlenu, umożliwiając dalszą wydajną pracę mięśni z wykorzystaniem wysokoenergetycznego ATP.
Stężenie mocznika we krwi jest wskaźnikiem czynności nerek - rośnie w miarę nasilania niewydolności nerek.
Morfologia krwi jest popularnym, bardzo często wykonywanym badaniem polegającym na jej ilościowej i jakościowej analizie.
Niektóre nowotwory złośliwe są związane z mutacjami w określonych genach. Wiadomo, że mutacje BRCA1 i BRCA2 zwiększają ryzyko zachorowania na raka piersi, jajnika, gruczołu krokowego i trzustki. Obecnie można wykonać badanie genetyczne pozwalające stwierdzić, czy u danej osoby występuje dana mutacja. O zasadności wykonania takiego badania należy porozmawiać z lekarzem genetykiem. Badanie takie wystarczy wykonać raz w życiu
Badania nadmiaru zasad nigdy się nie wykonuje samodzielnie, wchodzi w skład panelu badań gazometrycznych obok pomiaru pH, ciśnienia parcjalnego tlenu i dwutlenku węgla, stężenia anionów wodorowęglanowych czy wysycenia hemoglobiny tlenem.
Wraz z gromadzeniem się płynu w jamie osierdzia dochodzi do wzrostu ciśnienia w worku osierdziowym, co upośledza napełnianie jam serca i (w skrajnych przypadkach) może doprowadzić do tak zwanej tamponady serca.
Dokładnie zebrany wywiad w połączeniu z wynikami badania fizykalnego oraz badań dodatkowych umożliwiają zlokalizowanie zwężeń tętnic, przeprowadzenie diagnostyki różnicowej oraz stanowią punkt odniesienia do oceny postępu choroby.
Noradrenalina to hormon z grupy katecholamin, do której należą również adrenalina i dopamina. Wydzielana jest przede wszystkim w komórkach rdzenia nadnerczy pod wpływem stresu oraz w ośrodkowym układzie nerwowym.
Badania obiektywne słuchu nie wymagają współpracy chorego, dlatego m.in. wykonuje się je u osób, które nie są w stanie współpracować podczas badania, takich jak niemowlęta i małe dzieci, osoby z zaburzeniami poznawczymi lub z niepełnosprawnością intelektualną.
Rezonans magnetyczny (RM) jest nieinwazyjną metodą obrazowania ciała człowieka. Pozwala na uzyskiwanie dowolnych obrazów przekrojów ciała bez udziału promieniowania jonizującego.
fot: Cloud PACS
Ocena krążenia żylnego przy podejrzeniu jakichkolwiek nieprawidłowości powinna składać się z kilku elementów: badania podmiotowego (wywiadu), badania przedmiotowego (badania fizykalnego) oraz badań dodatkowych w postaci testów czynnościowych, badań laboratoryjnych oraz obrazowych.
Odczyn Biernackiego jest badaniem, prostym, tanim, łatwo dostępnym, ale jednocześnie mało precyzyjnym. Pozwala na ocenę proporcji stężeń poszczególnych białek, jak również właściwości erytrocytów.
Ogólne badanie moczu polega na ocenie próbki moczu pod kątem cech fizycznych i biochemicznych oraz obecności w moczu komórek, wałeczków i kryształów.
Metody postępowania w zaopatrywaniu złamań w obrębie trzonów kości długich wciąż się rozwijają i ewoluują. Wskutek coraz lepszego zrozumienia mechanizmów biologicznych gojenia złamań i roli tkanek miękkich w tym procesie powstają nowe techniki nastawiania i zespalania tych złamań.
Oksytocyna jest obecna we krwi u obu płci (także u mężczyzn) i generalnie ma udział w regulacji aktu seksualnego, a także wielu reakcji emocjonalnych związanych z życiem seksualnym i emocjonalnym.
Operacje migdałków należą do najczęściej wykonywanych zabiegów w laryngologii.
Operacje nosa są jednymi z częściej wykonywanych w otolaryngologii, a najczęściej przeprowadza się plastykę przegrody nosa.
Operacje uszu wykonuje się m.in. w: zapaleniach przewlekłych, otosklerozie, chorobie Meniere’a, niedosłuchu, nowotworach ucha.
Część otolaryngologii zajmująca się problematyką operacyjnego leczenia chorób zatok jest jedną z najszybciej rozwijających się w tej dziedzinie. Rozwój endoskopii umożliwił zupełnie nowe podejście do procesu leczniczego.
W przypadku dużych lub zakrzepłych i niemożliwych do samodzielnego odprowadzenia żylaków zaleca się ich chirurgiczne wycięcie.
Operacje ortopedyczne wiążą się ze stosunkowo dużą ingerencją zarówno w układ kostny i strukturę kości, jak i tkanek miękkich. Trwają one od jednej godziny do kilku godzin.
Amputacja kończyny jest zabiegiem wykonywanym w ostateczności, w przypadku wyczerpania wszelkich możliwości jej uratowania. Czas leczenia wynosi od kilku do kilkunastu miesięcy i zależy od rodzaju i rozległości amputacji, a także od ogólnego stanu zdrowia i ewentualnego wystąpienia powikłań.
Parathormon (PTH) to hormon produkowany przez przytarczyce. Wraz z kalcytoniną oraz witaminą D3 odpowiada za gospodarkę wapniowo-fosforanową w organizmie.
Lekarz prowadzący może zalecić pacjentowi z astmą oskrzelową, szczególnie w przypadku trudności z osiągnięciem kontroli objawów, domowe monitorowanie tzw. PEF za pomocą pikflometru
Badanie stężenia peptydu C wykorzystuje się do diagnostyki zmniejszonego stężenia glukozy we krwi (hipoglikemii) na czczo, do rozpoznawania guzów produkujących insulinę (tzw. insulinoma), do oceny oporności na insulinę oraz aktywności komórek trzustki (tzw. komórek beta).
Działanie PTHrP polega na zwiększeniu uwalniania wapnia z kości i zwiększeniu wchłaniania wapnia w nerkach, ale tylko w nieznacznym stopniu wpływa na wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego.
Peptydy natriuretyczne są tzw. neurohormonami. Uczestniczą w regulowaniu gospodarki wodno-sodowej organizmu oraz odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego działają bezpośrednio na naczynia krwionośne i je rozszerzają.
pH-metria przełyku to badanie polegające na pomiarze stężenia jonów wodorowych (kwaśności) w dolnej części przełyku za pomocą specjalnej sondy zakładanej przez nos.
Pielografia to badanie z użyciem promieni rentgenowskich po podaniu środka cieniującego do układu kielichowo-miedniczkowego nerki, służące do obrazowania górnego odcinka dróg moczowych.
Plazmafereza to zabieg leczniczy polegający na oczyszczeniu osocza krwi z określonych składników. Jest stosowana m.in. w miastenii, zespole Guillaina i Barrégo, zespole nadlepkości (np. w przebiegu makroglobulinemii Waldenströma), zakrzepowej plamicy małopłytkowej. Plazmafereza jest bezbolesna.
Pletyzmografia (określana też jako bodypletyzmografia) to badanie czynności płuc, które pozwala na ocenę całkowitej ilości powietrza zawartej w płucach (total lung capacity – TLC).
Pletyzmografia jest badaniem, które pozwala na pomiar przepływu krwi przez tętnicze i żylne naczynia obwodowe kończyn, położone tuż pod powierzchnią skóry. Pletyzmografia ma na celu monitorowanie zmian upośledzających przepływ w naczyniach kończyn, głównie dolnych.
Płukanie żołądka jest zabiegiem przeprowadzanym w przypadku spożycia substancji trującej. Polega na wprowadzeniu sondy do żołądka, przez którą podaje się duże ilości wody, z którą usuwa się z organizmu spożytą substancję szkodliwą.
Do podstawowych badań czynności nerwu wzrokowego, które wykonuje się przy każdym badaniu okulistycznym, należą: badanie ostrości wzroku, test rozpoznawania barw, ocena odruchów źrenicznych na światło oraz badanie dna oka.
Prawidłowa emisja głosu jest szczególnie ważna u osób, u których w związku z wykonywanym zawodem może dochodzić do przeciążeń głosowych.
Szczytowy przepływ wydechowy, określany najczęściej skrótem PEF (peak expiratory flow), to maksymalna prędkość przepływu powietrza, jaką można uzyskać podczas wydechu.
Posiew moczu wykonuje się w przypadku podejrzenia zakażenia układu moczowego.
Każda rana operacyjna jest potencjalnie narażona na wystąpienie powikłań. W zależności od rodzaju zabiegu, stanu chorego, rozległości i umiejscowienia rany, ryzyko powikłań może być bardzo różne.
Premedykacja to wstępne postępowanie anestezjologiczne bezpośrednio przed znieczuleniem i operacją.
Proktologia jest dziedziną medycyny, która zajmuje się chorobami odbytu i odbytnicy, a więc końcowych odcinków przewodu pokarmowego.
Prolaktyna jest hormonem produkowanym przez przedni płat przysadki mózgowej. Odpowiada za wzrost gruczołów piersiowych w czasie ciąży oraz regulację produkcji mleka u kobiet po porodzie, ma również wpływ na funkcjonowanie układu rozrodczego.
Próba prowokacyjna donosowa jest badaniem oceniającym odpowiedź błony śluzowej nosa na działanie bodźca. Do oceny reakcji na bodziec stosuje się określone alergeny lub metycholinę i histaminę. W diagnostyce alergologicznej wykorzystuje się głównie próbę z alergenami.
Próba wykonywana jest w celu stwierdzenia, czy dana osoba jest uczulona na konkretny alergen. Badanie wykonuje się stosunkowo rzadko. Zwykle wtedy, gdy innymi metodami nie udało się potwierdzić nadreaktywności oskrzeli i (lub) uczulenia na konkretny alergen, a wynik badania ma znaczenie dla rozpoznania choroby.
Są to jedne z najczęściej wykonywanych prób prowokacyjnych. Histamina i metacholina powodują skurcz oskrzeli zarówno u zdrowych osób, jak i u chorych na astmę, ale u chorych na astmę oskrzela kurczą się szybciej i mocniej.
Badanie jest wykorzystywane w celu potwierdzenia albo wykluczenia nadwrażliwości na kwas acetylosalicylowy (aspirynę).
Dla chorych na astmę charakterystyczna jest odwracalność obturacji, czyli ustępowanie skurczu oskrzeli samoistnie lub pod wpływem leczenia. Do oceny tego zjawiska w badaniach czynnościowych używana jest próba odwracalności obturacji, potocznie zwana próbą rozkurczową.
Wysiłek jest jednym w najczęstszych bodźców powodujących objawy u chorych na astmę.
Próby prowokacyjne to badania sprawdzające odpowiedź poszczególnych narządów na działanie różnych czynników, takich jak alergeny, czynniki fizyczne, m.in. niskie temperatury, wysiłek, substancje lub związki chemiczne.
Testy czynnościowe wątroby (próby wątrobowe) to badania aktywności enzymów obecnych w komórkach wątrobowych lub stężeń substancji wytwarzanych albo przekształcanych przez komórki wątrobowe.
Jak najlepiej przygotować się do zabiegu w znieczuleniu ogólnym, jak wygląda wywiad przedoperacyjny i jakie pytania może nam zadać anestezjolog w jego trakcie?
Przeszczep (transplantacja) nerki jest jedną z metod leczenia nerkozastępczego, tzn. udane przeszczepienie nerki jest leczeniem niewydolności nerek, ale nie oznacza wyleczenia, czyli powrotu do stanu zdrowia.
Przeszczepienie wątroby jest metodą leczenia niektórych poważnych chorób wątroby, stosowaną w sytuacjach, kiedy wyczerpano już inne możliwości leczenia. Wskazaniami do przeszczepienia są ciężkie choroby wątroby, takie jak marskość wątroby, nowotwory czy niewydolność wątroby. Przeciwwskazania do przeszczepienia to m.in. czynna choroba alkoholowa, rak wątroby z przerzutami i ciężkie zakażenia ogólnoustrojowe. Rokowanie po przeszczepieniu jest dobre, około 70–80% osób ma szansę na wieloletnie przeżycie.
Przeszczep (trasnplantacja) szpiku, prawidłowo określany jako przeszczepienie komórek krwiotwórczych, ma to na celu wymianę nieprawidłowo działającego systemu produkcji krwi u chorego. Zastosowanie przeszczepu szpiku kostnego w celu zastąpienia zniszczonego szpiku zdrową tkanką pochodzącą od dawcy, umożliwia bardziej skuteczne i intensywne leczenie choroby.
Transfuzja niewiele różni się od podawania kroplówki dożylnej. Podczas przetaczania pielęgniarka lub lekarz mogą okresowo monitorować czynność serca, ciśnienie tętnicze i temperaturę ciała. Szybkość przetaczania uzależniona jest od rodzaju podawanego składnika, zwykle przetoczenie trwa około 30 minut. Każda transfuzja wpisywana jest do historii choroby pacjenta, karty gorączkowej i książki transfuzyjnej.
Przetaczanie preparatów krwi jest postępowaniem ratującym życie i zdrowie i zawsze musi być stosowane zgodnie ze wskazaniami. Praktycznie nie ma bezwzględnego przeciwwskazania do przetaczania preparatów krwi, natomiast część pacjentów musi otrzymać preparaty krwi poddane wcześniej specjalnemu przygotowaniu.
Przezskórna angioplastyka wieńcowa polega na poszerzeniu zwężenia tętnicy wieńcowej za pomocą balonu na cewniku wprowadzonym przezskórnie (przez tętnicę w dolnej części przedramienia lub w pachwinie) do tętnicy wieńcowej w celu przywrócenia prawidłowego ukrwienia mięśnia sercowego. Podczas zabiegu w tętnicy wieńcowej może zostać umieszczony stent, który zapobiega ponownemu zwężeniu tętnicy. Przezskórną angioplastykę wieńcową wykonuje się pilnie w leczeniu określonych rodzajów zawału serca lub planowo u chorych z przewlekłymi zespołami wieńcowymi (dławicą piersiową stabilną).
Nowoczesne podejście do opieki okołooperacyjnej polega na redukcji stresu, jakim jest zabieg operacyjny. Mniejszy stres przekłada się na przyspieszenie powrotu pacjenta do pełnej aktywności (poprawia proces gojenia oraz rehabilitację oddechową i ruchową), mniejszą liczbę powikłań okołooperacyjnych i skrócenie hospitalizacji. Obniża także koszt opieki zdrowotnej.
PSA (prostate-specific antigen) to enzym produkowany przez gruczoł krokowy. Zwiększone stężenie PSA najczęściej jest spowodowane łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, ale może też się wiązać z rakiem. Normy stężenia PSA są różne w zależności od wieku.
Pulsoksymetria to nieinwazyjna metoda oceny zawartości tlenu we krwi. Do pomiaru używa się pulsoksymetru. Pulsoksymetr jest pomocny w ocenie wydolności oddechowej, a także wykorzystywany w warunkach pomocy doraźnej oraz w diagnostyce planowej.
Nakłucie lędźwiowe to inwazyjny zabieg, który polega na wprowadzeniu igły punkcyjnej do przestrzeni podpajęczynówkowej kręgosłupa, między kręgami w jego odcinku lędźwiowym, w celu pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego do badania.
Jest to zabieg mający na celu pobranie płynu z jamy opłucnej.
Punkcja stawu polega na wkłuciu igły do chorego stawu, dzięki czemu można pobrać z jego wnętrza płyn stawowy, a także podać miejscowo leki. Może dotyczyć w zasadzie każdego stawu (najczęściej kolana).
Zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej to podstawowe badanie radiologiczne wykorzystywane w pulmonologii.
Radioterapia, czyli leczenie napromienianiem, jest jedną z trzech najważniejszych metod leczenia nowotworów złośliwych (obok leczenia chirurgicznego i chemioterapii).
Głównym sposobem terapii w dysfonii czynnościowej jest rehabilitacja. Leczenie dysfonii organicznej polega na usunięciu czynnika wywołującego, jednak w tej grupie chorób ćwiczenia rehabilitacyjne również odgrywają znaczącą rolę.
Rehabilitacja słuchu odgrywa ogromne znaczenie, jako element składowy leczenia chorych z niedosłuchem.
Badanie rektoskopowe jest to badanie endoskopowe odbytnicy a badanie rektosigmoidoskopowe to badanie endoskopowe odbytnicy i esicy (końcowej części jelita grubego).
Wybór znieczulenia zależy od kilku czynników. Przede wszystkim od charakteru zabiegu, jego rozległości i obszaru ciała, na którym jest przeprowadzany.
Działanie receptora transferynowy (TfR) polega na przenoszeniu żelaza do wnętrza komórek, uprzednio przyłączając transferynę transportującą ten pierwiastek.
RTG płuc to podstawowe i najważniejsze badanie obrazowe w pulmonologii. Wykorzystywane również w kardiologii (do oceny wielkości serca oraz obecności nasilenia zastoju krwi w płucach w przebiegu niewydolności lewej komory serca), jak również w celu wykrycia zmian spowodowanych urazami.
Zdjęcia rentgenowskie należą do najstarszych, stosowanych już od ponad 100 lat, metod obrazowania wewnętrznych struktur organizmu człowieka.
Rynoskopia przednia i tylna to badania wykonywane przez laryngologów. Rynoskopia przednia obejmuje wprowadzenie wziernika do jam nosowych (dziurek nosa). Rynoskopia tylna wymaga włożenia lusterka do gardła pacjenta.
Saturacja to inaczej wysycenie tlenem hemoglobiny krwi tętniczej. Do mierzenia saturacji służy pulsoksymetr, czyli urządzenie przypominające klips, zakładane na palec. Badanie saturacji jest nieinwazyjne i bezbolesne. Objawem towarzyszącym zmniejszonej saturacji często jest duszność.
Scyntygrafia to badanie radioizotopowe polegające na podaniu odpowiedniej substancji, a następnie pomiarze promieniowania emitowanego przez tę substancję.
Scyntygrafia perfuzyjna jest badaniem obrazowym pozwalającym ocenić czynność badanych narządów, np. serca, płuc, mózgu, nerek, tarczycy, kości, narządów układu pokarmowego.
Scyntygrafia perfuzyjna serca to badanie obrazowe, podczas którego wykorzystuje się izotop, czyli substancję promieniotwórczą. Jest to badanie nieinwazyjne, bezpiecznie, ale ze względu na promieniowanie nie wykonuje się go u kobiet w ciąży i karmiących.
Scyntygrafia kości to badanie z użyciem pierwiastków promieniotwórczych, które – gromadząc się w miejscach zwiększonego metabolizmu kości – umożliwiają lokalizację zmian chorobowych, np. przerzutów nowotworowych lub stanów zapalnych. Badanie jest zasadniczo bezpieczne dla pacjenta i nie wymaga specjalnego przygotowania.
Scyntygrafia wentylacyjna należy do badań obrazowych pozwalających ocenić czynność płuc. Wskazania do badania to przede wszystkim: podejrzenie zatorowości płucnej – badanie uzupełniające, choroby z towarzyszącym włóknieniem płuc, nowotwory płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc.
Sedacją nazywamy działania farmakologiczne, które mają na celu uspokoić pacjenta, obniżyć poziom lęku, świadomości i czasami wywołać niepamięć. Stosowana jest w procedurach medycznych, które mogą być odbierane jako nieprzyjemne lub trwają długo bądź wymagają od pacjenta pozostania w unieruchomieniu.
Stężenia we krwi sodu i potasu (często wspólnie nazywanych „elektrolitami”) pozwalają ocenić zaburzenia wynikające z nieprawidłowej pracy nerek.
Spirometria jest najważniejszym z badań czynnościowych układu oddechowego, czyli badań, które pozwalają na obiektywną ocenę czynności płuc.
Spirometria (badanie spirometryczne) to najważniejsze z badań czynnościowych układu oddechowego, czyli badań, które pozwalają na obiektywną ocenę czynności płuc.
Spirometria to najważniejsze badanie u chorych na POChP i złoty standard oceny czynności płuc. Jest niezbędna dla rozpoznania POChP
Spirometryczna próba prowokacyjna to badanie pozwalające na ocenę reakcji układu oddechowego na różne substancje. Próby prowokacyjne wykonuje się w diagnostyce astmy w celu oceny odpowiedzi oskrzeli na działanie różnych czynników.
Zakrzepica żył głębokich oraz zatorowość płucna to dwie postaci żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Sposoby leczenia obu chorób w dużym stopniu się pokrywają, jednak z uwagi na większe ryzyko zgonu oraz nawrotu choroby związane z zatorowością płucną, obowiązuje w niej bardziej „agresywne” leczenie.
Osmolalność to liczba moli substancji osmotycznie czynnej rozpuszczonej w 1 kilogramie rozpuszczalnika. Substancje osmotycznie czynne upośledzają reabsorpcję wody ze światła jelit. Substancjami osmotycznie czynnymi są, np. niektóre niestrawione składniki pokarmów i niektóre leki.
Erytropoetyna jest hormonem odpowiedzialnym za mobilizację szpiku kostnego do produkcji krwinek czerwonych. Produkowana jest w zwiększonych ilościach w przypadku niedokrwistości.
U chorych na POChP stężenie glukozy oznacza się standardowo jak w populacji ogólnej – w celu monitorowania wystąpienia cukrzycy.
Badanie stężenia sodu to rutynowe procedura wykonywana z próbki krwi. Do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Badanie to jest elementem badania elektrolitów we krwi. Prawidłowe stężenie sodu we krwi wynosi 135–145 mmol/l
Chorzy na POChP często stosują preparaty potasu. Są one zalecane np. podczas stosowania glikokortykosteroidów doustnych lub niektórych leków moczopędnych.
Stomię zakłada się w czasie operacji wykonywanych z różnych wskazań. Często konieczność założenia stomii wiąże się z operacją wykonywaną z powodu nowotworu jelita grubego lub układu moczowego, w których guz nowotworowy zagraża zamknięciem światła przewodu pokarmowego lub dróg moczowych.
Stymulacja przezprzełykowa serca polega na zarejestrowaniu zapisu elekrtokardiograficznego (EKG) w bezpośrednim sąsiedztwie serca oraz na wygenerowaniu pod kontrolą EKG arytmii, które mogą być dzięki temu dokładnie poznane i opisane.
Badania słuchu są niezwykle istotnym elementem diagnostyki chorób uszu. Można je podzielić na subiektywne, które opierają się na odpowiedzi uzyskanej od pacjenta, oraz obiektywne, których wynik zależy od innych parametrów, a odpowiedź badanego nie ma znaczenia.
Które szczepienia są obowiązkowe dla podróżnych? Jakie są konsekwencje wyjazdu bez przeprowadzenia szczepień obowiązkowych? Gdzie można wykonać szczepienia obowiązkowe przed podróżą?
Botswana, Lesotho, Madagaskar, Majotta, Malawi, Mozambik, Namibia, Republika Południowej Afryki (RPA), Suazi, Zambia i Zimbabwe - czy przed podróżują do tych miejsc należy się zaszczepić?
Algieria, Egipt, Libia, Maroko, Tunezja - czy przed podróżą do tych miejsc należy się zaszczepić?
Antigua i Barbuda, Bahamy, Barbados, Dominika, Dominikana, Grenada, Haiti, Jamajka, Kuba, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Trynidad i Tobago, Anguilla, Antyle Holenderskie, Aruba, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Gwadelupa, Kajmany, Martynika, Montserrat, Navassa, Portoryko, Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Turks i Caicos, Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych
Jest to zabieg mający na celu pobranie do badania drobnych fragmentów opłucnej ściennej.
Badanie przeprowadza w przypadku podejrzenia chorób centralnej części siatkówki (plamki). Wykonujący test pacjent powinien zasłonić jedno oko i umieścić kartę z testem w odległości około 30–40 cm od oczu. Należy patrzeć w punkt centralny i, nie poruszając okiem, obserwować pozostałą część siatki.
Test combo to test diagnostyczny do samodzielnego wykonania, za pomocą którego można potwierdzić zakażenie wirusami grypy, SARS-CoV-2 (powodującym COVID-19) oraz RSV. Test combo można kupić w aptece za około 20 zł. Najbardziej wiarygodny wynik testu uzyskuje się na początku choroby
Terminem „substancje redukujące” określa się cukry, m.in. glukozę, laktozę, fruktozę, które u zdrowych osób w kale są nieobecne.
Test Schirmera wykonuje się w celu oceny wydzielania wodnej składowej filmu łzowego. W typowym badaniu oznacza się całkowitą ilość wody wydzielaną we łzach (test Schirmera I bez znieczulenia). Natomiast podstawowe wydzielanie wody we łzach ocenia się po wcześniejszym farmakologicznym znieczuleniu worka spojówkowego (test Schirmera I ze znieczuleniem).
Test tolerancji laktozy to jedna z możliwości diagnozowania nietolerancji laktozy. Podczas testu pacjent otrzymuje do wypicia roztwór laktozy. Następnie w odpowiednich punktach czasowych oznacza się stężenie glukozy we krwi
Testy oddechowe pomagają uzupełniać diagnostykę wielu jednostek chorobowych. Stają się coraz bardziej popularne, ponieważ są nieinwazyjne, bezpieczne i dobrze tolerowane przez pacjentów.
Testy skórne to najważniejsze badanie wykorzystywane w diagnostyce alergii. Pozwalają one na proste, szybkie i bezpieczne potwierdzenie uczulenia na różne alergeny.
Tomografia komputerowa to rodzaj badania obrazowego z użyciem promieniowania X, czyli promieniowania rentgenowskiego. Obraz powstaje na podstawie danych o osłabieniu promieniowania po przejściu przez organizm człowieka. Dane są zbierane przez układ naprzeciwlegle położonych detektorów i lampy rentgenowskiej. We współczesnych spiralnych aparatach źródło promieniowania i detektory wykonują ruch okrężny i wyznaczają oś skanowania, pod którą przesuwa się pacjent.
Badania TK i MR nie wymagają od pacjenta specjalnych przygotowań, ale należy usunąć wszelkie przedmioty, zwłaszcza metalowe, które mogą zaburzać wynik badania. Ubranie, w którym wykonuje się rezonans, nie powinno mieć metalowych elementów, należy także pozostawić na zewnątrz karty kredytowe i telefony komórkowe w związku z działaniem pola magnetycznego.
Tomografia komputerowa klatki piersiowej jest ważnym i dokładnym badaniem pozwalającym na ocenę morfologiczną płuc i innych narządów klatki piersiowej.
Tomografia komputerowa klatki piersiowej to badanie służące dokładnej ocenie morfologicznej płuc i innych struktur znajdujących się w klatce piersiowej
Tracheostomia to otwór w tchawicy powstały jako skutek zabiegu tracheotomii. Przez tracheostomię wprowadza się do tchawicy rurkę trachoestomijną, która zapewnia swobodne oddychanie z pominięciem górnych dróg oddechowych.
Transferyna jest białkiem pośredniczącym w transporcie żelaza w surowicy krwi, przenosząc go z jego magazynów, czyli komórek błony śluzowej jelit – enterocytów, makrofagów i komórek wątroby – hepatocytów do miejsca zużycia – szpiku kostnego.
Transkortyna to białko znajdujące się w osoczu krwi wiążące hormony wydzielane przez korę nadnerczy – kortykosteroidy. Produkcja transkortyny odbywa się w wątrobie i jest nasilana przez estrogeny.
Wzrost stężenia troponin obserwuje się po upływie około 3–6 godzin od zawału. Powrót do wartości prawidłowych następuje zwykle w ciągu 10 dni.
Stężenie tryptazy we krwi bada się głównie przy diagnostyce układowej mastocytozy.
W ultrabiomikroskopii (UBM) wykorzystuje się ultradźwięki o bardzo dużej częstotliwości. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie dużej rozdzielczości obrazu. Wadą tego badania jest jednak mała głębokość, na jaką taka wiązka ultradźwięków może przenikać w głąb tkanek. Badanie przeprowadza się zawsze metodą pośrednią (immersyjną) u pacjenta w pozycji leżącej.
Ultrasonografia (USG) jest nowoczesną metodą obrazowania narządów człowieka, jest badaniem bezpiecznym i dokładnym, dlatego znajduje szerokie zastosowanie w medycynie. Ultrasonografia pozwala lekarzowi na nieinwazyjne „obejrzenie” narządów wewnętrznych.
Ultrasonografia endoskopowa (EUS) to badanie endoskopowe przewodu pokarmowego. Za pomocą specjalnego przewodu – endoskopu z głowicą USG lekarz może obejrzeć wnętrze przewodu pokarmowego, ponadto pobrać do badania, np. fragment guza, a także wykonać zabiegi lecznicze, takie jak np. opróżnienie torbieli. Przygotowanie do zabiegu jest łatwe – wymaga pozostawania na czczo oraz ewentualnej wcześniejszej modyfikacji leczenia zmniejszającego krzepliwość krwi, a czasem także oczyszczenia jelita wlewkami, jeśli badanie będzie wykonywane przez odbyt
Badanie ultrasonograficzne (USG) jest podstawowym nieinwazyjnym badaniem wykorzystywanym w diagnostyce chorób układu krążenia. Ultrasonografia naczyń obwodowych umożliwia ocenę przepływu krwi przez naczynia krwionośne, zarówno tętnice, jak i żyły.
Biometria pozwala precyzyjnie zmierzyć długość osiową gałki ocznej, tj. odległość między szczytem rogówki a plamką w siatkówce. Znajomość długości osiowej gałki ocznej jest potrzebna przy obliczaniu mocy sztucznej soczewki przed planowanym jej wszczepieniem w przypadku operacji zaćmy.
W badaniu ultrasonograficznym (USG) wykorzystuje się fale ultradźwiękowe o względnie dużej częstotliwości. W ultrasonografii w projekcji B przez sondę emitowane są ultradźwięki, które przenikają przez poszczególne struktury oka wzdłuż jednej płaszczyzny, a po odbiciu od nich wracają do głowicy.
Jest to jedno z badań obrazowych wykorzystywanych w diagnostyce zwężenia tętnic wieńcowych. Do takiego zwężenia najczęściej dochodzi w przebiegu miażdżycy. Powoduje ono chorobę niedokrwienną serca, objawiającą się przede wszystkim bólami w klatce piersiowej.
Urografia to badanie z użyciem promieni rentgenowskich po podaniu dożylnym środka kontrastowego, który zostaje „wychwycony” przez nerki i wydzielony do moczu.
USG (ultrasonografia) jamy brzusznej to badanie obrazowe, podczas którego lekarz może obejrzeć narządy znajdujące się w jamie brzusznej. Badanie jest bezbolesne i bezpiecznie. Najlepiej zgłosić się na badanie z wypełnionym pęcherzem oraz unikać przed badaniem spożywania wzdymających pokarmów
USG jąder to bezpieczne, bezbolesne i szybkie badanie umożliwiające ocenę struktur worka mosznowego – jąder, najądrzy i struktur powrózka nasiennego. Można je wykonać bez wcześniejszego przygotowania jako badanie planowe lub w trybie pilnym, najczęściej w ramach diagnostyki tzw. zespołu ostrej moszny.
Badanie ultrasonograficzne jest powszechnie dostępnym, nieinwazyjnym badaniem obrazowym, które pozwala uwidocznić narządy jamy brzusznej i miednicy.
Badanie USG węzłów chłonnych jest nieinwazyjne, bezpieczne i może być wykonywane wielokrotnie. Zwykle badanie USG węzłów chłonnych wykonuje się z powodu ich powiększenia. W badaniu USG węzłów chłonnych lekarz może ocenić ich cechy i na tej podstawie określić, czy są prawidłowe, czy zmienione chorobowo i na jakim tle – zapalnym czy nowotworowym.
Nadnercza to dwa niewielkie gruczoły położone bezpośrednio nad nerkami. Ich głównym zadaniem jest produkcja hormonów sterydowych, androgenów oraz katecholamin (adrenalina) niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Wycięcie tarczycy to zabieg przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym. Chirurg dokonuje poprzecznego nacięcia o długości kilku centymetrów w dolnej części szyi i przez nie usuwa część lub całą tarczycę, w zależności od tego, jak rozległy zabieg jest potrzebny.
Stężenia wapnia i fosforu we krwi są często nieprawidłowe w przebiegu niewydolności nerek.
Wazektomia jest metodą antykoncepcyjną stosowaną u mężczyzn, polegającą na przecięciu i podwiązaniu nasieniowodów. Jest najskuteczniejszą męską formą antykoncepcji a sam zabieg jest bezpieczny, powikłania zdarzają się bardzo rzadko i są przejściowe
Witamina B12 jest czynnikiem niezbędnym do prawidłowego przebiegu procesu powstawania krwinek czerwonych. Jej niedobór skutkuje produkcją nieprawidłowo zbudowanych krwinek, a także zmniejszoną ich liczbą.
Mam dla Państwa propozycję małej zabawy. Proszę teraz nie myśleć o zielonym słoniu. I o czym Państwo przed chwilą pomyśleli? Większość z Państwa niewątpliwie pomyślała właśnie o zielonym słoniu. Tak funkcjonuje nasz mózg. Dlatego dziecko nie wie, że powinno się bać dentysty, jeśli rodzic nie użyje w kontekście dentysty słowa „ból” czy „strach”.
Wlewy podskórne są sposobem podawania leków do tkanki podskórnej. Wykorzystuje się je do nawadniania i podawania leków głównie u osób objętych opieką paliatywną i hospicyjną oraz u osób w podeszłym wieku. W przeciwieństwie do wlewów dożylnych nie powodują zakrzepicy i są bardziej komfortowe dla pacjenta.
Wodorowe testy oddechowe wykorzystywane są w diagnostyce zaburzeń wchłaniania i nietolerancji niektórych węglowodanów. Przed wykonaniem testu pacjent powinien pamiętać o kilku sprawach, które zapewnią uzyskanie jak najbardziej precyzyjnego wyniku. Wykonanie takiego testu jest stosunkowo proste i nie obciąża pacjenta, aczkolwiek za badanie pacjent płaci we własnym zakresie.
Nieprawidłowe stężenia wodorowęglanów związane są z zaburzeniami tzw. równowagi kwasowo-zasadowej, które mogą wystąpić w przebiegu wielu chorób ostrych lub przewlekłych.
We krwi wolne kwasy tłuszczowe związane są z albuminą i transportowane do tkanek, gdzie służą jako materiał energetyczny. Są szczególnie przydatne w czasie głodzenia.
Badania izotopowe wykorzystują właściwość emisji promieniowania przez niektóre pierwiastki. Polegają ogólnie na podaniu pacjentowi odpowiedniej substancji promieniotwórczej drogą doustną, dożylną lub w inhalacji, a następnie pomiarze poziomu i rozmieszczenia promieniowania emitowanego przez tą substancję.
PDW to wskaźnik anizocytozy płytek krwi, czyli parametr określający, ile płytek krwi odbiega rozmiarem od średniej wielkości płytki krwi. Nieprawidłowy wynik PDW, przy prawidłowej liczbie płytek krwi i ich średniej objętości (MPV), nie ma klinicznego znaczenia.
Mianem markerów nowotworowych określa się substancje, których obecność per se albo ich zwiększone stężenie w organizmie wiąże się z rozwojem nowotworu. Są to zarówno substancje nieobecne u zdrowych ludzi, jak i związki występujące w prawidłowych warunkach, ale w znacznie mniejszych stężeniach lub tylko na pewnym etapie rozwoju człowieka.
Wyłyżeczkowanie jamy macicy jest jednym z częściej wykonywanych zabiegów ginekologicznych przeprowadzanych w warunkach szpitalnych. Odbywa się zwykle podczas jednodniowego pobytu w szpitalu. Zabieg trwa około 10–20 minut, wykonywany jest w gabinecie zabiegowym w znieczuleniu ogólnym.
Wziernikowanie dna oka jest podstawowym badaniem okulistycznym. Wskazaniem do jego wykonania są choroby lub podejrzenie chorób ciała szklistego, siatkówki, ciała rzęskowego i naczyniówki, twardówki i nerwu wzrokowego. Wziernik (oftalmoskop) okulistyczny zawiera źródło światła oraz system soczewek, które pozwalają na obejrzenie całego dna oka.
Istnieją wyjątkowe sytuacje, w których stosowane są leki bezpośrednio oddziałujące na skrzeplinę i rozpuszczające ją lub metody zabiegowe, które mają na celu zahamowanie przemieszczania się skrzeplin do płuc lub ich mechaniczne usunięcie.
Istnieją dwa podstawowe wskazania do wykonania zdjęcia przeglądowego jamy brzusznej: podejrzenie niedrożności przewodu pokarmowego oraz podejrzenie jego perforacji. Oba wskazania należą do grupy pilnych, zdjęcie zwykle zlecane jest u pacjenta, który z objawami niedrożności lub perforacji pojawił się na SOR lub na szpitalnej izbie przyjęć.
Silny ból jest bardzo mocnym czynnikiem stresogennym, wywołuje strach i może przedłużać akcję porodową. Ból zmniejsza łożyskowy przepływ krwi i zmniejsza efektywność skurczów macicy. Dlaczego więc tak małą liczbę znieczuleń regionalnych porodów wykonuje się w Polsce?
Blokady nerwów obwodowych pod kontrolą USG to bezpieczna metoda znieczulenia stanowiąca zarówno element znieczulenia do zabiegu operacyjnego jak i metodę uśmierzania bólu pooperacyjnego. Użycie głowicy USG umożliwia precyzyjne podanie środka znieczulającego i wyłączenie czucia bólu jedynie w wybranym obszarze ciała.
Znieczulenie miejscowe nasiękowe to jeden z rodzajów znieczulenia miejscowego. Zwane jest inaczej infiltracyjnym i polega na podaniu leku znieczulającego śródskórnie, podskórnie lub domięśniowo w bezpośrednią okolicę miejsca operowanego przez ostrzyknięcie.
w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł
Ginekolog – czym się zajmuje, jakie choroby leczy
Psychiatra – czym się zajmuje, kiedy szukać pomocy
